Ts 18/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 31 sierpnia 2020 r. Pozycja 247 POSTANOWIENIE z dnia 3 czerwca 20 20 r. Sygn. akt Ts 18/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jakub Stelina , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M. K. w sprawie zgodności: art. 616 § 2 pkt 2 w związku z ar t . 618 § 1 pkt 11, art. 626 § 1 o raz art. 619 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, ze zm. ) w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2019 r. poz . 1513, ze z m.) z art. 24 , art. 64 w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 stycznia 2020 r., adwokat M. K. (dalej: skarżąca), działając w imieniu własnym, wystąpił a z żądaniem na tle następującego stanu faktycznego. Postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z 4 wrześni a 2019 r. (sygn. akt […] ), m.in. został uchylony środek zapobiegawczy orzeczony wobec oskarżo n ego, reprezentowanego przez skarżącą , ustanow ioną dla niego obrońcą z urzędu. Jednocześnie w punkcie trzecim sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o zasądzenie zal iczki na poczet wynagrodzenia z tytułu obrony z urzędu. W uzasadnieniu tego orzeczenia sąd ws k azał , że procedura karna nie zna pojęcia zaliczki na poczet kosztów procesu, gdyż zgodnie z art. 626 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania kar nego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30 ; dalej: k.p.k. ) o koszt ach postępowania sąd rozstrzyga dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Skarżąca wniosła zażalenie na to orzeczenie do Sądu Apelacyjnego w P. , który postanowieniem z 9 października 2019 r. (sygn. akt […] ) – wskazanym w badanej skardze jako ostateczne orzeczenie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącej – częścio - wo zmienił punkt trzeci sentencji zaskarżone go postanowienia oraz utrzymał je w mocy w pozostałym zakresie. W uzasadni eniu wyjaśniono, że wprawdzie od kilku lat skarżąca świadczy pomoc prawną jako obrońca oskarżo n ego z urzędu i nie uzyskała nawet częścio - OTK ZU B/2020 Ts 18/20 poz. 247 2 wego wynagrodzenia, jednak zdaniem sądu: „sytuacja t a nie m oże uzasadniać zmiany utrwalonej w orzecznictwie praktyki prz yznawania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ” . P owołując się na art. 616 § 2 pkt 2 w związku z art. 618 § 1 pkt 11 oraz na art. 626 § 1 k.p.k. , sąd odmówił zasądzenia na rzecz skarżącej zaliczki na poczet w ynagrodzenia. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 11 lutego 2020 r., skarżąc a – n a podstawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; da lej: u.o.t.p. TK) – został a wezwan a do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej. Pism e m z 20 lutego 2020 r. skarżąc a – dochowując przewidzianego prawem terminu – odpowiedział a na doręczone jej zarządzenie. Kwestionowanym w skardze konstytucyjnej przepisom k.p.k. oraz ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2019 r. po z . 1513, ze zm.; dalej: prawo o adwokaturze) , skarżąca zarzuciła, że stanowiąc podstawę ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie objętej wniesioną skargą, doprowadziły do naruszenia jej konstytu cyjnych wolności lub praw wynikających z art. 24 Konstytucji ( zasada ochrony pracy), art. 64 Konstytucji (prawo własności) oraz a rt. 32 Konstytucji (zasada równości), ponieważ nie ustanawiają wprost prawa do zasądzenia od Skarbu Państwa i wypłacenia obrońcy ustanowionemu z urzędu choćby części kosztów już udzielonej i nieopłaconej pomocy prawnej. Treść kwestionowanych przepisów jest następując a : – art. 616 § 2 pkt 2 k.p.k.: „ Koszty sądowe obejmują: wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania”; – art. 61 8 § 1 pkt 11 k.p.k.: „Wydatki Skarbu Państwa obejmują w szczególności wypłaty dokonane z tytułu: nieopła conej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów lub radców prawnych”; – art. 626 § 1 k.p.k.: „W orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd określa, kto, w jakiej części i zakresie ponosi koszty procesu”; – art. 619 k.p.k.: „ § 1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, wszelkie wydatki wykłada tymczasowo Skarb Państwa. § 2. Koszty postępowania mediacyjnego ponosi Skarb Państwa. § 3. S karb Państwa ponosi także koszty związane z udziałem w postępowaniu tłumacza w zakresie koniecznym dl a zapewnienia oskarżonemu jego prawa do obrony.” ; – art. 29 ust. 1 prawa o adwokaturze: „Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skar b Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli przepis szczególny tak stanowi.” Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Ko nstytucyjnym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada , czy skarga spełnia wymogi określone w tej ustawie oraz czy n ie jest oczywiście bezzasadna. Co do zasady, n a tym etapie postępo - wania Trybunał nie bada n atomiast skargi pod kątem pozostałych przesłanek niedopu - szczalności orzekania . 2. W ocenie Trybunału badana skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne określone w ustawie oraz nie jest oczywiście bezzasadna. Skarga konstytucyjna została złożona przez adwokata, działając ego w imieniu własnym (art. 44 ust. 1 u.o.t.p. TK). OTK ZU B/2020 Ts 18/20 poz. 247 3 Skarżąc a wyczerpa ł a przysługującą jej drogę prawną, ponieważ postanowienie Sądu Apelacyjnego w P . z 9 października 2019 r. (sygn. akt [ … ] ) był o ostatecznym orzeczeniem wydanym w sprawie objętej wniesioną skargą (art. 79 ust. 1 Konstytucji ). Dochowany został również t rzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK) . Skarżąc a u dokumentowa ł a datę doręczenia tego orzeczenia ( art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p. TK) , od którego – jak oświadczył a – nie wnosił a nadzwycz ajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p. TK). Skarga przedstawi a stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p. TK). Adekwatnie zarówno do treści orzeczenia wydanego w sprawie, jak i do zarzutów sformu - łowanych w skardze, określony został przedmiot zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK). Skarżąc a p rzedstawi ł a także argume nty uprawdopodo bniające zarzut naruszenia – wskutek zastosowania kwestionowan ych przepis ów – przysługujących jej konstytucyjnych wolności lub praw (art. 53 ust. 1 pkt 2 - 3 u.o.t.p. TK). 3 . Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że badana skarga sp ełnia wymagan ia przewidzian e w ustawie , jak też nie zachodzą okoliczności, o których mowa w ar t. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. Dlatego , na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK , skardze konstytucyjnej należało nadać dalszy bieg. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjn y postanowił j ak w sentencji.