Ts 45/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 16 listopada 2021 r. Pozycja 158 POSTANOWIENIE z dnia 28 października 202 1 r. Sygn. akt Ts 45/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki , po wstępnym rozpoznani u na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J . P . oraz M . I . L . w spraw ie zgodności: 1) art. 7 ust. 1 ustawy dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypo- spolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) „w zakresie, w jakim postano- wienie wydane w trybi e art. 7 ust. 1 [tej] ustawy nie jest dla organu wiążące i w konsekwencji, dopuszczalne jest uchylenie postanowienia potwierdzają- cego nabycie prawa do rekompensaty przez skarżących przez organ i wydanie decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do reko mpens aty, pomimo speł- nienia przez wnioskodawców wymogów, o których mowa w art. 2, 3 i 5 ust. 1 i 2 ustawy” z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospoli- tej Polskiej, 2) art. 1 w związku z art. 2 ustawy przywołanej w punkcie pierwszym „ w zakr e- sie, w jakim poszerza katalog przesł anek otrzymania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej o przesłankę «przemieszczenia» lub «zamieszkania» właściciela nieruchomo- ści położonej na byłym terytori um Rz e czypospolitej Polskiej lub jego następ- cy prawnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych grani- cach ” , z: – art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji, – art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, – art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, – art. 7 w związku z art. 87 ust. 1, w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji , p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. U Z A S A D N I E N I E 1 . W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 lutego 2021 r. (data nadania), J . P . oraz M . I . L . (dalej: skarżąc y ), reprezentowan i przez pełnomocnika z wyboru, wystąpili z żądaniem przytoczonym na tle nastę pującego stanu faktycznego : OTK ZU B/202 1 Ts 45/21 poz. 158 2 Decyzją Wojewody [ … ] (dalej: Wojewoda) z 11 maja 2012 r. nr [ … ] skarżącym odmówiono potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich spa - dkodawcę – J . P . , nie ruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w [ … ] (ówczesne województwo poleskie) . Orzeczenie to zostało uchylone w całości d e cyzją Ministra Skarbu Państwa z 10 lipca 2012 r. [ … ] , a spra wę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzją Wojewody nr [ … ] z 5 września 2014 r. ponownie odmówiono skarżącym potwi erdzenia prawa do rekompensaty. Orzeczenie to zostało jednak uch y lone d ec yzją Ministra Skarbu Państwa z 27 listopada 2014 r. [ … ] , a spra - wa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Postanowieniem Woje wody nr [ … ] z 12 stycznia 2017 r. [ … ] potwi erdzono skarżącym prawo do rekom - pensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości: majątku ziemskiego [ … ] oraz wezwano ich do wskazania formy realizacji prawa do rekompensaty. Orzeczenie to zostało jednak uchylone postanowieni e m W o jew ody n r [ … ] z 9 kwietnia 2018 r. [ … ] , wydanym na podstawie art. 77 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.) wskutek ustalenia, że ani właściciel pozo s taw i onych ni eruchomości, ani jego spadkobiercy nie przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z zamiarem stałego pobytu. Postanowieniem Wojewody nr [ … ] z 13 kwietnia 2018 r. [ … ] skarżącym odmówiono potwierdzenia prawa do r eko mp ensaty z tytułu pozostawienia wspomnianych nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Admini - stracji z 27 w rześnia 2018 r. [ … ] , od k tórego skarżący wnieśli skargę do sądu administra - cyjnego . Skarga oddalona została w yrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W . z 22 marca 2018 r. (sygn. akt [ … ] ). Od tego orzeczenia skarżący wnieśli skargę kasacyjną. Wyrokie m Na c zelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 8 grudnia 2020 r. (sygn. akt [ … ] ) skarga kasacyjna została oddalona. W uzasadnieniu wyjaśniono , że powodem odmowy potwierdzenia skarżącym prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomośc i po z a obecny mi granicami Rzeczypospolitej Polskiej było niespełnienie przez ich ówczesnego właściciela – J . P . oraz jego spadkobierców (w tym skarżących), warunku „ re patriacji” na terytorium Polski , a podstawę odmowy stanowiły przepisy ustawy z 8 lip c a 2005 r . o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 , ze zm. ; dalej: ustawa zabużańska ) . Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego NSA wywi ó dł , że po op uszczeniu byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ani właściciel mienia, ani jego spadkobiercy nigdy nie powrócili na terytorium Polski w jej powojennych granicach. J . P . (spadko dawca ) w związku z okolicznościami związanymi z wojną ro z poczętą w 1939 r. – w warunkach przymusu – opuścił tereny byłej Rzeczypospolitej Polskiej. Został aresztowany przez NKWD i wywieziony do więzienia w Mińsku, a następnie w 1940 r. zamordowany w Katyniu. Jego żon a i dzieci zostały wywiezione do Kazachsta n u , skąd nast ępnie wyjechali wraz z armią gen. Andersa. Do Polski nigdy nie powrócili. W tym stanie rzeczy NSA , dokonując w ykładni art. 1 ustawy zabużańskiej zbadał, czy w jego treści zawarty został warunek określany w judykaturze jako warunek repatriacji , pr zesiedlen ia i powrotu byłego właścici ela nieruchomości położonej na „ byłym teryt orium Rzeczy - pospolitej Polskiej” lub na terytorium „ w obecnych gran icach Rzeczypospolitej Polskiej” . W ocenie NSA na istnienie tego warunku wskazuje zarówno literalne brzmi e n ie art. 1 u stawy zabużańskiej (wykładnia językowa), jak również cel i sens ustawy, czyli jej ratio legis (wykładnia celowościowa), a także analiza historyczna wcześniejszych regulacji pra wnych (wykładnia historyczna) , co oznacza , że warunek powrotu właśc i c ie la nieruc homości pozostawionej na Kresach na terytorium Polski w jej obecnych granicach jest konieczny dla uzyskania prawa do rekompensaty. NSA wskazał również, że przesłanka przesiedlenia ujęta została w art. 1 ust. 1 ustawy zabużańskiej poprzez odwo ł a ni e się do tzw. układów repu - OTK ZU B/202 1 Ts 45/21 poz. 158 3 blikańskich , na podstawie których doszło do masowych przesiedleń ludności z Kresów Wschodnich na terytorium Polski w jej obecnych granicach. Kierując się zatem zasadą wykładni per non est , NSA wyjaśnił, że użyte w art. 1 usta w y z abużański ej o kreślenie „ dokonanego na podstawie ” , wyraźnie i wprost nawiązuje do umów, które skutkowały masowymi i przymusowymi przesiedleniami osób narodowości polskiej i żydo wskiej z byłego terytorium RP w jej powojennych granicach . Podkreślił równi e ż , że celem tej ustawy nie było zrekompensowanie wszystkich krzywd, jakich doznali Polacy na byłym terytorium Rzeczypospolitej , lecz udzielenie tzw. pomocy na z agospodarowanie osobom, które przesiedlały się do państwa polskiego w jego obecnych granicach ( c e le socjalne ). Zdaniem NSA wykładnia taka koresponduje również z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 grudnia 2004 r. (sygn. K 2/04). Także wskazywana okoliczność, że spadkobiercy nie powrócili na terytorium kraju z obawy przed prześladowa n i am i polityc znymi nie mogła – w ocenie NSA – mieć w tym zakresie znaczenia , gdyż prawo spadkobiercy właściciela mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej do realizacji uprawnień przewidzianych ustawą zabużańską, nie jest odrę b n ą ka tegorią prawną , lecz ma swoje źródło w prawach przysługujących właścicielowi mienia . Dlatego , zdaniem NSA , „ p rawo do rekompensaty zabużańskiej jest prawem publiczno - prawnym, powstającym – po stronie spadkobiercy – nie z mo cy faktu samego spadkobrania, a n a podstaw ie przepisów ustawy zabużańskiej , a więc nie jest prawem cywilnym, objętym dyspozycją art. 922 § 1 k odeksu cywilnego i z tego też względu nie wchodzi w skład spadku ” . Wprawdzie NSA dostrzegł, iż zgodnie z ar t. 1 ust. 2 ustawy: „ [p]rzepisy ust. 1 s tosuje si ę także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe teryt orium Rzeczypospolitej Polskiej” , to jednak przypadek poprzednika prawnego skarżących nie jest – w ocenie NSA – tym, k t ór ego dotyc zy dyspozycja art. 1 ust. 2 ustawy , gdyż przepis ten nie może być wykładany z pominięciem ustępu 1. Podobnie jak podmioty objęte dyspozycją ust. 1 , tak właściciel nieruchomości , który został „ zmuszony opuścić byłe terytoriu m na skutek innych o k o li czności” , powinien także powrócić na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , aby uzyskać rekompensatę za pozosta - wione mienie. Zdaniem NSA n ielogicznym byłoby przyjęcie, że ustęp 1 tego przepisu obejmuje podmioty, które utraciły nieruchomość wskutek „wypę d z en ia” lub „ opuszczenia” terytorium , „dokonanego na podstawie” enumeratywnie wymienionych przypadków przymu - sowych przesiedleń do Polski w jej nowych granicach, podczas gdy ustęp 2 obejm owałby podmiotowo wszystkich pozos tałych właścicieli mienia – również tych niepowra cających do kraju, w tym zamordowanych czy zaginionych w wyniku działań wojennych. W ocenie sądu przy takim rozumieniu ustępu 2 , przepis ten miałby podmiotowo szerszy zakres , niż ustęp 1, a co więcej – obejm owałby on swoim zakresem ta kże „repa tria ntów” z u stępu 1 . W obec tego, że stosownie do § 55 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 283), artykuł w tekście ustawy wyraża s amodzielną myśl, a pomiędzy jego ustę pami występuj ą powiąza nia treściowe , to – zdaniem NSA – art. 1 ustawy zabużańskiej i jego poszczególne ustępy (1, 1a i 2) „ nie mogą być odczytywane niejako w oderwaniu od siebie, lecz muszą być interpretowane całościowo ” . Wyrok ten wskazany zosta ł we wnies ione j skardze konstytucyjnej jako ostateczne orzeczenie wydane w sprawie objętej wniesioną skargą (art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania pr zed Trybunałem Konstytucyjn y m ; Dz. U. z 2 019 r. poz. 2393). 2. Pismem z 1 kwietnia 2021 r. (data nadania) skarżący, reprezentowani przez swojego pełnomocnika, wykonali zarządzenie Prezesa Trybunału Konstytu cyjnego , wzywające ich do usunięcia braku f ormalnego skargi konstytucyjnej prz ez doręcz enie po świadczon ego za zgo - OTK ZU B/202 1 Ts 45/21 poz. 158 4 dność z oryginałem odpis u wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r. (sygn. akt [ … ] ) . 3. Pismem z 9 lipca 20 21 r. (data nadania) , uzupełnionym pismem z 2 września 2021 r. (data nadania) , pełno mocni k po info rmował o śmierci M . I . L . (skarżącej) . 4. Kwestionowanym w skardze przepisom ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polski ej (Dz. U . N r 169, poz . 1418; obecn ie: Dz. U. z 2017 r. poz. 2097 ; dalej: ustawa zabużańska ) skarżący zarzucili, iż stanowiąc podstawę wyroku Naczelnego Sąd u Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r. (sygn. akt [ … ] ) , doprowadziły do naruszenia ich ko nstytuc yj ny ch wolnoś ci lub praw w ten sposób, że: a ) art. 7 ust. 1 ustawy zabużańskiej w zakresie, w jakim postanowienie, o którym mowa w tym przepisie , ni e jest dla organu wiążące i w konsekwencji dopuszczalne jest uchylenie postanowienia pot wierdzająceg o nabyc ie p rawa do rek o mpensaty i wydanie decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty, pomimo spełnienia przez wniosko - dawców wymogów, o któ rych mowa w art. 2, 3 i 5 ust. 1 i 2 tej ustawy – jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konsty tu cj i, gdyż dop r owadził do naruszenia zasady ochrony praw słusznie nabytych i reguły trwałości decyzji, wynikających z zasady demokra - tycznego państwa prawa, co stanowi naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i co do prawa w sytuacji, gdy org an może a rb itralnie i b ez podstawy prawnej pozbawiać skarżących prawa, potwierdzonego jego własnym niezaskarżalnym postanowieniem; b ) art. 1 w związku z ar t. 2 ustawy zabużańskiej w zakresie, w jakim poszerza katalog p rzesłanek otrzymania prawa do rekompe nsaty z a ni eruchomości pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej o przesłankę „przemieszczenia” lub „zamieszkania” właściciela nieruchomości poł ożonej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego następcy prawnego na terytorium Rzeczy pospoli te j P olskiej w o becnych granicach – jest niezgodny z : – art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji, gdyż doprowadził do naruszenia zasady równości wobec prawa w drodze wprowadzenia regulacji, która różnicuje konsty - tucyjnie chronione prawa obywat el i polskich je d ynie ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionych, co stanowi arbitralną przeszkodę w realizacji prawa do rekompensaty i unie - możl iwia części Zabużan uzyskanie rekompensaty za utracone mienie jedynie z uwagi na okoliczność osiedlen ia się p o w ojnie poza g ranicami Rzeczypospolitej P olskiej w sytuacji , gdy w związku z „ wypędzeniem z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w głąb ZSR R oraz z uwagi na funkcjonujący wówczas na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustrój komunistyczny ” , osied l e ni e się nastę p ców właściciela nieruchomości na powojennym terytorium było praktycznie niemożliwe oraz zagrażało ich ż yciu i zdrowiu, co w konse - kwe ncji prowadzi do nieuzasadnionej nierówności podmiotów wobec prawa przy speł nieniu pozostałych przesł anek op i s an ych w stawi e ; – art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, gdyż doprowadził do naruszenia prawa majątkowego w postac i praw a do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polski ej, w d r o dz e jego nieu z asadnionego konstytucyjnie ograniczenia, w sytuacji niewystąpienia przesłanek wynikających z zasady proporcjonalności ograniczania k onstytucyjnych wolności i praw; – art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, gdyż doprowadził do nar u s ze nia zasady o chrony praw słusznie nabytych (tj. prawa do rekompensaty zabużańskiej), zasady pewności co do prawa oraz zasady rzetelnej legislacji , wynikających z zasady demokra ty - cznego państwa prawnego w sytuacji takiego sformułowania zaskarżonyc h przep i s ów , które sta t uuje przesłanki realizacji prawa do rekompensaty w sposób niejasny i nieprecyzyjny; OTK ZU B/202 1 Ts 45/21 poz. 158 5 – art. 7 w związku z art. 87 ust. 1, w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji , gdyż doprowadził do naruszenia zasady legalizmu i oparci a decyzji ni e na źr ó d ła ch powszech n ie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej, czego konsekwencją jest naruszenie prawa majątkowego w sytuacji , gdy pozaustawo wa przesłanka „przesiedlenia się” na obe - cnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub „zamieszkania” na obec n y m terytorium w ła - ści ciela nieruchomości lub jego następcy prawnego, wyinterpretowana jest z odesłania zawartego w art. 1 ust 1 tej ustawy do tzw. u kładów republikańskich zawartych przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, które są pozbawione mocy prawne j i nie mogą st a nowić podstawy dla przyznania lub odmowy przyznania prawa do rekompensaty, podczas gdy orga - ny administracji publicznej zgodnie z zas adą legalizmu działać muszą na podstawie i w grani - cach przepisów prawa, a źródłami powszechnie obowią zująceg o pr awa w Polsc e są wyłącznie ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, co w konsekwencji uni e możliwia realizację prawa majątko wego w postaci prawa do rekompensaty. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust . 1 ustawy z dnia 3 0 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu nieja - wnym. Na etapie wstępn ej kont ro li Trybunał Kons t ytucyjny bada , czy skarga spełnia wymogi określone w tej ustawie oraz czy nie jest oczy wiście bezzasadna. 2. Badana sk a rga konstytucyjna została złożona przez adwokata ustanowionego pełnomocnik iem skarżących z wyboru (art. 44 ust. 1 u.o .t .p .TK). Skarżąc y wyczerpa li przy - sługującą im drogę prawną, ponieważ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 gru - dnia 2 020 r. (sygn. a kt [ … ] ) stanowił ostateczn e orzeczenie, wydane w sprawie objętej wniesioną skargą (art. 7 7 ust. 1 u.o.t.p.T K ) . Udokumentowan a została data doręczenia tego orzeczenia (art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK). W skardze przeds tawi ono stan f aktyczny spraw y (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK) oraz określono kwestionowany przepis ustawy, na podstawie którego sąd lub organ ad mi ni stracji publi cznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżąc ych określonych w Konstytucji i w stosunku do k tórego skarżący domagają się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK). Skarga konsty tu cy jna wskazuje także, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżących oraz w jaki sposób – ich zdaniem – zo stały naruszon e ( art. 53 ust . 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) , a także przedstawia uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy ze wskaza ną k onstytucyjną wolnością lub prawem skarżąc ych , z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie ( art. 5 3 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). D o skargi konstytucyjnej załączono orzeczenia wydane na podstawie kwestionowanego przepisu ustawy w sprawie objętej w ni es ioną skargą k onstytucyjną oraz potwierdzające wyczerpanie drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1 u. o.t.p. TK (art. 53 ust. 2 pkt 1 - 2 u.o.t.p.TK) . Dołączono także pełnomocnictwo szczególne (art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK) , spełniające wymogi okre śl on e w art . 44 ust. 1 u.o.t.p.TK. 3. W związku z pismem pełnomocnika z 9 lipca 20 21 r. (data nadania) , uzupełnionym pismem z 2 września 2021 r. (data nadania) o śmierci skarżącej M . I . L . , Trybunał wskazuje następujące poglądy prawne , wyra żon e w swoim dotychczasowym orzecznictwie . Z jednej strony Trybunał wyjaśniał , iż śmierć skarżącego nie stanowi ani przyczyny zawieszenia, ani umorzenia postępowania w sprawie skargi konstytucyjnej (wyroki TK z : 21 maja 2001 r . , sygn. SK 15/00, OTK ZU nr 4 /2001, poz. 85 ; 15 kwietnia 2003 r . , sy gn. SK 4/02, OTK ZU nr 4 / A/2003, poz. 31 ; 24 kwietnia 2014 r . , sygn. SK 56/12, OTK ZU OTK ZU B/202 1 Ts 45/21 poz. 158 6 nr 4 / A/2014, poz. 4 2 ; postanowieni a TK z: 27 maja 2009 r . , sygn. SK 53/08, OTK ZU nr 5 / A/2009, poz. 8 1 ; 17 października 2018 r . , syg n. Ts 135/17, OTK ZU B/2018, poz. 18 0 ) . Natomiast z drugiej strony Trybunał wskazywał , iż śmierć skarżącego może stanowi ć podstawę umorzenia postę powania (postanowieni e TK z 9 marca 1999 r., sygn. SK 10/98 ; OTK ZU n r 2/1999, poz. 27 ) lub jego zawiesze nia na pod stawie art. 174 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r . – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z e zm.; aktualnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ; dalej: k .p.c. ) , stosowanym odpowiednio w postę - powaniu przed Trybunałem na podstaw ie a rt. 36 u . o . t . p . TK (zob. pkt I.3. uzasadnienia postanowienia TK z : 25 lutego 2021 r . , sygn. SK 54/20, OTK ZU A/2021, poz. 10 ; 29 czer - wca 2021 r . , sygn. SK 55/20 , OTK ZU A/2021, poz. 34 ; 29 czerwca 2021 r . , sygn. SK 5 6/20, OTK ZU A/2021, poz. 36 ) . Mając na w z ględz ie powyższe okoliczności oraz fakt, iż badana skarga wniesiona została przez dwó ch skarżących, ocenę wpływu śmierci jednej z e skarżących na przebieg po stępowania w trybie skargi konstytu cyjnej, T rybunał pos tanowił przekaza ć do oceny in merito. 4 . W t ym sta nie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że badana skarga nie jest oczywiście bezzasadn a i spełnia wymagania prz ewidziane w us t awie . Dlatego , na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK , skardze konstytucyjnej należało nadać dalszy bieg.