Ts 153/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 grudnia 2017 r. Pozycja 274 POSTANOWIENIE z dnia 12 września 2017 r. Sygn. akt Ts 153/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący i sprawozdawca Małgorzata Pyziak -Szafnicka Stanisław Rymar , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z dnia 11 maja 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Banku S.A., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 21 lipca 2016 r. Bank S.A. (dalej: skarżący) wystąpił o zbadanie zgodności art. 18, art. 222 ust. 1 i a rt. 223 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 poz. 233, ze zm.; dalej: prawo upadłościowe) z art. 45 ust. 1 Konstytucji, a także art. 114 ust. 1 prawa upadło- ściowego w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978, ze zm.; dalej: prawo restrukturyzacyjne) z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji. Postanowieniem z 11 maja 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżą cego 18 maja 2017 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej . Powodem takiego rozstrzygnięcia była oczywista bezzasadność zarzutów. Trybu nał stwierdził w odniesieniu do zarzutów naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu, że zastrzeżenia skarżącego po czynione na tle art. 18 i art. 222 ust. 1 prawa upadłościo- wego co do merytorycznego przygotowania sądu rejonowego do rozpatrywania spraw w po- stępowaniu upadłościowym nie były związane z którymkol wiek z elementów prawa do sądu, a stanowiły jedynie wyraz niezadowolenia skarżącego z rozstrzygnięcia wydanego w jego sprawie. Ponadto Trybunał wyjaśnił, że regułę, zgodnie z którą w postępowaniu upadłości o- wym po ogłoszeniu upadłości sąd orzeka na posie dzeniu niejawnym, wprowadzono w nieza- skarżonym art. 214 prawa upadłościowego, nie zaś w zakwestionowanym art. 222 ust. 1 pra- wa upadłościowego. Dodatkowo Trybunał uznał, że skarżący zakwestion ował jednostkowe rozstrzygnięcie, niepodlegające kontroli w postępowaniu skargowym. Jak stwierdził Trybu- nał, skarżący nie wykazał również, że art. 223 ust. 1 prawa upadłościowego naruszył który- OTK ZU B/2017 Ts 153/16 poz. 274 2 kolwiek z elem entów konstytucyjnego prawa do sądu, ponieważ prawo do kasacji (tr zeciej instancji) nie mieści się w standardzie prawa do sądu. Postawione zarzuty były więc oczywi- ście bezzasadne. N iezależnie od powyższego, jak podkreślono w zaskarżonym postanowieniu , skarga w części, w której dotyczy art. 114 ust. 1 prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie prawa restrukturyzacyjnego, również jest oczywiście bezzasadna. Trybunał ustali ł, że skarżący zakwestionował pominięcie w regulacji art. 114 prawa upadło- ściowego roszczeń, które w jego przekonaniu powinny przysługiwać leasingodawcy w razie wypowiedzenia umowy przez syndyka, n ie wykazał jednak, że źródłem uzasadniającym przy- znanie mu tych roszczeń jest art. 64 Konstytucji. Jak stwierdził Trybunał, nie jest przy tym uprawnione dokonane przez skarżącego porówna nie jego sytuacji (jako fi nansującego, czy leasingodawcy) z sytuacją wynajmującego i wydzierżawiającego. Na postanowienie z 11 maja 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze kon- stytucyjnej skarżący złożył – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym zaskarżył to roz- strzygnięcie w całości oraz wniósł o jego uchylenie i nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W ocenie skarżącego wykazał on niekonstytucyjność zakwestionowanych przepisów. Podkreślił, że postępowanie upadłościowe nie zapewnia rzetelności postępowania, bowiem sprawy bez względu na wartość przedmiotu sporu rozpoznaje w tej procedurze sąd rejonowy jako sąd II instancji. Skarżący podniósł, że sam fakt „diametralnej zmiany przepisów ( art. 114 ust. 1 w zw. z art. 99 prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie prawa re- strukturyzacyjnego) powinien przem awiać za nadaniem skardze konstytucyjnej dalszego bie- gu”, ponieważ w aktualnym stanie prawnym finansujący uzyskał wyraźne prawo dochodzenia w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu wykonania zobowiązania i poniesionych strat. Zdaniem skarżącego Trybunał w postanowieniu z 11 maja 2017 r. pominął w swoich rozważaniach zarzut niezgodności art. 114 ust. 1 prawa upadłościowego w brzmieniu obo- wiązującym do 31 grudnia 201 5 r. z konstytucyjną zasadą równości. W zażaleniu podkreślo- no, że jedynie finansujący był wówczas pozbawiony prawa do zgłoszenia roszczeń pienięż- nych o spłatę finansowania, przy jednoczesnym przyznaniu praw innym wierzycielom – wy- dzierżawiającym i wynajmującym. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Try- bunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listo- pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowa- ne rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie u.o.t.p. TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy u.o.t.p. TK. W myśl art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Try bunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpozna- nia zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. OTK ZU B/2017 Ts 153/16 poz. 274 3 Trybunał Konstytu cyjny uznaje , że skarżący nie zakwestionował skutecznie stwier- dzenia oczywistej bezzasadno ści złożonej skargi w odniesieniu do zarzutów naruszenia przy- sługującego skarżącemu prawa do sądu. W zażaleniu zostały zawarte te same argumenty , któ- re skarżący powołał już w skardze konstytucyjnej. Trybunał trafnie zauważył w zakwestion owanym postanowieniu , że postulaty skarżą- cego dotyczące właściwości sądu innego niż sąd rejonowy (sądu wyższego szczebla) nie mają związku z treścią konstytucyjnego prawa do sądu, a dotyczą konkretnego o rzeczenia wydane- go w sprawie skarżącego, z którego jest on niezadowolony . Ponadto, jak słusznie dostrzegł Trybunał, w treści zarzutów skarżący zakwestionował normę prawną niewynikającą z art. 222 ust. 1 prawa upadłościowego. Zasadę, zgodnie z którą sąd w postępowaniu upadłościowym orzeka na posiedzeniu niejawnym , wskazuje bowiem niezaskarżony art. 214 prawa upadłościowego . Trybunał prawidłowo ustalił również, że art. 223 ust. 1 prawa upadłościowego nie może podlegać kontroli w zakwestionowanym przez skarżącego zakresie przez pryzmat pra- wa wywodzonego z art. 45 ust. 1 Konstytuc ji, ponieważ prawo do kasacji (trzeciej instancji) nie mie ści się w standardzie prawa do sądu. Skarżący w zażaleniu sam przyznał, że treść art. 114 ust. 1 prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. rzeczywiście prowadzi do wniosku, że roszczenie o zapłatę rat leasingowych nie przysługiwało skarżącemu. Argument skarżącego, zgodnie z którym zmiana przepisów miałaby świadczyć o niekonstytucyjności uregulowania w brzmieniu sprzed nowelizacji jest nieprzekonujący . Zawarte w zażaleniu twierdzenie , w myśl którego Trybunał w postanowieniu z 11 ma- ja 2017 r. pominął zarzut niezgodności art. 114 ust. 1 prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. z konstytucyjną zasadą równości , nie znajduje potwier- dzenia w treści sentencji ani uzasadnienia tego rozstrzygnięcia. Zarówno w komparycji, jak i na s. 8 oraz s. 9 uzasadnienia postanowienia z 11 maja 2017 r. T rybunał odniósł się do za- rzutów niezgodności art. 114 ust. 1 prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie prawa restrukturyzacyjnego z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji. Trybunał w obecnym składzie w pełni podziela zawarty w zakwestionowanym orze- czeniu pogląd o odmienności (braku podobieństwa) stosunków prawnych leasingu i umów najmu oraz dzierżawy w zakresie celów tych umów (co zresztą przyznał sam skarżący) , a co przekłada się również na zakres uprawnień stron umowy leasingu, odbiegający jednak od tych przysługujących stronom umowy najmu czy dzierżawy. W tym stanie rzeczy Try bunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego zgodnie z art. 65 ust. 8 u.o.t.p. TK postanawia jak w sentencji.