Ts 346/14

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 stycznia 2016 r. Pozycja 2 POSTANOWIENIE z dnia 4 stycznia 2016 r. Sygn. akt Ts 346/14 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Wróbel – przewodniczący Piotr Tuleja – sprawozdawca Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z dnia 10 czerwca 2015 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 grudnia 2014 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność: art. 545 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości złożenia osobistego wniosku o wznowienie postępowania karnego w oparciu o orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stronie, której przyznano obrońcę z urzędu, kiedy ten obrońca nie stwierdził podstaw do zło- żenia takiego wniosku z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji. Postanowieniem z 10 czerwca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dal- szego biegu skardze konstytucyjnej. W pierwszej kolejności Trybunał zwrócił uwagę, że za- rzuty podniesione przez skarżącego są oczywiście bezzasadne z uwagi na gwarancyjny cha- rakter przepisów przewidujących przymus adwokacko-radcowski oraz specyfikę postępowa- nia w przedmiocie nadzwyczajnego wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu. Dodatkowo Trybunał podkreślił, że skarżący nie wykazał naruszenia kon- stytucyjnie chronionych wolności i praw, do czego obliguje go art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Na powyższe postanowienie skarżący wniósł w ustawowym terminie zażalenie, w którym zarzucił naruszenie przepisu art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK przez jego zastosowanie i uznanie skargi za oczywiście bezzasadną. Zdaniem skarżącego nadzwyczajne wznowienie postępowania mieści się w ramach konstytucyjnego prawa do sądu, OTK ZU B/2016 Ts 346/14 poz. 2 2 a nadzwyczajny charakter postępowania wznowieniowego wymaga zapewnienia stronom należytej gwarancji ich praw. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 138 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc poprzednia ustawa o TK. Jednak zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy w postępowaniu przed Trybunałem w zakresie dotyczącym wstępnego rozpoznania stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK. Rozpatrywane zażalenie dotyczy posta- nowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, która została wniesiona przed 30 sierpnia 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli, a zatem i do rozpoznania złożone- go zażalenia, zastosowanie mają nadal przepisy ustawy o TK. Zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dal- szego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażale- nie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 oraz z art. 49 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy wydając zaskarżone posta- nowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego bie- gu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego roz- strzygnięcia. W ocenie Trybunału zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty pod- niesione w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego argumentacja skarżącego, zgodnie z którą pra- wo do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania na skutek wyroku Trybunału Konsty- tucyjnego mieści się w ramach konstytucyjnego prawa do sądu, jest bezzasadna. Skarżący w swojej argumentacji nie uwzględnia – co Trybunał słusznie wskazał w zaskarżonym posta- nowieniu – nadzwyczajnego charakteru postępowania dotyczącego wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania karnego. Skorzystanie z tego nadzwyczajnego środka zaskarże- nia ma charakter dodatkowy, ponadprogramowy, wykraczający ponad konstytucyjny standard prawa do sądu. Zasadnie Trybunał podkreślił, że możliwość realizacji uprawnienia do wnie- sienia wniosku o nadzwyczajne wznowienie postępowania została ograniczona do szczegól- nych, wyjątkowych sytuacji. Nie budzi zatem wątpliwości, że z uwagi na znaczny formalizm, jakim charakteryzuje się procedura wznowienia postępowania, ocena zasadności wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem musi zostać dokonana przez profesjonalnego pełnomocnika. Trybunał słusznie zwrócił także uwagę, że skarżącemu w toku postępowania został wyznaczony pełnomocnik z urzędu do sporządzenia wniosku o nadzwyczajne wznowienie postępowania. Wymóg sporządzenia przedmiotowego wniosku przez profesjonalnego pełno- mocnika stanowi dostateczną gwarancję ich realizacji. Jednocześnie wymóg ten pozostaje w zgodzie z konstytucyjnym standardem prawa do sądu. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, gdy pełnomocnik jest wyznaczany z urzędu, to musi mieć możliwość swobodnej kontroli za- istnienia wszystkich wymaganych w prawie przesłanek do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Ponadto – co także podkreślił Trybunał w zaskarżonym posta- nowieniu – nie można zapominać, że nie każde orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postę- powania w oparciu o art. 540 § 2 k.p.k. Twierdzenia skarżącego, jakoby prawo do nadzwy- czajnego wznowienia postępowania mieściło się w ramach konstytucyjnego prawa do sądu, wynikają z niewłaściwej interpretacji przepisów Konstytucji, w tym przede wszystkim prze- OTK ZU B/2016 Ts 346/14 poz. 2 3 pisu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarżący – na podstawie art. 540 § 2 k.p.k. – ma zagwaranto- wane prawo do żądania wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem Trybunału Kon- stytucyjnego. Należy odróżnić samo nadzwyczajne wznowienie postępowania od prawa do żądania nadzwyczajnego wznowienia postępowania. Skarżący miał zagwarantowane prawo do żądania nadzwyczajnego wznowienia postępowania, z którego to prawa skorzystał przez wystąpienie z wnioskiem o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia takiego wniosku. W związku z powyższym argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 7 ustawy o TK, postanowił jak w sentencji.