Ts 90/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 maja 2023 r. Pozycja 167 POSTANOWIENIE z dnia 5 kwietnia 2023 r. Sygn. akt Ts 90/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonack i , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.U. o zbadanie zgodności: 1) art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2021 r. poz. 210 , ze zm.) w zakresie, w jakim „przepis ten w razie umorze nia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r . – Kodeks postępowania cywilnego, skutkuje obciążeniem wierzyciela opłatą stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałeg o do wyegzekwowania ” , z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ; 2) art. 52 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim „przepis ten przewiduje stosowanie przepisów art. 29 do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie [tej] ustawy”, z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji , p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIE NI E 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 kwietnia 202 2 r. (data nadania) J.U. (dalej: skarżąca), reprezentowan a przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił a z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia . 2. Skarga konstytucyjna została sformułowana na tle następującego stanu faktycznego : Komornik S ądowy przy Sądzie Rejonowym w K. postanowieni em z 16 kwietnia 202 1 r. ( sygn. akt […] ) umorzył w trybie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) postępowani e egzekucyjne toczące się z wniosku skarżącej jako wierzyciela oraz orzekł o koszt ach postępowania egzekucyjnego. Skarg a skarżącej na t o postanowieni e został a oddalon a przez referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w K. postanowieni em z 24 września 202 1 r. (sygn. akt […] ) . OTK ZU B/2023 Ts 90/22 poz. 167 2 Po rozpoznaniu skarg i skarżącej, rozstrzygnięci e t o został o utrzyman e w mocy przez Sąd Rejonowy w K. postanowien iem z 13 stycznia 202 2 r. (sygn. akt […] ) . 3. Zdaniem skarżącej art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2021 r. poz. 210, ze zm.; dalej: u stawa o kosztach komorniczych ) jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji, ponieważ wierzyciel w sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego jest obciążany koszt ami komorniczy mi , pomimo że to dłużnik swoim zachowaniem spowodował konieczność przymusowej egzekucji roszczenia. Opłata naliczana od niewyegzekwowanego roszczenia jest w takiej sytuacji dotkliwą sankcją finansową dla wierzyciela , który nie odzyskał swojej należności i dodatkowo poniósł koszty postępowani a , umorzonego z powodów forma lnych (a nie merytorycznych) . Uzasadniając zarzut niezgodności art. 52 ust. 2 u stawy o kosztach komorniczych z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji, skarżąca wskazała, że przepis ten jest przykładem zbędnej (niecelowej) regulacji intertemporalnej. W jej opinii zmiany legislacyjne nie powinny prowadzić do pogorszenia sytuacji wierzycie la i obciążenia go odpowiedzialnością za bezskuteczność prowadzonej egzekucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. W skardze konstytucyjnej jako p rzedmiot zaskarżenia wskazano : – art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2021 r. poz. 210, ze zm. ; dalej: u stawa o kosztach komorniczych ) w zakresie, w jakim „przepis ten w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r – Kodeks postępowania cywilnego, skutkuje obciążeniem wierzyciela opłatą stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania” ; – art. 5 2 ust. 2 u stawy o kosztach komorniczych w zakresie, w jakim „przepis ten przewiduje stosowanie przepisów art. 29 do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy”. Wymienione przepisy ustawy o kosztach komorniczych mają następujące brzmienie : – a rt. 29 ust. 1 : „ W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Jeżeli jednak wierzyciel wykaże, że przyczyna umorzenia postępowania egzekucyjnego wiąże się ze spełnieniem świadczenia przez dłużnika w ter minie miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji albo z zawarciem w tym terminie porozumienia między wierzycielem a dłużnikiem dotyczącego sposobu lub terminu spełnienia świadczenia, opłata ta obciąża dłużnika. Jeżeli spełni enie świadczenia lub zawarcie porozumienia z wierzycielem nastąpiło po upływie miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, obciąża go opłata w wysokości 10% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania ” ; – a rt. 52 ust. 2: „ Do postępowań, o których mowa w ust. 1 [tj. postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy o kosztach komorniczych ], przepisy art. 29 i art. 30 stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy”. OTK ZU B/2023 Ts 90/22 poz. 167 3 Jako wzor ce kontroli skarżąca wskazał a art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle spraw y zakończon ej postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z 13 stycznia 2022 r. (sygn. akt […] ) . 3. Trybunał stwierdza, ż e analizowana skarga spełnia wymogi formalne, gdyż : – została sporządzona w imieniu skarżące j przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK); – skarżąc a wyczerpał a drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), ponieważ postanowieni e Sądu Rejonowego w K. z 13 stycznia 2 022 r. (sygn. akt […] ) jest prawomocne i nie przysługują od niego zwykłe środki zaskarżenia; – dochowano ustawowego terminu wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), gdyż odpis wymienion ego postanowie nia został doręczony pełnomocniko wi skarżące j 24 stycznia 202 2 r., a skarga została wniesiona 22 kwietnia 202 2 r. ; – określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK); – wskazano, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – zdaniem skarżące j – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK); – przedstawiono uzasadnienie sformułowanych przez skarżąc ą zarzutów oraz stan faktyczny (art. 53 ust. 1 pkt 3 i 4 u.o.t.p.TK); – poinformowano o niewniesieniu nadzwyczajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK); – dołączono wymagane załączniki (art. 53 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2 u.o.t.p.TK); – sformułowane przez skarżąc ą zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił jak w sentencji.