Tw 3/24

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 października 2026 r. Pozycja 197 POSTANOWIENIE z dnia 13 maja 2026 r. Sygn. akt Tw 3/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Gminy Ustronie Morskie o zbadanie zgodności: art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywa- telom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1383, ze zm.) w zakresie, w jakim „przepis ten określa termin składania wniosków o świad czenie pieniężne w okresie 14 dni od wejścia w życie tej ustawy mimo, że termin ten jednocze- śnie uregulowany był w art. 13 ust. 1e ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego pań- stwa [ Dz. U. 2024 poz. 167] , który określał, iż wniosek taki składa się w termi- nie miesiąca od ostatniego dnia okresu objętego wnioskiem, co powodowało, iż ten sam stan faktyczny objęty był dyspozycją dwóch sprzecznych ze sobą prze- pisów” , z art. 2 Konstytucji Rzeczypo spolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie . UZASADNIENIE Rada Gminy Ustronie Morskie (dalej: wnioskodawca) wystąpił a 6 maja 2024 r. (data nadania) do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem przytoczonym w komparycji niniejsze- go postanowienia. Wnioskodawca zakwestionował konstytucyjność art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1383, ze zm.; dalej: kwestionowana ustawa) , regulującego termin składania wniosków o świadczenie pieniężne dla obywateli , którzy pomagają obywatelom Ukrainy . W nioskodawca w yjaśnił, że termin ten jest regulowany przez dwa sprzeczne ze sobą przepisy: art. 8 ust. 2 kwesti onowanej ustawy oraz art. 13 ust . 1e ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ( Dz. U. z 2024 r. poz. 167, ze zm. ; dalej: ustawa o pomocy ) . Z godnie z treścią art. 8 ust. 2 kwestion owanej ustawy wniosek o świad- OTK ZU B/2026 Tw 3/24 poz. 197 2 czenie pieniężne za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy obejmu- jący okres, w którym zapewniano zakwaterowanie i wyżywienie obywatelowi Ukrainy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, składa się w terminie do dnia 31 lipca 2022 r. Nato- miast art. 13 ust. 1e ustawy o pomocy stanowi, że wniosek o świadczenie pieniężne składa się w ciągu miesiąca od ostatniego dnia okresu objętego wnioskiem. Wnioskodawca wskazał, że taka sytuacja prowadzi do uregulowania term inu złożeni a wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego dyspozycją dwóch sprzecznych ze sobą prze- pisów. Podniósł, że sprzeczności tej nie da się wyeliminować , nawet stosując różne sposoby wykładni , ponieważ jeden ze wskazanych przepisów opiera swoją konstrukcję na początku okresu objętego wnioskiem, a drugi na jego końcu. W efekcie powstaje „chaos prawny”, do którego nie powinno dojść w demokratycznym państwie prawa. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 2 sierpnia 2024 r. (doręczonym pełnomocn ikowi wnioskodawcy 9 sierpnia 2024 r.) wnioskodawca został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku przez doręczenie protokołu z posiedzenia organu wnioskodawcy pozwalającego stwierdzić, że uchwała Rady Gminy Ustronie Morskie nr LXXII/564/2024 z 22 lutego 2024 r. została podjęta zgodnie z przepisami prawa . We wniesionym do Trybunału 14 sierpnia 2024 r. (data nadania) piśmie procesowym wnioskodawca ustosunkował się do powyższego zarządzenia przesyłając uchwałę . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3 - 5 Konstytucji, podle- ga wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Kon- stytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek spełnia wymagania przewidziane w art. 191 ust. 2 Konstytucji oraz przepisach u.o.t.p.TK . Pona dto w stępne rozpoznanie zapo- biega nadaniu dalszego biegu wnioskowi m.in. w sytuacji, gdy postępowanie wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym podlegałoby umorzeniu z powodu utraty przez akt normatywny w zakwestionowanym zakresie moc y obowiązując ej przed wydaniem orzeczenia przez Try- bunał (art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK). Tym samym wstępne rozpoznanie wniosku umożliwia – już w początkowej fazie postępowania – wyeliminowanie spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania (por. postanowie nie TK z 4 grudnia 2025 r., sygn. Tw 5/24, OTK ZU B/2026, poz. 26) . Wnioskodawca zakwestionował art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1383, ze zm.) w zakresie, w jakim jest on bezpośrednio sprzeczny z art. 13 ust. 1e ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywate- lom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ( Dz. U. z 2024 r. poz. 167, ze zm.; dalej: ustawa o pomocy) . Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że art. 13 ust. 1e ustawy o pomocy został uchylony 1 lipca 2024 r. przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz nie- których innych ustaw (Dz. U. Nr 854), a więc po upływie niecałych dwóch miesięcy od zło- żenia analizowanego wniosku do Trybunału. Tym samym wskazana przez wnioskodawcę sprzeczność została już wyeliminowana z sys temu prawnego . W sprawie zachodzi zatem przewidziana w art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK okoliczność utraty mocy obowiązującej przedmiotu kontroli, skutkująca koniecznością umorzenia postę- powania. N ie znajduje przy tym zastosowania przesłanka warunkująca zasadność badania konstytucyjności nieobowiązującego aktu normatywnego określona w art. 59 ust. 3 u.o.t.p.TK OTK ZU B/2026 Tw 3/24 poz. 197 3 ( przypadki , w których wydanie orzeczenia jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wol- ności i praw) , dotyczy ona bowiem jedynie postępowania zainicj owanego skargą konstytu- cyjną (por. postanowienie TK z 4 grudnia 2025 r., sygn. Tw 5/24, OTK ZU B/2026, poz. 26) . W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji .