Ts 58/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 października 2023 r. Pozycja 258 POSTANOWIENIE z dnia 14 czerwca 20 2 3 r. Sygn. akt Ts 58/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym s karg i konstytucyjn ej J.G. o zbadanie zgodności : 1) art. 398 9 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 , ze zm.) rozumianego w ten sposób, że „przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywi- stej z asadności jest tylko sytuacja, w której oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego spowodowało wydanie oczy- wiście nieprawidłowego orzeczenia, a nie jest sytuacja, w której naruszenie konkretnego przepisu prawa spowodowało inne bezprawne skutki trwające na dzień orzekania (jak w przedmiotowej sprawie: trwające do dziś bezprawne zajęcie udziału w nieruchomości na podstawie tytułu wykonawczego, który upadł z mocy prawa, a zatem nie istniał) ” , z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 379 pkt 5 w związku z art. 398 9 § 1 pkt 3 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego rozumianego w ten sposób, że „pozbawienie możliwości obrony swych praw, skutkujące nieważnością postępowania, która jest przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi tylko wtedy, jeżeli stro- na nie mogła wbrew swej woli brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, zaś nie obejmuje sytuacji, gdy doszło do oddalenia lub pominięcia wniosków dowodowych złożonych przez stronę, skutkiem czego strona została pozbawiona możności działania”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Kon stytucji , p o s t a n a w i a: odmówić nada nia dalsz ego bieg u skardze konstytucyjnej . UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 1 1 marca 202 2 r. (data prezentaty ), J.G. (dalej: skarżąc y ) – reprezentowan y przez p ełnomocnik a z urzę- du – wystąpi ł z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 2 Postanowieniem z 19 marca 2021 r. (sygn. ak t […] ) Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 9 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. z 2020 r. poz. 1 575, ze zm.; dalej: k.p.c.) , odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyj- nej skarżącego, wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 5 grudnia 2018 r. (sygn. akt […] ), w którym oddalono apelację skarżącego od wyroku Sądu R ejonoweg o w W. z 4 lipca 2017 r. (sygn. akt […] ), oddalającego powództwo skarżącego przeciwko jego byłej żonie o po z bawienie wykonalności tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu Najwyższego skarga kasacyjna nie spełniała przesłanek z art. 398 9 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c., tj. nie doszło do nieważności postępowania p oprzedzającego wniesienie tego środka prawnego, a sama skarga nie był a oczywiście uzasadnion a . 2. Zdaniem skarżące go art. 398 9 § 1 pkt 4 oraz art. 379 pkt 5 w związku z art. 398 9 § 1 pkt 3 k.p.c. w spos ób nieproporcjonalny pozbawiają go „prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego życiowej sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd w postępowaniu kasa- cyjnym” (s. 2 skargi ) . 3. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 19 stycznia 2023 r., k tórego odpis został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 25 stycznia 2023 r., skarżący – na pod- stawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u .o.t.p.TK) – został wezwany do usunięcia brak u formaln ego skargi konstytucyjnej przez uzasadnienie – zgodnie z dyspozycją art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK – zarzutów niezgodności: a) art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., w rozumieniu wskazanym w petitum skargi, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 379 pkt 5 w związku z art. 398 9 § 1 pkt 3 k.p.c., w rozumieniu wskazanym w petitum skargi, z art.45 ust. l w związku z art. 31 ust. 3 w zw iązku z art. 2 Konstytucji. W sporządzonym przez pełnomocnika piśmie procesowym, wniesionym do Trybunału 1 lutego 2023 r. (data nadania), skarżący przedstawił argumenty świadczące – jego zdaniem – o niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów. Trybunał Ko nstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu roz poznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. Stosownie do art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK Trybunał odmawia nadania dalszego biegu skar- dze konstytucyjnej, jeżeli: – nie spełnia ona wymogów okr eślonych w ustawie i usunięcie braków nie jest możli- we (pkt 1); – braki, o których mowa w art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, nie zostały usunięte w terminie (pkt 2); – jest ona oczywiście bezzasadna (pkt 3). 2. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie uczyniono art. 398 9 § 1 pkt 4 oraz art. 379 pkt 5 w związku z art. 398 9 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postę- powania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.) . Zaskarżone przepisy mają następujące brzmienie: – art. 398 9 § 1 pkt 3 i 4 : „ Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, je żeli: OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 3 (…) 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ”; – art. 379 pkt 5 : „ Nieważność postępowania zachodzi: (…) 5) jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw; (…) ”. J ako wzorce kontroli skarżąc y powoła ł art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w zwią - zku z art. 2 Konstytucji . 3. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zarzuty analizowanej skargi są oczywiście bezzasadne z przedstawionych poniżej powodów . 3.1. Instytucja p rzedsądu kasacyjnego w sprawach cywilnych została już szczegółowo omówiona przez Trybunał Konstytucyjny m.in. w wyroku pełnego składu z 31 marca 2005 r., sygn. SK 26/02 (OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 29) oraz w wyroku z 1 lipca 2008 r., sygn. SK 40/07 (OTK ZU n r 6/A/2008, poz. 101). Z tych względów analiza cech skargi kasacyjnej zostanie ograniczona do kilku uwag. W wyniku nowelizacji k.p.c. dokonanej ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszech- nych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98; dalej: ustawa z 2004 r.), która weszła w życie 6 lutego 2005 r., modyfikacji uległ charakter prawny kasacji. P rzestała być ona środkiem służącym kwestionowaniu orzeczeń pozbawionych cechy prawomocności, czyli zwyczajnym środkiem odwoławczym. Stała się nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia – skargą, służącą inicjowaniu postępowania kontrolnego przed Sądem Najwyższym w odniesieniu do orzeczeń prawomoc- nych. Przepisy dotyczące skargi kasacyjnej zostały zamieszcz one w nowym dziale Va części I k.p.c. Zmiany wprowadzone w wyniku wspomnianej nowelizacji doprowadziły „do dobitnego podkreślenia, że jest to szczególny środek prawny, w ramach którego Sąd Najwyższy kontro- luje wyłącznie stosowanie prawa, a nie ustalenia fa ktyczne, i mający przede wszystkim na celu – w interesie publicznym – ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzy- ganie spraw precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa judykatury sądo- wej (…). Celem skargi kasacyjnej jest ostatec zna kontrola zgodności z prawem zaskarżonych nią prawomocnych orzeczeń sądów II instancji. Przez tę kontrolę skarga kasacyjna ma służyć praworządności i jednolitości wymiaru sprawiedliwości, a jednocześnie umożliwić Sądowi Najwyższemu bezpośredni wgląd w o rzecznictwo sądów niższych, realizację jego funkcji w zakresie nadzoru judykacyjnego” (T. Ereciński, [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Ko- mentarz , t. 2, red. T. Ereciński, Warszawa 2007, s. 190 - 191). 3 .2. W obowiązującym przed 6 lutego 2005 r. stanie pra wnym (tj. przed zmianą k .p.c. ustawą z 2004 r.) elementy, które powinna zawierać kasacja, wskazywał art. 393 k.p.c. Okre- ślone w art. 393 § 1 k.p.c. przesłanki wskazywały, że Sąd Najwyższy może odmówić przyję- cia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywo- łujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, kasacja jest oczywiście bezzasadna. Zgodnie z art. 393 § 2 k.p.c. przepis § 1 tego artykułu nie był stosowany, jeżeli zaskarżone orzeczenie oczywiście naruszało prawo albo gdy zachodziła nieważność postępowania. Obowiązujący obecnie art. 398 9 § 1 k.p.c. zawiera nieco odmienną treść w porównaniu z poprzednio obowiązującym art. 393 § 1 k.p.c. Art ykuł 398 9 § 1 k.p.c. ujęty został jako prze- pis określający przesłanki przyjęcia ( a nie odmowy przyjęcia) skargi kasacyjnej do rozpozna- OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 4 nia – Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących po- ważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważ- ność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przyjmując taką treść przepisu, usta wodawca zareagował na zarzut niespójności i braku dostatecznej precyzji do- tychczasowego art. 393 k.p.c., który określał zarówno negatywne jak i pozytywne przesłanki przedsądu wzajemnie się krzyżujące. Obecnie ustawa wymienia jedynie pozytywne okolicz- ności obligujące Sąd Najwyższy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ( por . T. Ere- ciński, op.cit. , s . 240). 3 .3. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że zarówno z Konstytucji, jak i z przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowyc h wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupeł- nionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.) , wynika, iż standardem mi- nimalnym odnoszącym się do postępowania sądowego jest jego dwuinstancyjność. Wszystko, co przekracza ten standard, włącznie z instytucją skargi kasacyjnej (kasacji ) i sposobem jej ukształtowania, jest swoistym „ naddatkiem ” , podwyższeniem standardu minimalnego. Prze- pisy k.p.c. nie muszą w tym kontekście z apewniać stronom prawa do rozpatrzenia sprawy przez Sąd Najwyższy, zaś możliwość odwołania się do trzeciej instancji wykracza poza kon- stytucyjne minimum. To znaczy, że strona nie ma podstaw do roszczenia względem państwa o takie ukształtowanie obowiązujący ch przepisów, które zapewniałyby jej rozpoznanie każdej sprawy przez Sąd Najwyższy (por. : wyrok i pełnego składu TK z 6 października 2004 r., sygn. SK 23/02, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 89 oraz 31 marca 2005 r., sygn. SK 26/02, OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 29; wyroki TK z: 10 lipca 2000 r., sygn. SK 12/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 143; 17 maja 2004 r., sygn. SK 32/03, OTK ZU nr 5/A/2004, poz. 44 oraz 16 stycznia 2006 r., sygn. SK 30/05, OTK ZU nr 1/A/2006, poz. 2 ; postanowienie TK z 7 październi ka 2008 r., sygn. SK 55/0 6 , OTK ZU nr 8/A/2008, poz. 144 ). Z przepisów Konstytucji nie można zatem wywodzić prawa do skargi kasacyjnej (ka- sacji) jako prawa do rozpoznania sprawy przez kolejną, trzecią instancję. Możliwość wniesie- nia środka zaskarżenia do t rzeciej instancji wykracza poza konstytucyjne minimum wyzna- czone w art. 176 ust. 1 Konstytucji. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 maja 2004 r. w sprawie o sygn. SK 32/03, kwestia dokonanego przez ustawodawcę wyboru charakteru kasacji i uc zynienia jej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia pozostaje poza kognicją Trybunału. Ustawodawca dysponuje szerszym marginesem swobody w wypadku środka nadzwyczajnego, a to nakazuje stosować łagodniejsze kryteria oceny konstytucyjności przepisów regulujących jego prawny reżim w ustawodawstwie zwykłym. W konsekwencji kształtowanie procedury przedsądu w odniesieniu do skargi kasacyjnej jako środka nadzwyczajnego (od orzeczeń prawomoc- nych), który sąd „może przyjąć”, zezwala na szerszy margines swobody ustawodawc y przy formułowaniu przepisów. Zakres swobody regulacyjnej w odniesieniu do nadzwyczajnych i zwyczajnych środków jest bowiem inny (większe uprawnienia ustawodawcy kształtującego reżim prawny środka nadzwyczajnego). Tym samym także kryteria kontroli konstyt ucyjności w obu wypadkach są różne. Okoliczność ta powinna być – w ocenie Trybunału Konstytucyjnego – uwzględniona także w prz ypadku oceny przepisów zakreślających warunki formalne skargi kasacyjnej. Odejście od typowego modelu ochrony sądowej w określonyc h normatywnie sytuacjach nie może być jednak per se traktowane jako przejaw naruszenia konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu. Stanowisko takie wyraził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 lipca 2004 r., sygn. P 2/04 (OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 72). Sprawie dliwość proceduralna nie może być oceniana w kategoriach abstrakcyjnych, niezależnie od kategorii spraw, które są przedmiotem OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 5 rozpoznania sądowego, konfiguracji podmiotowych, znaczenia poszczególnych kategorii praw dla ochrony interesów jednostki. Ustawoda wca zachowuje w tym zakresie znaczne pole swobody, które umożliwia kształtowanie procedur sądowych z uwzględnieniem zróżnicowa- nych czynników w sposób stanowiący próbę wyważenia interesów pozostających w pewnym konflikcie (zob. powołany wyrok TK z 1 lipca 2 008 r., sygn. SK 40/07). Skoro Konstytucja w art. 78 i art. 176 w pełni gwarantuje co najmniej dwuinstancyjny tryb postępowania, to nawet gdyby k.p.c. w ogóle nie przewidywał kontroli orzeczeń w trybie rozpatrywania skargi kasacyjnej, regulacja tej ustawy mieściłaby się w ramach konstytucyj- nego modelu prawa do sądu (por. powołane postanowienie TK z 7 października 2008 r., sygn. SK 55/0 6 ) . Konstytucja w art. 78 formułuje gwarancję prawa do zaskarżenia orzeczeń sądów pierwszej instancji, nie stoi natomiast na przeszkodzie uzależnieniu prawa do skargi kasacyj- nej ( kasacji ) od dodatkowych kryteriów. Przepisy Konstytucji dają ustawodawcy zwykłemu pewną swobodę kreowania środków zaskarżenia orzeczeń zapadłych w drugiej instancji. Wprowadzając je do procedury cywilnej, ustawodawca mógł – przy spełnieniu konstytucyj- nego wymogu dwuinstancyjności – ukształtować w ustawie zakres ich dopuszczalności wedle swego uznania (zob. powołany wyrok pełnego składu TK z 6 października 2004 r., sygn. SK 23/02 ). 3 .4. W postanowieniu z 18 września 2006 r., sygn. Ts 36/06 (OTK ZU nr 3/B/2007, poz. 110) , rozpoznając skargę konstytucyjną dotyczącą niezgodności art. 398 3 § 3 oraz art. 398 9 § 1 i 2 k.p.c. z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 78 i art. 175 ust. 1 Konstytucji , Trybu nał Konstytucyjny wskazał, że „ wyłączenie pewnych spraw spod kontroli kasacyjnej nie narusza samego prawa do sądu w kształcie, jaki nadała temu prawu obowiązująca Konstytucja (…). Konstytucja nie gwarantuje (…) możliwości wszechstronnego osądu sporu przez Sąd Naj- wyższy. Taka możliwość jest gwarantowana w zakresie dwuinstancyjnego postępowania są- dowego”. Z kolei postanowieniu TK z 26 maja 2008 r., sygn. SK 12/06 (OTK ZU nr 4/A/2008, poz. 71) – w sprawie dotyczącej badania zgodności art. 398 3 § 3 oraz art. 39 8 9 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 1 Konstytucji – Trybunał Kon- stytucyjny uznał, że „obowiązujące przepisy kształtują skargę kasacyjną przede wszystkim jako instrument, za pomocą którego Sąd Najwyższy sprawuje nadzór judykacyjny nad orzecznictwem sądów powszechnych. Okoliczności wymienione w art. 398 9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. świadczą o tym, że w przypadku kasacji nad interesem indywidualnym (uzyskaniem sprawie- dliwego orzeczenia w konkretnej sprawie) przeważa interes publiczny. Sąd Najwyższy doko- nuje selekcji wpływających do niego skarg kasacyjnych, wybierając sprawy najpoważniejsze lub o charakterze precedensowym, w celu zapewnienia jednolitości wykładni oraz dalszego rozwoju prawa. Tymczasem dla stron postępowania kw estia, czy to ich właśnie sprawa przy- czyni się do dalszego rozwoju prawa, czy harmonizacji praktyki orzeczniczej, ma znaczenie drugorzędne ( … ). Zadaniem Sądu Najwyższego nie jest zatem ponowna analiza oceny wiary- godności i mocy dowodów oraz ustalanego stan u faktycznego, lecz rozpatrywanie kwestii prawnych budzących spory, wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądów i w doktrynie (zob. T. Zembrzuski, Zarzut naruszenia art. 233 jako podstawa kasacyjna po nowelizacji k.p.c. , „Monitor Prawniczy” nr 23/2005, s. 1169). Jest to kolejny argument potwierdzający stanowisko ustawodawcy, że wystarczającą ochronę interesów jednostki zapewnia dwukrotne rozpoznanie jej sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. O il e więc strony postępowania mają pełny dostęp do rozbudowanych gwarancji procesowych w pierw- szej i drugiej instancji, o tyle skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, istniejącym niejako «ponadstandardowo» i służącym przede wszystkim określonym celom pu blicznym. Prawo do skargi kasacyjnej, jako przewidziane przez ustawę zwykłą prawo wnoszenia wnio- OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 6 sku o przeprowadzenie kontroli orzeczenia drugiej instancji, nie jest bowiem koniecznym i konstytutywnym składnikiem prawa do sądu. Ma ono charakter wyłącznie u stawowy”. Uzupełnienie postępowania kasacyjnego instytucją przedsądu, nie odbierając stronie prawa do wniesienia skargi kasacyjnej, upoważnia jednocześnie Sąd Najwyższy do jej rozpo- znania przede wszystkim wtedy, gdy przemawia za tym interes publiczny. Czyn ności Sądu Najwyższego, skutkujące przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania, należy uznać za for- mę merytorycznego badania skargi co najmniej w zakresie warunków, określonych w art. 398 9 § 1 i 2 k.p.c. ( por. powołane postanowienie TK z 7 października 200 8 r., sygn. SK 55/0 6 ). 3.5. W świetle dokonanych rozważań należy stwierdzić, że kwestionowane unormo- wania art. 398 9 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. nie eliminują prawa do sądu osoby (podmiotu) składające- go skargę kasacyjną w postępowaniu cywilnym, rozumianego jako prawo uruchomienia po- stępowania przed Sądem Najwyższym. Sąd ten musi: zbadać skargę kasacyjną pod kątem spełnienia przesłanek j ej rozpoznania określonych w art. 398 9 § 1, następnie wydać postano- wienie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz uzasadnić to postanowienie. Tym samym spełnione zostają podstawowe elementy konstytucyjnego prawa do sądu. Nal eży nadto podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny w dotychczasowym orzecznic- twie uznawał zarzuty względem przesłanek przyjęcia przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej do rozpoznania za oczywiście bezzasadne. W ocenie Trybunału art. 45 ust. 1 czy art. 77 ust. 2 Konstytucji nie mogą być uznane za podstawę normatywną do konstruowania podmiotowego prawa skarżącego do korzystania z kasacji lub skargi kasacyjnej (zob. : powołany wyrok z 10 lipca 2000 r., sygn. SK 12/99 , a także postanowienia z: 15 grudnia 1999 r., syg n. Ts 111/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 23; 13 listopada 2001 r. i 23 stycznia 2002 r., sygn. Ts 117/01, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 90 i 91; 15 listopada 2001 r. i 4 lutego 2002 r., sygn. Ts 107/01, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 87 i 88; 12 grudnia 2001 r. i 23 styc znia 2002 r., sygn. Ts 135/01, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 102 i 103; 5 listopada 2001 r. i 29 stycznia 2002 r., sygn. Ts 95/01, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 74 i 75 ; 9 października 2007 r., sygn. Ts 45/07, OTK ZU nr 6/B/2007, poz. 292 ; 7 października 2008 r., sygn. SK 55/0 6 ; 27 kwietnia 2016 r., sygn. Ts 58/16, OTK ZU B/2016, poz. 381 oraz 13 czerwca 2017 r., sygn. Ts 262/16, OTK ZU B/2018, poz. 59 ). 3.6. W tym kontekście nie kwalifikują się do rozpoznania merytorycznego przez Try- bunał Konstytucyjny zarzuty ni ekonstytucyjności : a) art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. rozumian ego w ten sposób, że „ przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności jest tylko sytuacja, w której oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialn ego lub procesowego spowodo- wało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, a nie jest sytuacja, w której narusze- nie konkretnego przepisu prawa spowodowało inne bezprawne skutki trwające na dzień orze- kania (jak w przedmiotowej sprawie: trwające do dziś bezprawne zajęcie udziału w nieru- chomości na podstawie tytułu wykonawczego, który upadł z mocy prawa, a zatem nie istniał)”, b) art. 379 pkt 5 w związku z art. 398 9 § 1 pkt 3 k.p.c. rozumian ego w ten sposób, że „ pozbawienie możliwości obrony swych praw, skutkujące nieważnością postępowania, która jest przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi tylko wtedy, jeżeli strona nie mogła wbrew swej woli brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, zaś nie obejmuje sy tuacji, gdy doszło do oddalenia lub pominięcia wniosków dowodowych złożonych przez stronę, skutkiem czego strona została pozbawiona możności działania” . OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 7 W ty m stanie rzeczy – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK – należało postano- wić jak w senten cji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżąc e mu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na niniejsze postanowieni e w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia.