Ts 32/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 sierpnia 2021 r. Pozycja 118 POSTANOWIENIE z dnia 29 czerwca 202 1 r. Sygn. akt Ts 32/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konsty tucyjnej A. B. w sprawie zgodności: 1) art. 7 § 1 ustawy z dnia 6 czerw ca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 676, ze zm. ) w zakresie , w jakim ,, ogranicza on podstawę zaskarżenia wydanej decyzji tylko do jednej przesłanki, tj. niezgo - dności z prawem” , z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ; 2) art. 7 § 5 zdanie drugie ustawy wymienionej w punkcie 1 niniejszego posta - nowienia w z akresie, w jakim ,,uniemożliwia on zaskarżenie wydanego przez sąd powszechny orzeczenia o utrzymaniu w mocy, uchyleniu albo zmianie zaskarżonej decyzji” z art. 78 w z wiązku z art. 176 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 14 lutego 2020 r . (data nadania) A. B. (dalej: skar żąc y ) , reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przy toczonym na tle następującego stanu faktycznego. Sąd Okręgowy w K. V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych (dalej: Sąd Okręgowy) postanowieniem z 13 lutego 2019 r. (sygn. ak t […] ) utrzymał w mocy dec yzję wydaną 9 listopada 2017 r. przez Dyrektora Aresztu Śledczego w K. , na mocy której skarżącemu , za przewinienia dyscyplinarne, orzeczon o kar ę łączn ą w postaci pozbawienia go wszystkich niewykorzystanych przez niego nagród przyz nanych w areszcie . U zasadniając podtrzymanie decyzji Sąd wskazał, że art. 7 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 676, ze zm.) ogranicza podstawę zaskarżenia tylko do niezgodności z prawem, dlatego podstawą sk argi nie może być kwestionowanie ustaleń faktycznych poczynionych przez organ wydający decyzję, ani też niewspółmierność kary do popełnionego przekroczenia. Zarządzeniem z 9 kwietnia 2019 r. (sygn. akt jw.) s ędzia p enitencjarny odmówił przyjęcia skargi na wymienione wyżej postanowienie, jako niedopuszczalnej z mocy ustawy. OTK ZU B/202 1 Ts 32/20 poz. 118 2 Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, które Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowieniem z 1 lipca 2019 r. (sygn. akt jw.). W związku ze złożonym przez skarżącego 29 lipca 20 19 r. wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i złożenia skargi konstytucyjnej oraz zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd Rejonowy w Ż. Wydział I Cywilny postanowieniem z 10 września 2019 r. (sygn. akt […] ) , zmienionym następnie postan owieniem z 19 listopada 2019 r. , ustanowił dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Decyzją Okręgowej I zby Radców Praw - nych w K. z 4 grudnia 2019 r. (doręczonej pełnomocnikowi skarżącego 9 grudnia 2019 r.) pełnomocnikiem z urzędu został wyznaczony radca prawny W. W . Zarządzeniem sędziego Trybunału Kon stytucyjnego z 26 sierpnia 2020 r. (dor ę - czonym pełnomocnikowi skarżące go 2 września 2020 r.) skarżąc y został wezwan y do usu nięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez doręczenie oryginału albo kopii pośw iadczonej przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem: 1) decyzji Dyrekt ora Aresztu Śledczego w K. z 9 listopada 2017 r. w przedmiocie ukarania karą dyscyplinarną (wraz z 4 ko piami); 2) postanowienia Sądu Okręgoweg o w K. V Wydział Penitencjarny i Nadzoru n ad Wykonaniem Orzeczeń Karnych: a) z 13 lutego 2019 r. (sygn. akt […] ), utrzymującego w mocy decyzję, o której mowa w punkcie 1 zarządzenia, b) z 1 lipca 2019 r. (sygn. akt jw.) w przedmiocie odmowy przyjęcia wniesionej skargi na orzeczenie wymienione w pu nkcie 2a; 3) zarządzenia sędziego Sądu Penitencjarnego z 9 kwietnia 2019 r. (sygn. akt jw.); 4) wniosku skarżącego z 29 lipca 2019 r. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wyznaczenie radcy prawnego z urzędu w zakresie sporządzenia skargi konstytucyjnej w związku z orzeczeniem, o którym mowa w punkcie 2b niniejszego zarządzenia; 5) postanowień Sądu Rejono wego w Ż. Wydział I Cywilny z 10 września 2019 r. oraz 19 listopada 2019 r. (sygn . akt […] ) w przedmiocie wniosku skarżącego, o którym mowa w punkcie 4 zar ządzenia ; 6) pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z 4 grudnia 2019 r. (OIRP […] ), informującego o wyznaczeniu pełnomocnika dla skarżącego; 7) dokumentów potwierdzających daty: a) dorę czenia skarżącemu orzeczenia, o którym mowa w punkcie 2b zarządzenia, b) wystą - pi enia przez skarżącego do Sądu Rejonowego w Ż. z wnioskiem, o którym mowa w punkcie 4 zarządzenia, c) doręczenia pełnomocnikowi pisma, o którym mowa w punkcie 6 zarzą - dzenia. W piś mie procesowym z 9 września 2020 r. (data nadania) ska rżąc y odni ósł się do tego zarządzenia. Skarżąc y twierdzi, że doszło do naruszenia jego konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz zasady, iż ,,postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyj ne, zaś każdy obywatel uprawniony jest do wzruszenia orzeczeń wydawanych przez sąd powszechny”. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunał em Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu nieja - wnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytory cznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga spełnia przesłanki przekazania jej do oceny merytorycznej. OTK ZU B/202 1 Ts 32/20 poz. 118 3 2.1. Skargę sporządził radca prawny ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu . 2.2. Przysługująca skarżące mu droga prawna została wyczerpana, ponieważ od postanowienia Sądu Okręgowego w K . V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z 1 lipca 2019 r. (sygn. akt […] ) nie przysługuje żaden zwykły środek zaskarżenia. 2.3. D ochowa ny został trzymiesięczn y termin do wniesienia skargi zastrzeżon y w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK . P owyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręczon o skarżące mu 22 lipca 20 19 r., natomiast 29 lipca 2019 r. wystąpił on z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Radca prawny u stanowiony dla skarżącego otrzymał 9 grudnia 2019 r. pisemną informację od Okręgowej Izby Radców Prawnych w K . o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego w rozpatrywanej sprawie, zaś skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału 14 lutego 2020 r. (data nadania). 2.4. Prawidłowo zosta ł określony przedmiot kontroli, tj. art. 7 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 676, ze zm. ; dalej: k.k.w. ) w zakresie, w jakim ,,ogranicza on podstawę zaskarżenia wydanej decyzji tylko do jed nej przesłanki , tj. niezgodności z prawem” oraz art. 7 § 5 tej ustawy w zakresie, w jakim ,,uniemożliwia on zaskarżenie wydanego przez sąd powszechny orzeczenia o utrzy - maniu w mocy, uchyleniu albo zmianie zaskarżonej decyzji”. 2.5. Zakwestionowanym przepisom skarżąc y za rzucił naruszenie jego konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz zasady, iż ,,postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne, zaś każdy obywatel uprawniony jest do wzruszenia orzeczeń wydaw anych przez sąd powszechny”. 2.6. Skarżąc y wskazał, w jaki sposób – je go zdaniem – zakwestionowane w skardze przepisy naruszają powyższe prawa. Stwierdził, że art. 7 § 1 k.k.w. pozbawi a go możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez or gan wydający wskazaną decyzję, nawet w sytuacji , w której nie dopuściłby się w ogóle zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Jednocześnie – jak podnosi dalej – podstawą skargi nie może pozostać zarzut niewspółmierności kary do popełnionego przekrocze nia , nawet jeśli pozostaje ona oczywista i można przypisać jej skrajnie rażący charakter. Natomiast art. 7 § 5 zdanie drugie k.k.w. – jak stwierdza skarżący – pozbawia go prawa do dwuinstancyjnego postępowania, a wobec znacznie ograniczonych możliwości dzi ałania osób pozbawionych wolności, brak możliwości zaskarżenia rozstrzygnięć ,,w sposób rażący wpływa na pogorszenie możliwości wywodzenia przez nich skutecznej argumentacji oraz obrony swych racji”. 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformuł owane przez skarżąc ego zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.