Ts 156/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 19 kwietnia 2023 r. Pozycja 107 POSTANOWIENIE z dnia 12 sierpnia 2016 r. Sygn. akt Ts 156/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska – przewodniczący i sprawozdawca Małgorzata Pyziak - Szafnicka Andrzej Rzepliński , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skar gi konstytucyjnej A.B. w sprawie zgodności: art. 78 i art. 528 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karne- go (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 2 , art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konsty- tucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 lipc a 2016 r. (data nadania) A.B. wystąpił o stwierdzenie, że art. 78 i art. 528 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – K odeks postępowania karnego (Dz.U.89. 555, ze zm.; dalej: kpk) w zakresie , w ja- kim przepisy te „ nie przewidują możliwości złożenia środ ka odwoławczego na orzeczenie w przedmiocie dotyczą[cym] odmowy udzie lenia pomocy prawnej z urzędu lub też ustano- wienia adwokata celem sporządzenia i podpisania kasacji” , są niezgodne z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. W dniu 28 list opada 2015 r. Wyższy Są d Dyscyplinarny w W. , po rozpoznaniu odwołania skarżącego (adwokata) od orzeczenia sądu pierwszej instancji, uchylił w całości to orze cze nie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania . Od tego rozstrzygnięcia skarżący wniósł do Sądu Naj- wyższego sporządzoną i podpisaną osobiście kasację. Zarządzeniem z 8 marca 2016 r. Prezes Wyższego Sądu Dyscyplinarnego wezwał skarżącego do uzupełnienia jej braku formalnego , tj. do doręczenia tego pisma sporządz onego i podpisanego przez adwokata. W odpowiedzi na to zarządzenie skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata do sporządzenia kasacji. Zarządzeniem z 31 marca 2016 r. (sprawa […] ) Prezes Wy ższego Sądu Dyscyplinarnego, na podstawie art. 95 n ustawy z dn ia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U.2015.615, ze zm. ; dalej: prawo o adwokaturze ) w związku z art. 78 kpk odmówił ustanowienia dla skarżą- cego obrońcy z urzędu, ponieważ „nie wykazał [on] należytym dokumentem, iż nie jest OTK ZU B/2023 Ts 156/16 poz. 107 2 w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodzi- ny, tym bardziej iż stosownie do treści art. 95 n prawa o adwokaturze w związku z art. 519 kpk kasacja przysługuje tylko od orzeczeń kończących postępowanie, a w sprawie niniejszej orzeczeniem uchylono sprawę do ponownego rozpoznania”. Zarządzenie to, wskazane w skardze jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji , zostało skarżą- cemu doręczone 20 kwietnia 2016 r. Zdaniem skarżącego zakwestionowane w skardze art. 78 i art. 528 kpk , przez to, że „nie przewidują żadnego odwołania” od orzeczeń w sprawie „odmowy udzielenia pomocy prawnej z urzędu lub też ustanowienia adwokata celem sporządzenia i podpisania kasacji” , naruszają m.in. zasady demokratycznego państwa prawnego i dwuinstancyjności postępowa- nia oraz prawo do sądu. W toku wstępnego rozpoznania skargi Trybunał powziął wątpliwości co do uprawnień skarżącego do samodzielnego sporządzenia tego środka prawnego. Potwierdził je Dziekan Okręgowe j Rady Adwokackie j w W. , który w piśmie z 2 sierpnia 2016 r. w skazał, że uchwałą nr […] Okręgow ej Rady Adwokackiej w W. z 30 kwietnia 2014 r. skarżący został zawieszony w czynnościach zawodowych. Do pisma dołączył kopię tego dokumentu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co na stępuje: 1. Skarga konstytucyjna to sformalizowany środek ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i art. 60 oraz art. 64 - 66 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.2016.293; dalej: ustawa o TK). Skargom konsty- tucyjnym niespełniającym tych warunków, a także skargom, co do których zaistniały okolicz- ności przewidziane w art. 77 ust. 3 ustawy o TK z 2015 r ., Trybunał odmawia nadania dalsze- go biegu. 2. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o TK w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi oraz reprezentowania skarżącego w postę powaniu przed Trybunałem istnieje obowiązek za- stępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego. P rzepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli skarżący jest m.in. adwokatem (art. 66 ust. 2 ustawy o TK) . 3. Uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z 30 kwietnia 2014 r. skarżący został zawieszony w wykon ywaniu czynności zawodowych. Zgodnie z art. 4d ust. 1 zdanie pierwsze prawa o adwokaturze, adwokat zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych nie mo- że występować przed sądami lub organami państwowymi i samorządowymi (zob. także po- stanowienie Sądu Najwyż szego z 1 0 stycznia 2006 r., sprawa V KK142/05, LEX nr 172204). 4. W tym stanie rzeczy Trybunał stwierdza, że skarżący nie jest osobą uprawnioną do samodzielnego sporządzenia skargi ( por. postanowienia TK z 21 października 2014 r., sprawa Ts 246/13, OTK ZU nr 5/B/2014, poz. 442 oraz 4 lutego 2016 r., sprawa Ts 112/15 , OTK ZU nr B/2016, poz. 102 ) . Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 77 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 66 ust. 2 ustawy o TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie.