Ts 3/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 26 lutego 2019 r. Pozycja 49 POSTANOWIENIE z dnia 12 grudnia 2018 r. Sygn. akt Ts 3/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska - Jaśkiewicz , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej E.L. o zbadanie zgodności: art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1146) , rozumianego w ten sposób, że obliguje wnioskodawcę do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 14 dni od dorę czenia wyroku z uzasadnieniem z wyłączeniem zastosowania art. 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administr acyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), który przewiduje dłuższy, bo 30 -dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 oraz art. 78, art. 32 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skard ze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 stycznia 2018 r. (data nadania), E.L. (dalej: skarżąc a) zarzuciła nie zgodność art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji progr amów w zakresie polityki spójności finan - sowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 ( ówcześnie: Dz. U. z 2014 r. poz. 1146, obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1431, ze zm.), rozumianego w ten sposób, że obliguje wnioskodawcę do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej też : NSA) w terminie 14 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem z wyłączeniem zastosowania art. 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ówcześnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej: p.p.s.a. ), który przewiduje dłuższy , bo 30-dniowy termin do wnie- sienia skargi kasacyjnej, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 oraz art. 78, art. 32 i art. 7 Konstytucji. OTK ZU B/2019 Ts 3/18 poz. 49 2 2. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą . Zarząd Województwa […] wydał wobec skarżącej rozstrzygnięcie z 14 lutego 2017 r. (nr […] ) o odrzuceniu projektu pod nazwą „Utworzenie przychodni stomatologicznej […] w celu kompleksow ego leczenia pacjentów z zaburzeniami pamięci i chorobą Alzheimera metodą ozonoterapii”, złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Woje - wództwa […] na lata 2014- 2020. Projekt został odrzucony na etapie oceny merytorycznej. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła protest do Zarządu Województwa […] , który nie został uwzględniony w informacji z 12 kwietnia 2017 r. (nr […] ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w K . (dalej: WSA) wyrokiem z 6 lipca 2017 r. (sygn. […]) oddalił skargę skarżącej. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 24 lipca 2017 r. Natomiast pismem z 26 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł za pośrednictwem WSA skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego . Skarga ta została nadana 7 sierpnia 2017 r. listem poleconym na adres WSA . W wykonaniu zarządzenia przewodniczącego Wydziału I WSA z 10 sierpnia 2017 r. skargę kasacyjną wraz z aktami przekazano 11 sierpnia 2017 r. do NSA. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 września 2017 r. (sygn. […] ) pozostawił skargę kasacyjną bez rozpoznania, gdyż – w jego ocenie – została wniesiona po terminie. 3. Zdaniem skarżącej , zakwestionowan y przepis w sposób nieproporcjonalny narusza konstytucyjne prawo do sądu oraz prawo do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji, a także godzi w zasady równości, demokratycznego państwa prawnego i legalizmu. 4. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 20 lutego 2018 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie adresu oraz nadesłanie odpisu i 4 kopii wyroku WSA z 6 lipca 2017 r. (sygn. […] ) wraz z uzasadnieniem. We wniesionym do Trybunału 19 marca 2018 r. (data nadania) piśmie procesowym, sporządzonym przez pełnomocnika, skarżąca u sunęła braki formalne skargi konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjn a podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2 . Na wstępie Trybunał Konstytucyjny przypomina , że r ozpoznanie merytoryczne skargi możliwe jest jedynie po wykazani u przez skarżącego (działającego w sprawie samodzielnie albo przez pełnomocnika) minimalnej staranności w trosce o zabezpieczenie jego interesów prawnych. Skarga konstytucyjna nie może być bowiem wykorzystywana jako instrument służący do korygowani a zanied bań popełnionych w postępowaniu poprzedzającym jej wniesienie przez skarżącego, lub działającego w jego imieniu profesjonalnego pełnomocnika (podobnie: postanowienie TK z 16 października 2002 r., sygn. SK 43/01, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 77). Naruszenie ko nstytucyjnych praw i wolności musi mieć charakter obiektywny, tzn. nie może być wywołane (sprowokowane) przez zachowanie ( w tym : zaniedbanie) skarżącego. Nie bez znaczenia jest także to, czy skarżący działał samodzielnie, czy też był zastępowany przez prof esjonalnego pełnomocnika procesowego , który ma gwarantować odpowiednią merytorycznie i fachową reprezentację interesów strony ( por. postanowienie TK z 4 lutego 2015 r., sygn. Ts 193/12, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 10 ). OTK ZU B/2019 Ts 3/18 poz. 49 3 W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał przyjmował, że z istoty zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika wynika uzasadnione założenie, i ż będzie on działał fachowo, zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą oraz – co wymaga podkreślenia – należytą starannością (zob. np. postanowienie TK z 13 kwietnia 2010 r., sygn. Ts 221/09, OTK ZU nr 3/B /2010, poz. 232). Prawodawca, nakładając na profesjonalnych pełnomo - cników zaostrzone wymagania w zakresie spe łniania wymagań formalnych oraz oczekując od nich wysokich standardów zawodowych, za elementa rne zadanie warsztatowe uznał prawidłowe – od strony formalnej – sporządzanie i wnoszenie pism procesowych oraz uiszczanie należnych, określonych przez ustawę opłat (zob. uchwała SN z 22 lutego 2006 r., sygn. akt III CZP 6/06, OSNC 2007, nr 1, poz. 5). 4. Zgodnie z zakwestionowanym art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspe- ktywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431, ze zm.; dalej: u.z.r.p.) wnioskodawca lub właściwa instytucja pośrednicząca lub zarządzająca może wnieść skargę kasacyjną, wraz z kompletną dokumentacją, bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej też: NSA) w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia W ojewódzkiego S ądu Administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 61 ust. 6 u.z.r.p. wniesienie skargi po upływie 14 dni (pkt 1), bez kompletnej dokumentacji (pkt 2) lub bez uiszczenia wpisu stałego w terminie 14-dniowym (pkt 3) powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia (z zastrz eżeniem, że – w przypadku wniesienia skargi bez kompletnej dokumentacji lub bez uiszczenia wpisu stałego sąd wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji lub uiszczenia wpisu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia; art. 61 ust. 7 u.z.r.p.). Z art. 62 ust. 1 zdanie pierwsze u.z.r. p. wynika, że skargę kasacyjną należy wnieść bezpośrednio do NSA w terminie 14 dni od doręczenia wyroku WSA wraz z uzasadnieniem. Miarodajna przy tym dla zachowania terminu wniesienia skargi kasacyjnej jest data wniesienia (nadania) skargi bezpośrednio do NSA. W razie wniesienia skargi za pośre dni- ctwem w ojewódzkiego s ądu administracyjnego, sąd ten przekaz uje skargę do NSA, a o za- cho waniu terminu decyduje data nadania (złożenia) skargi kasacyjnej w biur ze podawczym NSA. W analizowanej sprawie, odpis wyroku sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 24 lipca 2017 r. Oznacza to, że 14 -dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej – bezpośrednio do NSA – upłynął 7 sierpnia 2017 r. Jak wynika z akt sprawy, skarga kasacyjna została jednak nadana 7 sierpnia 2017 r. w Urzędzie Pocztowym w K. , na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. , który – pismem z 10 sierpnia 2017 r. – przekazał ją do NSA, gdzie została ona złożona w biurze podawczym dopiero 11 sierpnia 2017 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skarżąca nie wykazała należytej dbałości o własne interesy i z tego powodu poniosła negatywne konsekwencje procesowe. P oza oceną Trybu nału pozostają zaś sprawy, w których utrata prawa do rozpoznania skargi konstytucyjnej następuje w wyniku uchybień popełnionych przez skarżącego lub jego pełnomocnika na wcześniejszych etapach postępowania. Dokonane przez Trybunał ustalenia (oparte na materiale procesowym zgromadzonym w niniejszym postępowaniu) prowadzą do wniosku, że skarżąca nie wykazał a, aby do naruszenia jej praw podmiotowych doszło z powodu treści zakwestionowanej regulacji , a tym samym zarzuty zawarte w analizowanej skardze konstytucyjnej są oczywiście bezzasadne. Przewidziany w zakwestionowanym przepisie 14-dniowy termin wniesienia skargi kasacyjnej jest wprawdzie krótszy od terminu wniesienia takiej skargi w pozostałych sprawach sądowoadministracyjnych na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo OTK ZU B/2019 Ts 3/18 poz. 49 4 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Nie ulega jednak wątpliwości, że zróżnicowanie to jest uzasadnione specyfiką spraw rozpatrywanych w procedurze regulowanej zakwestionowanymi przepisami – w szcze- gólności koniecznością dokonania podziału środków Unii Europejskiej i ich wykorzystania w określonym czasie. Jest ono również spójne z pozostałymi rozwiązaniami u .z.r.p. , które mają przyspieszyć postępowanie (np. obowiązek składania skargi do sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją sprawy, czy – właśnie – obowiązek złożenia skargi kasacyjnej bezpośrednio do NSA). Ponadto, w szczególnych wypadkach , w których strona postępowania nie ma możliwości złożenia skargi ka sacyjnej w ustawowym terminie, zastosowanie znajduje instytucja przywrócenia terminu złożenia tego środka procesowego . Ł agodzi ona rygoryzm tego wymogu formalnego i zapobiega zamknięciu stronie drogi do rozpoznania skargi kasacyjnej w sytuacji, w której uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. W niniejszej sprawie skarżąca nie skorzystała z tej instytucji, gdyż musiałaby uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminowi. 5. Biorąc powyższe pod uwagę , Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie została ona pozbawiona de iure ac in abstracto przez zaskarżony przepis prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjn y drugiej instancji. Tym samym zarzuty, w myśl których art. 62 ust. 1 u.z.r.p. narusza prawo do sądu oraz prawo do dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego, należy uznać za oczywiście bezzasadne . W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK – postanowiono jak w sentencji. POUC ZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.