Ts 178/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 grudnia 2019 r. Pozycja 236 POSTANOWIENIE z dnia 20 sierpnia 2019 r. Sygn. akt Ts 178/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J .B. w sprawie zgodności: 1) art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 , ze zm.) oraz art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668) w zakresie, w jakim nie przewidują możliwości przyjęcia na studia drugiego stopnia w przypadku uzyskania absolutorium w ramach jednolitych studiów magisterskich na pokrewnym lub takim samym kierunku z art. 2 w związku z art. 70 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 36 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r., o której mowa w punkcie 1 w zakresie, w jakim ogranicza możliwość kontroli sądowej nieważności uchwał senatu uczelni wyższej stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji administracyjnej z art. 45 ust. 1, art. 77 w związku z art. 45 ust. 1 lub art. 2 Konstytuc ji, 3) art. 183 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w zakre- sie, w jakim nie przewiduj ą badania z urzędu i stwierdzenia nieważności czę- ści postępowania przed Wojewó dzkim Sądem Administracyjnym w przypad- ku nierozpoznania części skargi obejmującej wniosek o stwierdzenie nieważ- ności uchwały senatu wyższej uczelni z art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 lub art. 45 ust. 1 Konstytucji, 4) art. 285a § 3 ustawy powołanej w punkci e 3 w zakresie, w jakim ogranicza możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzecze- nia Naczelnego Sądu Administracyjnego z art. 77 w związku z art. 45 ust. 1 lub/i art. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: 1) odrzucić wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej, 2) odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. OTK ZU B/2019 Ts 178/18 poz. 236 2 UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 grudnia 2018 r. (data nadania) J.B. (dalej: sk arżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. Stan faktyczny leżący u podstaw skargi konstytucyjnej przedstawia się następująco. Decyzją z 18 września 2015 r. (nr […] ) Wydziałowa Komisj a Rekrutacyjn a Wydziału Biologii Un iwersytetu W . (dalej: K omisja W ydziałowa) odmówiła skarżącemu przyjęcia na pierwszy rok studiów stacjonarnych drugiego stopnia na kierun ku „biologia” w roku akade- mickim 2015/2016. Decyzją z 2 listopada 2015 r. (nr […] ) Uczelniana Komisja Rekrutacyjna (dale j: Komisja Uczelniana) utrzymała w mocy to rozstrzygnięcie. Wyrokiem z 20 września 2016 r. (sygn. akt […] ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w W . (dalej: WSA) uchylił zaskarżoną decyzję Komisji Uczelnianej oraz decyzję ją poprze- dzającą. Zdaniem WSA , rozstrzy gnięcie organu kolegialnego obarczone było wadą w postaci braku podpisów wszystkich jego członków , uniemożliwia jącą uznanie, że doszło do rozstrzy- gnięcia i rozpoznania sprawy administracyjnej. WSA stwierdził także, że w decyzji Komisji Uczelnianej pominięt o kwestię otrzymania przez skarżącego absolutorium potwierdzające go ukończenie przez niego studiów na kierunku „biologia” na Wydziale Biologii innej uczelni. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła Komisja Uczelniana . Wyrokiem z 8 listopada 2017 r. (sygn. akt […] ) NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę skarżą- cego na decyzję o odmowie przyjęcia go na pierwszy rok studiów stacjonarnych . W ocenie NSA , podpisanie decyzji tylko przez przewodniczącego było zgodne z obowiązującym pra- wem. Sąd zauważy ł także , że pojęcie „absolutorium” nie ma charakteru normatywnego, a jedynie potoczny. W związku z tym, jego uzyskanie ani nie oznacza ukończenia studiów wyższych, ani uzyskania wyższego wykształcenia. N ależy je rozumieć jako ukończenie toku studiów wyższy ch bez uzyskania dyplomu. Osoba, która uzyskała absolutorium jest w dal- szym ciągu studentem do momentu, w którym albo zda egzamin końcowy, a komisja nada jej właściwy dla danego kierunku studiów tytuł, albo zostanie skreślona z listy studentów. W yrok NSA wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu 14 marca 2018 r. 14 czerwca 2018 r. skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w W . I Wydział Cywilny (dalej: Sąd Rejonowy) z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporzą- dzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej. Postanowieniem z 10 lipca 2018 r. (sygn. akt […] ) Referendarz Sądowy w Sąd zie Rejonow ym ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu , któ- rego p ismem z 4 września 2018 r. (nr [ … ] ; doręczonym pełnomocnikowi 13 września 2018 r.) wy znaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w W . (dalej: ORA w W . ) . Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 9 stycznia 2019 r. (doręczonym pełnomocnikowi 25 stycznia 2019 r.) skarżący został wezwany do uzupełnienia braków for- malnych skargi, przez wskazani e : 1) ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji; 2) jakie prawa skarżącego wyrażone w art. 2 w związku z art. 70 Konstytucji – i w jaki sposób – zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm., dalej: p.s.w. ) oraz art. 69 ust. 3 z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nau- ce (Dz. U. poz. 1668); 3) jakie prawa skarżącego wyrażone w art. 45 ust. 1 Konst ytucji, art. 77 w związku z art. 45 ust. 1 lub art. 2 Konstytucji – i w jaki sposób – zostały naruszone przez zakwestio- nowany w skardze art. 36 p.s.w.; 4) jakie prawa skarżącego wyrażone w art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 „ lub ” w art. 45 ust. 1 Konstytuc ji – i w jaki sposób – zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze OTK ZU B/2019 Ts 178/18 poz. 236 3 art. 183 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami admi- nistracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a. ) ; 5) jakie prawa skarżącego wyrażone w art. 77 w związku z art. 45 ust. 1 „ lub /i” art. 2 Konstytucji – i w jaki sposób – zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze art. 285a § 3 p.p.s.a. Skarżący został zobowiązany także do doręczenia: odpisu i czterech kopii wyroku NSA z 8 listopada 2017 r. (sygn. akt […] ); decyzji Komisji Uczelnianej z 2 listopada 2015 r. (nr [ … ] ) i decyzji Komisji Wydziałowej z 18 września 2015 r. (nr [ … ] ) , a także udokumento- wania dat: wystąpienia przez skarżąc ego do Sądu Rejonowego z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej oraz doręczenia temu pełno- mocnikowi pisma ORA w W . z 4 września 2018 r. (nr [ … ] ). Pismem złożonym 1 lutego 2019 r. reprezentu jący skarżąc ego adwokat – na podstawie art. 166 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.) w związku z art. 36 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organi- zacji i trybie postępowania przed Trybuna łem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 20 72, ze zm.) – wystąpił „o wydłużenie terminu sądowego” do uzupełnienia braków formalnych skargi kon- stytucyjnej „z 7 dni do jednego miesiąca” . Oświadczył, że „termin nie może być dotrzymany ze względu na wskazany w (…) [za rządzeniu] zakres uzupełnienia skargi oraz nałożenie się ferii zimowych dla województwa mazowieckiego (…)”. W terminie wskazanym we wniosku, do Trybunału w sprawie skarżącego nie wpłynę- ło żadne pismo procesowe. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : 1. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych prze- słanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a doprecyzowa- nych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybu- nałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) . Weryfikacja tych prze- słanek następuje na etapie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawny m (art. 61 ust. 1 u.o.t.p. TK) Jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunię- cia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia (ar t. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK). 2. Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 9 stycznia 2019 r. został skutecznie dorę- czony pełnomocnikowi skarżące go 25 stycznia 2019 r. W ustawowym terminie, tj. do 1 lute- go 2019 r. braki formalne nie zostały uzupełnione. Okolic zność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy na- dania skardze dalszego biegu. 3. Zarazem w niosek o „przedłużenie terminu sądowego” do uzupełnienia braków for- malnych skargi należało – na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i w związku z art. 36 u.o.t.p. TK – odrzucić jako niedopuszczal- ny . Termin do uzupełnienia braków formalnych skarg i konstytucyjnej jest terminem ustawo- wym (art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK), natomiast statuowana w art. 166 k.p.c. instytucja przedłuże- nia terminu dotyczy wyłącznie terminów sądowych. OTK ZU B/2019 Ts 178/18 poz. 236 4 4. Niezależnie od powyższego Trybunał wskazuje jeszcze jeden powód odmowy pr ze- kazania skargi do merytorycznej oceny. S karżący nie uzupełnił braków formalnych i tym samym nie udokumentował dat, o których mowa w zarządzeniu . Niemniej przedstawiony przez niego stan faktyczny pozwala stwierdzić, że skargę złożył w Trybunale z przekroczeniem terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, zgodnie z którym skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpa- niu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostate cznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzy- gnięcia. Wyrokiem z 8 listopada 2017 r. (sygn. akt […] ) Naczelny S ąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 20 września 2016 r. (sygn. akt […]) i oddalił skargę skarżącego na decyzję o odmowie przyjęcia go na pierwszy rok studiów stacjonarnych. Odpis tego orzeczenia został skarżącemu doręczony 14 marca 2018 r. W tym dniu rozpoczął się zatem bieg trzymiesięczn ego terminu wniesienia skargi. Ostatnim dniem tego terminu był więc 14 czerwca 2018 r. Skarżący złożył skargę dopiero 13 grudnia 2018 r., a zatem z naruszeniem dyspozycji art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Trybunał zwraca uwagę, że wystąpienie do sądu z wnioskiem, o którym mowa w art. 44 ust. 2 u.o.t.p. TK, nie przerywa – co przyjął skarżący – biegu terminu wniesienia skargi, a jedynie go wstrzymuje (art. 44 ust. 3 u.o.t.p. TK, zob. także wydane pod rządami ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm., postanowienie z 21 marca 2013 r., SK 32/12, OTK ZU nr 3/A/2013, poz. 37). Wznowienie biegu terminu następuje pierwszego dnia po dniu doręczenia adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego (art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p. TK). M ając powyższe na względzie, Trybunał orzekł jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 us t. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża- lenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.