Ts 4/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 15 lipca 2026 r. Pozycja 82 POSTANOWIENIE z dnia 26 marca 2026 r. Sygn. akt Ts 4/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz – przewodniczący Bartłomiej Sochański – sprawozdawca Wojciech Sych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 15 lipca 2025 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M . J . , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybuna łu Konstytucyjnego 30 grudnia 2022 r. (data nadania) M . J . (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o zbadanie zgodności art. 53 ust. 1 pkt 3 oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; d alej: u.o.t.p.TK ) z art. 79 ust. 1, art. 31 ust. 3 zdanie ostatnie w związku z art. 79 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 15 lipca 2025 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 28 lipca 2025 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z uwagi na jej oczywistą bezzasadność . Trybunał stanął na stanowisku, że wnoszenie skarg i kon stytucyjnej w sytuacji, gdy ostatecznym rozstrzygnięciem zgodnie z art. 79 ust. 1 Konsty- tucji jest wydany na etapie oceny merytorycznej judykat kończący postępowanie przez Try- bunałem (wyrok lub postanowienie o umorzeniu postępowania) , sprzeczne byłoby z zasadą ostateczności orzeczeń w yrażoną w art. 190 ust. 1 Konstytucji. Trybunał podniósł również, że poza tą fundamentalną okolicznością analizowanej skardze nie może zostać nadany dalszy bieg z uwagi na nieusunięcie braków formalnych, w szczególności brak uzasadnienia naru- szenia art. 31 ust. 3 Konstytucji, który został powołany jako akcesoryjny wzorzec kontroli w kontekście naruszeń art. 79 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarżący 1 sierpnia 2025 r. (data nadania) wniósł zażalenie na powyższe postanowie- nie , żądając uchylenia zas karżonego postanowienia oraz skierowania skargi do rozpoznania. OTK ZU B/2026 Ts 4/23 poz. 82 2 Zdaniem skarżącego „Konstytucja wprowadza zasadę ostateczności orzeczeń Trybunału Kon- stytucyjnego. Dostrzec przy tym należy[,] iż dotychczas w orzecznictwie Trybunału wskazy- wano jednolicie, ze zasada ta obowiązuje wyłącznie w stosunku do wyroków, a więc meryto- rycznych orzeczeń co do istoty sprawy” (s. 4 zażalenia ) . W zażaleniu zawarto również wniosek o skierowanie przez skł a d orzekający „ pytania prejudycjalnego do Trybunału Konstytucyjnego ” o z badanie zg o dności z Konstytucją art. 6 1 ust. 4 u.o.t.p.TK oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpoz n ania tego wniosku . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art.37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zwią zku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze- de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi- dłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu. 2.1. Trybunał w niniejszym składzie w pełni podziela argumentację wskazaną w za- skarżonym postanowieniu. Przypomnieć należy, że warunkiem do puszczalności merytorycz- nego rozpoznania skarg i konstytucyjnej jest naruszenie praw lub wolności skarżącego zagwa- rantowanych w Konstytucji p op rzez ostateczne rozstrzygnięcie zapadłe w jego indywidualnej sprawie, na podstawie stanowiącego przedmiot skargi aktu normatywnego lub jego redakcyj- nej części (art. 79 ust. 1 Konstytucji). W niniejszym przypadku skarżący jako ostateczne roz- strzygnięcie o jego prawach lub wolnościach wskazał postanowienie Trybunału z 12 paź- dziernika 2022 r. , sygn. SK 47/20 (OTK ZU A/202 2 , poz. 6 4 ). W zażaleniu stwierdził , że ostateczność orzeczeń Trybunału dotyczy wyłącznie orzeczeń o charakterze merytorycznym, z czego wywiódł możliwość zaskarżania wydanych na etapie merytorycznym postanowień umarzających postępowania inicjowane skargami konstytucyjnymi. Tymczasem, co wynika z dorobku nauki prawa konstytucyjnego i orzecznictwa Trybunału, ostateczność rozs trzygnięć rozumieć należy jako niemożność ich podważenia, uchylenia czy modyfikacji. Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu, „merytoryczne po- stępowanie przed TK jest jednoinstancyjne, a co za tym idzie TK nie ma kompetencji do roz- poznawania środków zaskarżenia wnoszonych na podstawie odpowiednio stosowanych prze- pisów postępowania cywilnego”. Z całą mocą podnieść należy, że mimo iż Trybunał dopuścił wyjątkowo stosowanie do toczących się przed nim postępowań w ramach wstępnej kontroli skarg i wniosków stand ardów wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji, nie można tego od- nosić do judykatów wydawanych na etapie kontroli merytorycznej, nawet jeżeli przyczyną nieuwzględnienia żądań skarżącego w konkretnym postępowaniu były niedostatki formalne skargi konstytucyjnej. W związku z powyższym Trybunał w niniejszym składzie podtrzymuje pogląd, iż ana- lizowana skarga konstytucyjna jest oczywiście bezzasadna, a przedstawione przez skarżącego argumenty nie uzasadniają uwzględnienia zażalenia. OTK ZU B/2026 Ts 4/23 poz. 82 3 2.2. W postanowieniu z 15 lipca 2025 r. Trybunał wskazał, że skarżący nie odniósł się w prawidłowy sposób do zastrzeżeń zawartych w zarządzeniu sędziego TK z 29 listopada 2023 r. (doręczonym prawidłowo jego pełnomocnikowi 18 grudnia 2023 r.). W szczególności nie uzupełnił uzasadnienia skargi o argumenty uzasadniające zarzut niezgodności zaskarżo- nych przepisów z art. 31 ust. 3 Konstytucji , powołanym w charakterze akcesoryjnego wzorca kontroli wobec art. 79 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. Argumenty przedstawione w analizowany m zażaleniu nie podważyły ustaleń we wskazanym zakresie. 3. O dnośnie do żądania skarżącego w zakresie skierowania przez skład orzekający wniosku („pytania prejudycjalnego”) do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK należy po d kreślić, że ani Konstytucja, ani przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej. S formułowany przez skarżą- cego w zażaleniu wniosek nie wywołuje więc żadnych skutków procesowych (por. postano- wienia TK z: 23 paździer nika 2023 r. , sygn. Ts 6/23, OTK ZU B/2023, poz. 303; 7 marca 2024 r., sygn. Ts 260/22, OTK ZU B/2024, poz. 179 oraz 27 maja 2024 r., sygn. Ts 77/22, OTK ZU B/2024, poz. 200). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji .