Ts 149/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 kwietnia 2023 r. Pozycja 119 POSTANOWIENIE z dnia 21 maja 2019 r. Sygn. akt Ts 149/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej O . K . w sprawie zgodności: 1) art. 11 ust. 2 „odczytywanego łącznie” z art. 13 pkt 4 (w skardze błędnie określonego jako art. 13 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 201 5 r. poz. 121, ze zm. ) z art. 6 7 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 2, art. 18 i art. 32 ust. 1 zda- nie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) „a w wypadku nieuwzględnienia zarzutu przedstawionego w pkt 1” – art. 11 ust. 2 ustawy powołanej w pkt 1 z art. 64 ust. 1 w związ ku z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 12 lipca 2016 r. (data nadania) O . K . (dalej: skarżąca) wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji ni- niejszego postanowienia. Stan faktyczny leżący u podstaw skargi konstytucyjnej przedstawia się następująco. Decyzją z 4 grudnia 2014 r. (znak: […] ) Zakład Ubezpieczeń Sp ołecznych II Oddział w W . (dalej: ZUS albo organ rentowy ) , przyznał skarżącej, prowadzącej pozarolniczą działal- ność gospodarczą, prawo do : zasiłku macierzyńskiego i dodatkowego zasiłku macierzyńskie- go za okresy wskazane w decyzji w wysokości 100% podstawy wymiaru, a także zasiłku ma- cierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego, w wysokości 60% podstawy wymiaru . Jego podstawę wymiaru ZUS ustalił na kwotę 2247,60 zł brutto. Organ rentowy przyjął , że skarżąca podlega dobrowolne mu ubezpieczeniu chorobowemu od 8 maja 2014 r. Z wnioskiem o wypłatę zasiłku macierzyńskiego wystąpiła w czerwcu 2014 r., tj. w miesiącu w którym urodziła dziecko. W związku z tym, podstaw ą wymiaru zasiłku ma- cierzyńskiego jest 2247,60 zł brutto, bowiem w czerwcu 2014 r. kwota tej wysokości stanowi- ła 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia . OTK ZU B/2023 Ts 149/16 poz. 119 2 Od decyzji ZUS skarżąca wniosła odwołanie, które oddalił Sąd Rejonowy w W . VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Sąd Rejonowy) w yrokiem z 18 listopada 2015 r. (sygn. akt […] ) . Apelację skarżącej oddalił natomiast Sąd Okręgowy w W . VII Wy- dział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Sąd Okręgowy) w yrokiem z 26 lutego 2016 r. , stwierdziwszy, że skarżąca mylnie postrzega zakres obowiązywania art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 300, ze zm.; dalej: u.s.u.s.). Jak wskazał w uzasadnieniu, skar- żą ca „błędnie wywiodła, iż art. 13 pkt 4 ustawy nakłada na osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą obligatoryjny obowiązek przystąpienia do ubezpieczenia chorobo- wego. Sąd Okręgowy w tym zakresie za własne przyjął stanowisko sąd u I instancji, (… )”. Sąd Okręgowy „ nie stw ierdził też” naruszenia norm Konstytucji, jak też wystąpienia przesła- nek, o których mowa w art. 390 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. ( obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.). Orzeczenie to, wskazane przez skarżącą jako o stateczne w ro- zumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało jej doręczone 12 kwietnia 2016 r. W skardze konstytucyjnej skarżąca poinformowała, że od powyższego rozstrzygnięcia wniosła skargę kasacyjną. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny, postanowieniem z 11 sierpnia 2016 r. zawiesił postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej do czasu zakoń- czenia postępowania przed S ądem Najwyższym . Postanowieniem z 30 maja 2017 r. S ąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyj- nej do rozpoznania . 28 sierpnia 2017 r. Trybunał podjął zawieszone postępowanie , a także wezwał skarżą- cą do uzupełnienia braków skargi, przez: 1) dokładne określenie jej przedmiotu (tj. wyjaśnienie, czy skarżąca domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 11 ust. 2 „odczytywanego łącznie” z art. 13 pkt 4 u.s.u.s., czy tylko art. 11 ust. 2 u.s.u.s.); 2) wskazanie , jakie wolności lub prawa skarżącej (wyrażone w postanowieniach Kon- stytucji wskazanych jako wzorce kontroli), i w jaki sposób zostały naruszone ; 3) udokumentowanie daty doręczenia skarżącej wyroku Sądu Okręgowego z 26 lutego 2016 r. (sygn. akt […] , w zarządzeniu błędnie wskazanej jako […] ); 4) doręczenie odpisu i czterech kopii wyroku Sądu Rejonowego z 18 listopada 2015 r. (sygn. akt […] , w zarządzeniu błędnie wskazanej jako […] ); 5) doręczenie odpisu i czterech kopii Decyzji ZUS z 4 grudnia 2014 r. (znak: […] ). Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o podjęciu zawieszonego postępowania wraz z zarządzeniem sędziego wzywającym do uzupełniania braków formalnych skargi , zo- stało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 1 września 2017 r. W pi śmie procesowy m z 8 września 2017 r. skarżąca odniosła się do pkt 1, 2 i 4 za- rządzenia. Jednocześnie wniosła o „uznanie za usprawiedliwioną zwłoki w wykonaniu” za- rządzenia w zakresie pkt 3 i 5 oraz o zezwolenie na wykonani e tej części zobowiązania w najbliższym możliwym terminie. W piśmie z 29 września 2017 r. poinformowała , że w związku z nieotrzymaniem odpisu decyzji ZUS, podejmie działania wyjaśniające. Do pi- sma dołączyła kopię dokumentu potwierdzającego datę doręczenia jej orzeczenia , o którym mowa w zarządzeniu . Decyzję organu rentowego skarżąca doręczyła natomiast 20 p aździer- nika 2017 r. (data nadania). W piśmie procesowym z 28 listopada 2017 r. skarżąca wniosła o uznanie, że pisma z 29 września i 20 października 2017 r. zostały „poprzedzone swoistymi wnioskami o przy- wrócenie terminu na dokonanie czynności wyrażonych w tych pismach, jako, że usprawie- dliwienie przyczyn zwłoki w usunięciu (uzupełnieniu) niektórych braków skargi w połączeniu z wnioskami o zezwolenie na ich późniejsze usuniecie (uzupełnienie) nastąpiło już w samej odpowiedzi z 8 września br., a określenie dni, w których ustały przeszkody uniemożliwiające (…) wykonanie określonych zobowiązań w terminie wskazanym w (…) zarządzeniu Sędzie- OTK ZU B/2023 Ts 149/16 poz. 119 3 go Trybunału Konstytucyjnego, mogło nastąpić i nastąpiło dopiero odpowied nio w ww. pi- smach z 29 września i 20 października br. W połączeniu z dokonaniem czynności, dla których termin wyznaczony upłynął ”. Skarżąca twierdzi, że w sprawie, w związku z którą wystąpiła do Trybunału doszło do naruszenia: „ pewności obowiązującego praw a ” (art. 2 Konstytucji); „ prawa do ochrony mał- żeństwa, rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa ” (art. 18 Konstytucji) w ramach równej ochrony osób objętych ubezpieczeniem społecznym ; „ praw majątkowych chronionych na poziomie konstytucyjnym” (art. 64 ust. 1 Konstytucji), a także prawa do zabezpieczenia spo- łecznego w części obejmującej prawo do zasiłków związanych z macierzyństwem w wysoko- ści odpowiadającej rzeczywistemu okresowi objęcia ubezpieczeniem społecznym oraz wiel- kości faktycznie odprowadzanych składe k w odpowiednio długim czasie przed urodzeniem dziecka (art. 67 ust. 1 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konstytucy jnym (Dz. U. poz. 2072 , ze zm. ; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie na- dania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określo nych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy jej braki formalne nie zostały usunięte w terminie. Trybunał stwierdza, ze skardze należało odmówić nadania dalszego biegu, ponieważ skarżąca nie uzupełniła jej braków formalnych w ustawowym terminie. Trybunał zauważa, że w rozpatrywanej sprawie zarządzenie z 28 sierpnia 2017 r. – wzywające skarżącą do uzupełnienia w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia, braków formalnych skargi konstytucyjnej – zostało doręczone jej pełnomocnikowi 1 września 2017 r. Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK siedmiodniowy termin uzupełnienia braków for- malnych skargi upłynął 8 września 2017 r. W tym terminie (pismem z 8 września 2017 r.) skarżąca ustosunkowała się do trzech z pięciu uchybień formalnych skarg i – skarżąca nie wy- konała przedmiotowego zarządzenia w części dotyczącej udokumentowani a daty doręczenia orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, nie dorę- czyła także decyzji ZUS z 4 grudnia 2014 r. 29 września i 20 października 2017 r. (daty nadania), skarżąca przesłała do Trybunału dokumenty, o których mowa w zarządzeniu , uczyniła to jednak już po upływie ustawowego terminu. Dokonując tych czynności procesowych skarżąca nie złożyła w Trybunale wniosku o przywróce nie terminu uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej. Zgodnie z art. 36 u.o.t.p. TK w zakresie nieuregulowanym w u.o.t.p. TK , do post ę po- wania przed Trybunałem stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.). Trybunał przypomina, że terminy proceso- we mogą być przywracane. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Trybu- nału w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 169 § 1 k.p.c. w zwią zku z art. 36 u.o.t.p. TK). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności uza- sadniające wniosek (art. 169 § 2 k.p.c. w związku z art. 36 u.o.t.p. TK), zaś równocześnie z wnioskiem skarżący powinien dokonać czynności procesowej (art. 169 § 3 k.p.c. w zwi ązku z art. 36 u.o.t.p. TK). Warunkiem koniecznym przywrócenia terminu jest zatem kumulatywne spełnienie następujących warunków: wykazanie braku winy w niedotrzymaniu terminu, zło- żenie wniosku o jego przywrócenie oraz dokonanie właściwej czynności procesow ej. Ponieważ dokonując czynności procesowych 29 września i 20 października 2017 r. skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu należało więc uznać, że braki formalne OTK ZU B/2023 Ts 149/16 poz. 119 4 skargi nie zostały uzupełnione w terminie określonym w art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK (zob. posta- nowienie TK z 25 września 2014 r., sygn. Ts 119/14, OTK ZU nr 6/B/2014, poz. 611) . Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy na- dania analizowanej skardze dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.