Ts 76/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 7 stycznia 2020 r. Pozycja 18 POSTANOWIENIE z dnia 12 września 2019 r. Sygn. akt Ts 76/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak -Szafnicka, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej P .N. w sprawie zgodności: art. 31 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600) w zakresie, w jakim „pozwala on na niezastosowanie wyłączenia od- powiedzialności karnej sprawcy, w sytuacji, w której wprawił się on w stan nie- trzeźwości lub odurzenia powodujący wyłącz enie lub ograniczenie poczytalno- ści, które przewidywał albo mógł przewidzieć” z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rze- czypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: 1) odrzucić wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej, 2) od mówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 maja 2019 r. (data nadania), P.N. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: Wyrokiem z 21 września 2011 r. (sygn. akt […] ; dalej: wyrok z 21 września 2011 r. ) Sąd Rejonowy w K. II Wydział Karny (dalej: Sąd Rejonowy) uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów (opisanych w punkcie I – IX i XI komparycji) i za to, na podstawie art. 85 i art. 86 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600, ze zm.), wymierzył mu karę łączną dwóch lat pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 200 stawek dziennych po 10 zł każda. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. IV Wydział Karn y Odwoławc zy (dalej: Sąd Okręgowy) z 27 marca 2012 r. (sygn. akt […] ; dalej: wyrok z 27 marca 2012 r.). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2019 r. (doręczo- nym pełnomocnikowi skarżącego 2 lipca 2019 r.) , skarżący został wezwany do usunięcia bra- ków formalnych skargi przez: 1) wskazanie i udokumentowanie dat: a) doręczenia skarżącemu wyroku z 27 marc a 2012 r., OTK ZU B/2020 Ts 76/19 poz. 18 2 b) wystąpienia przez skarżącego do Sądu Rejonowego w K . I Wydział Cywilny z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej, 2) nadesłanie albo złożenie do akt niniejszej sprawy odpisu (albo kopii poświadc zonej przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem ) oraz czterech kopii: a) wyroku z 21 września 2011 r. wraz z uzasadnieniem, b) wyroku z 27 marca 2012 r. wraz z uzasadnieniem (jeśli zostało sporządzone), c) postanowienia Sądu Rejonowego w K . I Wydz iał Cywilny, ustanawiającego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi, d) pisma Sądu Rejonowego z 12 lutego 2019 r. (sygn. akt […] ) oraz dowodu (koper- ty) doręczenia go pełnomocnikowi skarżącego. W piśmie złożonym 8 lipca 2019 r. (data nadania) skarżący odniósł się do pkt 2 a, b i d zarządzenia. Wyjaśnił, że nie usunął pozostałych braków , ponieważ w aktach sprawy nie było wymaganych przez Trybunał dokumentów. W związku z tym wystąpił o „zwrócenie się przez Trybunał” do Sądu Rejonowego o przesłanie akt sprawy (sygn. […] ), „ewentualnie” o „prze- dłużenie” terminu do usunięcia braków formalnych skargi o dwa miesiące. Skarżący twierdzi, że orzeczenie w związku z którym wystąpił do Trybunału ze skargą konstytucyjną, „zostało wydane z pogwałceniem przepisów kodeksu karnego, albowiem w tej sprawie zachodziły okoliczności wyłączające [jego] odpowiedzialność karną”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych prze- słanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a doprecyzowa- nych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed T rybu- nałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK). Weryfikacja tych prze- słanek następuje na etapie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p. TK). Jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunię- cia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia (art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK). 2. Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 25 czerwca 2019 r. został skutecznie dorę- czony pełnomocnikowi skarżącego 2 lipca 2019 r. W ustawowym terminie, tj. do 9 lipca 2019 r., braki formalne nie zostały usunięte . Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy na- dania skardze dalszego biegu. 3. Jednocześnie wniosek o „przedłużenie terminu” do u sunięcia braków formalnych skargi należało – na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks po stępowa nia cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i w związku z art. 36 u.o.t.p. TK – odrzucić jako niedopuszczalny. Termin do u sunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej jest terminem ustawowym (art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK), natomiast statuowana w art. 166 k.p.c. instytucja przedłużenia terminu dotyczy wyłącznie terminów sądowych. 4. Niezależnie od powyższego Trybunał wskazuje jeszcze jeden powód odmowy prze- kazania skargi do merytorycznej oceny. OTK ZU B/2020 Ts 76/19 poz. 18 3 4.1. Skarżący nie usunął braków formalnych, i tym samym nie udokumentował dat, o których mowa w zarządzeniu. Przedstawiony przez niego stan faktyczny pozwala jednak stwierdzić, że skargę złożył z przekroczeniem terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, zgodnie z którym skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi praw- nej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu pra- womocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. 4.2. Wyrokiem z 27 marca 2012 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w K . IV Wydział Karny Odwoławczy (dalej: Sąd Okręgowy) utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Tym samym orzekł ostatecznie o prawach, których naruszenie skarżący zarzucił w skardze konstytucyjnej. 4.3. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach analizowanej sprawy, skarżący wystąpił 3 kwietnia 2012 r. (data złożenia) do Sądu Okręgowego z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 27 marca 2012 r. Żądanie „wykonano” 7 maja 2012 r. (adnotacja Przewodniczącego Wydziału). W tym dniu rozpoczął się zatem bieg terminu wniesienia skargi , którego o statnim dniem był 7 sierpnia 2012 r. Skarżący złożył skargę dopiero 13 maja 2019 r., a zatem przekroczył , określony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, termin jej wniesienia. 4.4. W związku z powyższym należy również stwierdzić, że wystąpienie przez skarżącego do Sądu Rejonowego w K . I Wydział Cywilny z wnioskiem o ustanowienie dla niego pomocy prawnej z urzędu było już bezprzedmiotowe, nastąpiło bowi em po terminie wniesienia skargi. Trybunał zwraca uwagę, że wystąpienie do sądu z wnioskiem, o którym mowa w art. 44 ust. 2 u.o.t.p. TK, wstrzymuje bieg terminu wniesienia skargi (art. 44 ust. 3 u.o.t.p. TK, zob. także wydane pod rządami ustawy z dnia 1 si erpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm., postanowienie z 21 marca 2013 r., SK 32/12, OTK ZU nr 3/A/2013, poz. 37). Wznowienie biegu terminu następuje pierwszego dnia po dniu doręczenia adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego (art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p. TK). Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił jak w sentencji.