Ts 140/11

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 lutego 2013 r. Nr 1 (62) TREŚĆ: ORZECZENIA KOŃCZĄCE ROZPOZNANIE WSTĘPNE poz. str. POSTANOWIENIA W SPRAWACH WNIOSKOWYCH 1 – postanowienie z dnia 8 października 2012 r., sygn. Tw 15/11 ................................................. 1 2 – postanowienie z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. Tw 15/11 .................................................9 3 – postanowienie z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. Tw 36/12 ............................................... 18 4 – postanowienie z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. Tw 37/12 ...............................................22 5 – postanowienie z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. Tw 44/12 ...............................................25 6 – postanowienie z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. Tw 49/12 ...............................................27 7 – postanowienie z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. Tw 54/12 ...............................................29 8 – postanowienie z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. Tw 54/12 ...............................................31 POSTANOWIENIA W SPRAWACH SKARGOWYCH 9 – postanowienie z dnia 19 października 2011 r., sygn. Ts 102/09 ..............................................32 10 – postanowienie z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. Ts 102/09 ..............................................37 11 – postanowienie z dnia 27 marca 2012 r., sygn. Ts 35/10 ................................................40 12 – postanowienie z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. Ts 35/10 ................................................42 13 – postanowienie z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. Ts 73/10 ................................................43 14 – postanowienie z dnia 6 września 2012 r., sygn. Ts 96/10 ................................................46 15 – postanowienie z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. Ts 96/10 ................................................49 16 – postanowienie z dnia 29 października 2012 r., sygn. Ts 111/10 ...............................................52 17 – postanowienie z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. Ts 111/10 ...............................................55 18 – postanowienie z dnia 6 września 2012 r., sygn. Ts 167/10 ..............................................60 19 – postanowienie z dnia 26 września 2012 r., sygn. Ts 178/10 ..............................................63 20 – postanowienie z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. Ts 196/10 ..............................................65 21 – postanowienie z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. Ts 196/10 ..............................................69 22 – postanowienie z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. Ts 198/10 ..............................................72 23 – postanowienie z dnia 18 września 2012 r., sygn. Ts 207/10 ..............................................76 24 – postanowienie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. Ts 207/10 ..............................................79 25 – postanowienie z dnia 6 września 2012 r., sygn. Ts 209/10 .............................................. 81 26 – postanowienie z dnia 18 października 2012 r., sygn. Ts 210/10 .............................................. 84 27 – postanowienie z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. Ts 221/10 ..............................................86 28 – postanowienie z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. Ts 221/10 ..............................................89 29 – postanowienie z dnia 25 września 2012 r., sygn. Ts 242/10 ..............................................91 30 – postanowienie z dnia 10 września 2012 r., sygn. Ts 248/10 ..............................................95 31 – postanowienie z dnia 26 września 2012 r., sygn. Ts 256/10 ..............................................98 32 – postanowienie z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. Ts 274/10 ............................................101 33 – postanowienie z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. Ts 274/10 ............................................102 34 – postanowienie z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. Ts 292/10 ............................................104 35 – postanowienie z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. Ts 292/10 ............................................106 36 – postanowienie z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. Ts 304/10 ............................................108 37 – postanowienie z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. Ts 335/10 ............................................ 110 38 – postanowienie z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. Ts 351/10 ............................................ 113 39 – postanowienie z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. Ts 351/10 ............................................ 117 40 – postanowienie z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. Ts 8/11 ................................................ 119 41 – postanowienie z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. Ts 25/11 ..............................................121 42 – postanowienie z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. Ts 25/11 ..............................................124 43 – postanowienie z dnia 10 października 2012 r., sygn. Ts 32/11 ..............................................126 44 – postanowienie z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. Ts 32/11 ..............................................129 45 – postanowienie z dnia 12 marca 2012 r., sygn. Ts 50/11 ..............................................132 46 – postanowienie z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. Ts 50/11 ..............................................135 47 – postanowienie z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. Ts 57/11 ..............................................137 48 – postanowienie z dnia 9 października 2012 r., sygn. Ts 83/11 .............................................. 141 49 – postanowienie z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. Ts 83/11 .............................................. 144 50 – postanowienie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. Ts 99/11 ..............................................146 51 – postanowienie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. Ts 99/11 .............................................. 148 52 – postanowienie z dnia 23 maja 2011 r., sygn. Ts 115/11 .............................................150 53 – postanowienie z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. Ts 115/11 .............................................153 54 – postanowienie z dnia 2 kwietnia 2012 r., sygn. Ts 119/11 .............................................156 55 – postanowienie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. Ts 119/11 .............................................159 56 – postanowienie z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. Ts 140/11 ............................................162 57 – postanowienie z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. Ts 142/11 ............................................165 58 – postanowienie z dnia 17 września 2012 r., sygn. Ts 152/11 ............................................168 59 – postanowienie z dnia 26 listopada 2012 r., sygn. Ts 174/11 ............................................170 60 – postanowienie z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. Ts 177/11 ............................................172 61 – postanowienie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. Ts 177/11 ............................................175 62 – postanowienie z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. Ts 187/11 ............................................177 63 – postanowienie z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. Ts 187/11 ............................................180 64 – postanowienie z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. Ts 216/11 ............................................182 65 – postanowienie z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. Ts 216/11 ............................................187 66 – postanowienie z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. Ts 217/11 ............................................189 67 – postanowienie z dnia 10 października 2012 r., sygn. Ts 225/11 ............................................191 68 – postanowienie z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. Ts 225/11 ............................................195 69 – postanowienie z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. Ts 227/11 ............................................197 70 – postanowienie z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. Ts 228/11 ............................................199 71 – postanowienie z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. Ts 230/11 ............................................202 72 – postanowienie z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. Ts 230/11 ............................................205 73 – postanowienie z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. Ts 235/11 ............................................207 74 – postanowienie z dnia 29 marca 2012 r., sygn. Ts 238/11 ............................................210 75 – postanowienie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. Ts 238/11 ............................................214 76 – postanowienie z dnia 9 października 2012 r., sygn. Ts 252/11 ............................................217 77 – postanowienie z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. Ts 252/11 ............................................219 78 – postanowienie z dnia 9 października 2012 r., sygn. Ts 256/11 ............................................222 79 – postanowienie z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. Ts 257/11 ............................................225 80 – postanowienie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. Ts 257/11 ............................................227 81 – postanowienie z dnia 26 listopada 2012 r., sygn. Ts 259/11 ............................................229 82 – postanowienie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. Ts 259/11 ............................................234 83 – postanowienie z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. Ts 264/11 ............................................236 84 – postanowienie z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. Ts 264/11 ............................................239 85 – postanowienie z dnia 29 października 2012 r., sygn. Ts 266/11 ............................................241 86 – postanowienie z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. Ts 274/11 ............................................244 87 – postanowienie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. Ts 274/11 ............................................247 88 – postanowienie z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. Ts 280/11 ............................................249 89 – postanowienie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. Ts 280/11 ............................................252 90 – postanowienie z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. Ts 288/11 ............................................255 91 – postanowienie z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. Ts 300/11 ............................................257 92 – postanowienie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. Ts 300/11 ............................................260 93 – postanowienie z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. Ts 315/11 ............................................262 94 – postanowienie z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. Ts 316/11 ............................................265 95 – postanowienie z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. Ts 317/11 ............................................267 96 – postanowienie z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. Ts 317/11 ............................................270 97 – postanowienie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. Ts 318/11 ............................................272 98 – postanowienie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. Ts 318/11 ............................................274 99 – postanowienie z dnia 9 maja 2012 r., sygn. Ts 332/11 ............................................276 100 – postanowienie z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. Ts 332/11 ............................................281 101 – postanowienie z dnia 5 listopada 2012 r., sygn. Ts 334/11 ............................................284 102 – postanowienie z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. Ts 334/11 ............................................287 103 – postanowienie z dnia 25 maja 2012 r., sygn. Ts 343/11 ............................................290 104 – postanowienie z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. Ts 343/11 ............................................292 105 – postanowienie z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. Ts 349/11 ............................................294 106 – postanowienie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. Ts 349/11 ............................................297 107 – postanowienie z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. Ts 4/12 ................................................299 108 – postanowienie z dnia 12 października 2012 r., sygn. Ts 8/12 ................................................301 109 – postanowienie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. Ts 8/12 ................................................304 110 – postanowienie z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. Ts 24/12 ..............................................306 111 – postanowienie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. Ts 24/12 ..............................................309 112 – postanowienie z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. Ts 56/12 .............................................. 311 113 – postanowienie z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. Ts 73/12 ..............................................314 114 – postanowienie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. Ts 73/12 ..............................................317 115 – postanowienie z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. Ts 139/12 ............................................319 116 – postanowienie z dnia 10 października 2012 r., sygn. Ts 145/12 ............................................323 117 – postanowienie z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. Ts 157/12 ............................................325 118 – postanowienie z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. Ts 160/12 ............................................328 Skorowidz orzeczeń według sygnatur ............................................................................................................. 330 – 1 – OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 15/11 poz. 1 1 POSTANOWIENIE z dnia 8 października 2012 r. Sygn. akt Tw 15/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Maria Gintowt-Jankowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Branży Rozrywkowej o zbadanie zgodności: 1) ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) z art. 2, art. 7, art. 9, art. 10 ust. 1, art. 20 i art. 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 2 ust. 3-5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) z art. 2 Konstytucji; 3) art. 2 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) z art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji; 4) art. 2 ust. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 i art. 14 w zw. z art. 3 i art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopa- da 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) z art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji; 5) art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazar- dowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) z art. 2 Konstytucji; 6) art. 138 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) z art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji oraz art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji; 7) art. 89 ust. 1 pkt 1-3 w zw. z art. 103 pkt 4 i 7 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazar- dowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) z art. 2 oraz art. 9 Konstytucji; 8) art. 99, art. 100 i art. 103 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) z art. 2 oraz art. 7 w zw. z art. 112 Konstytucji; 9) art. 116 pkt 7 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 47, art. 49 i art. 51 Konstytucji; 10) art. 142 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) z art. 2 i art. 7 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi. UZASADNIENIE W dniu 30 czerwca 2011 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Ogólnopolskiego Związku Praco- dawców Branży Rozrywkowej (dalej: OZPBR) o zbadanie zgodności, po pierwsze, ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540; dalej: ustawa o grach) z art. 2, art. 7, art. 9, art. 10 ust. 1, art. 20 i art. 83 Konstytucji; po drugie, art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach z art. 2 Konstytucji; po trzecie, art. 2 ust. 4 i 5 ustawy o grach z art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji; po czwarte, art. 2 ust. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 i art. 14 w zw. z art. 3 i art. 129 ust. 3 ustawy o grach z art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji; po piąte, art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach z art. 2 Konstytucji; po szóste, art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych z art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji oraz art. 83 w zw. z art. 22 Konsty- tucji; po siódme, art. 89 ust. 1 pkt 1-3 w zw. z art. 103 pkt 4 i 7 ustawy o grach z art. 2 oraz art. 9 Konstytucji; po ósme, art. 99, art. 100 i art. 103 ustawy o grach z art. 2 oraz art. 7 w zw. z art. 112 Konstytucji; po dziewiąte, art. 116 pkt 7 ustawy o grach z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 47, art. 49 i art. 51 Konstytucji; po dziesiąte art. 142 ust. 2 ustawy o grach z art. 2 i art. 7 Konstytucji. – 2 – poz. 1 Tw 15/11 OTK ZU nr 1/B/2013 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wniosek przedstawiony przez ogólnokrajowe władze organizacji pracodawców podle- ga wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy złożony wniosek odpowiada wymogom formalnym, czy nie jest oczywiście bezzasad- ny, a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu. W rozpatrywanej sprawie uznanie legitymacji do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm uzależnione jest od spełnienia przesłanki podmiotowej – wniosek pochodzi od podmiotu wskazanego w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji oraz przedmiotowej – kwestionowany przez wnioskodawcę akt normatywny należy do spraw objętych jego zakresem działania (art. 191 ust. 2 Konstytucji). 2. Trybunał Konstytucyjny zbadał w pierwszej kolejności, czy OZPBR, kwestionując zgodność zaskarżonych przepisów, spełnia kryterium wyznaczone przez art. 191 ust. 2 Konstytucji, tzn. występuje o kontrolę przepisów aktów normatywnych, które dotyczą spraw objętych jego zakresem działania. 3. OZPBR wskazuje, że „składający wniosek z pełną świadomością podkreśla, iż przepisy objęte niniejszym wnioskiem odnoszą się do interesów gospodarczych członków Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Branży Rozrywkowej (sfery gospodarczej)”, które „są – w ocenie składającego wniosek – wystarczającą podstawą, prze- sądzającą o legitymacji w świetle art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji RP w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji”. Swoje stanowisko uzasadnia tym, że „jedynym celem zatrudnienia pracownika jest (…) w przedmiotowym przypadku cel ekonomiczny związany z prowadzoną działalnością gospodarczą”. Stąd, „w ocenie składającego wniosek, należy uznać, iż zarzuty podnoszone przez Walne Zgromadzenie Członków Ogólnopolskiego Związku Pracodaw- ców Branży Rozrywkowej mieszczą się w zakresie działania tej organizacji pracodawców, co oznacza, iż Walne Zgromadzenie Członków jest uprawnione również w rozumieniu art. 191 ust. 2 Konstytucji RP do skierowania wniosku do TK o zbadanie konstytucyjności norm odnoszących się do sfery stosunków gospodarczych”. 3.1. Odnosząc się do przywołanego stanowiska, trzeba przypomnieć, że zgodnie z utrwaloną linią orzecz- nictwa Trybunału pojęcie „spraw objętych zakresem działania” użyte w art. 191 ust. 2 Konstytucji powinno być wykładane w sposób ścisły, a interpretacja rozszerzająca jest niedopuszczalna. Ogólną normę kompetencyjną, która stanowi punkt wyjścia ustaleń dotyczących zakresu działalności orga- nizacji pracodawców, stanowi art. 5 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (Dz. U. Nr 55, poz. 235, ze zm.; dalej: ustawa o organizacjach pracodawców). W myśl tego przepisu podstawowym zadaniem organizacji zrzeszającej pracodawców jest ochrona praw i reprezentowanie interesów zrzeszonych członków. Jednakże przy interpretowaniu tego artykułu konieczne jest powołanie się na szerszy kontekst (zob. postanowie- nie z 11 października 2000 r., sygn. K 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 196). Trybunał Konstytucyjny przypomina, że w myśl art. 1 ustawy o organizacjach pracodawców, prawo tworzenia takich organizacji mają pracodawcy, a zatem „jednostki organizacyjne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, a także osoby fizyczne, jeżeli zatrudniają one pracowników” (art. 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.). W definicji pracodawcy nie występuje zatem kryterium „prowadzenia działalności gospodarczej” jako celu jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej zatrudniającej pracowników. Należy jednoznacznie stwierdzić, że w tej definicji przesłanką konstytuującą pracodawcę jest zatrudnianie pracowników, a nie prowadzenie dzia- łalności gospodarczej. Uprawnienia organizacji pracodawców stanowią niejako odbicie uprawnień związków zawodowych, a osią tej relacji jest stosunek pracy pracowników zatrudnionych u pracodawców. Organizacja pracodawców nie stanowi uniwersalnej formy zrzeszania się podmiotów gospodarczych, która miałaby na celu ochronę jakiegokolwiek interesu (w szczególności interesu gospodarczego), który może powstać podczas pro- wadzenia działalności gospodarczej przez jej członków. W tym kontekście należy uznać, że podstawowym zadaniem organizacji pracodawców jest reprezentowanie ich członków w perspektywie obowiązków i uprawnień pracodawcy. Zdaniem Trybunału przyznanie organizacjom pracodawców, związkom zawodowym oraz organizacjom zawo- dowym tego uprawnienia w jednym przepisie (art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji) wskazuje, że zakres tego upraw- nienia powinien być wyznaczany jednolicie. Intencją ustrojodawcy było przyznanie ochrony tylko takim interesom tychże organizacji, które mają pewien wspólny mianownik. Są to zatem odpowiednio interesy pracodawców w związku z zatrudnianiem pracowników, interesy pracownicze oraz interesy związane z wykonywaniem zawo- du. Racjonalny ustawodawca, który chciałby objąć interesy gospodarcze szczególną ochroną, wyrażającą się przez możliwość skierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego, przyznałby takie uprawnienie organizacjom OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 15/11 poz. 1 – 3 – powołanym do reprezentowania właśnie takich interesów swoich członków (np. izbom gospodarczym). Ponieważ tego nie uczynił, należy przyjąć, że „zdolność wnioskowa” organizacji pracodawców dotyczy tylko takich interesów ich członków, które odnoszą się do relacji pracodawca – pracownik. Co znamienne, art. 191 ust. 1 pkt 4 Konsty- tucji przyznaje legitymację procesową przed Trybunałem Konstytucyjnym jedynie „organizacjom pracodawców”, ale już nie organizacjom przedsiębiorców lub organizacjom osób prowadzących działalność gospodarczą. Przepis ten w sposób jednoznaczny wskazuje wolę ustrojodawcy do ograniczenia „zdolności wnioskowej” organizacji skupiających pracodawców, jedynie do spraw dotyczących stosunków pracodawca – pracobiorca (zob. posta- nowienia TK z: 14 sierpnia 2003 r., Tw 22/03, OTK ZU nr 2/B/2004, poz. 104 oraz 28 stycznia 2004 r., Tw 74/02, OTK ZU nr 1/B/2004, poz. 2). 3.2. Oceniając pogląd, zgodnie z którym „w przypadku pracodawców branży rozrywkowej immanentną cechą tychże pracodawców pozostaje (…) przymiot prowadzenia działalności gospodarczej”, należy zwrócić uwagę, że wystąpienie z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi szczególnego środka ochrony interesów gospodarczych organizacji pracodawców, choć interesy te są w naturalny sposób związane z funkcjonowaniem przedsiębiorców zrzeszonych w takiej organizacji (por. postanowienie TK z 3 lutego 2010 r., Tw 25/09, OTK ZU nr 1/B/2010, poz. 4 oraz powołane tam orzeczenia). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego nieprzekonująca jest argumentacja, że „grupy pracodawców prowadzą- cych działalność gospodarczą są najbardziej adekwatną grupą podmiotów do inicjowania kontroli konstytucyjności ustawodawstwa gospodarczego”, skoro działalność gospodarczą mogą prowadzić również członkowie zrzeszeni w organizacjach zawodowych. 4. Wnioskodawca kwestionuje konstytucyjność art. 2 ust. 3 ustawy o grach w brzmieniu: „grami na automa- tach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości”, art. 2 ust. 4 ustawy o grach w brzmieniu: „wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości prze- dłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze” oraz art. 2 ust. 5 tej ustawy w brzmieniu: „grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy”. OZPBR przekonuje, że „ustawowe brzmienie definicji »gier na automatach«, stanowi przesłankę stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy o grach hazardowych”, gdyż nie zostały one „zredagowane poprawnie z punktu widzenia językowego i logicznego. To powoduje powstanie kwalifikowanej (…) nieostrości (niejasności) przepisów definiujących »gry na automacie«, co – zdaniem wnioskodawcy – stanowi podstawę stwierdzenia ich niekonstytucyjności”. Wnioskodawca zarzuca zaskarżonym przepisom naruszenie wynikającej z art. 2 Konstytucji zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i zasadę przyzwoitej (prawidło- wej) legislacji. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że tak wyznaczony zakres zaskarżenia wykracza poza ograniczoną rze- czowo zdolność wnioskową organizacji pracodawców. OZPBR, zarzucając „niejasność zaskarżonych przepisów”, występuje bowiem w interesie ogólnospołecznym (ochrona systemu prawa) w obronie „jednolitej wykładni i sto- sowania przepisów do urządzających »gry na automatach« [przedsiębiorców] oraz ich uczestników”. Okoliczność powyższa stanowi, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, przesłankę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi w odniesieniu do badania zgodności art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach z art. 2 Konstytucji. 5. OZPBR zarzuca ponadto art. 2 ust. 4 i 5 ustawy o grach naruszenie art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji, tzn. „wyrażonej w nim zasady praworządności”, oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji, tzn. „zasady proporcjonalności w stosunku do ustawowego ograniczenia wolności gospodarczej i osobistej”. Zdaniem wnioskodawcy, „organ ustawodawczy błędnie uznał, iż ograniczenie wolności osobistej i reglamenta- cję działalności gospodarczej w zakresie urządzania i prowadzenia gier organizowanych w celach komercyjnych (ust. 5) oraz gier umożliwiających przedłużenie czasu gry (ust. 4) uzasadnia interes publiczny”. OZPBR twierdzi, że „poszerzenie zakresu »gier na automatach« na gry, w których wygraną jest możliwość przedłużenia czasu gry oraz gry, gdzie nie ma elementu wygranej w jakiejkolwiek postaci, lecz gra organizowana jest w celach komercyjnych i ma charakter losowy oznacza, że ograniczono wolność gospodarczą w zakresie urządzania i wol- ność uczestniczenia w grach, które nie mają nic wspólnego z hazardem”. W jego ocenie, „poszerzenie definicji wygranej na element przedłużenia gry na automacie, przekracza rozsądną miarę intensywności i uciążliwości – 4 – poz. 1 Tw 15/11 OTK ZU nr 1/B/2013 ograniczeń wolności gospodarczej i osobistej związanej z nieskrępowanym dostępem do tego typu rozrywki”. OZPBR wyraża ponadto przekonanie, że „wprowadzanie reglamentacji oraz represji karnej i administracyjnej względem gier, w których nie ma możliwości istotnego zaangażowania majątkowego przez gracza, łamie kon- stytucyjną zasadę proporcjonalności”. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że tak wyznaczony zakres zaskarżenia wykracza poza ograniczoną rze- czowo zdolność wnioskową organizacji pracodawców. OZPBR występuje bowiem, po pierwsze, w obronie inte- resów gospodarczych swoich członków-przedsiębiorców, którym „ograniczono swobodę działalności” (w tym przez „szeroki zakaz reklamy i promocji we wszystkich płaszczyznach”), po drugie, w celu ochrony „swobodnego korzystania z rozrywki, jaką dają [uczestnikom] wymienione kategorie gier” oraz przeciwko „penalizacji karnej i administracyjnej” urządzania lub prowadzenia gier mających „charakter rekreacyjny”. Okoliczność powyższa stanowi, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, przesłankę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi w odniesieniu do badania zgodności art. 2 ust. 4 i 5 ustawy o grach z art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji. 5.1. Na marginesie należy zasygnalizować, że argumentacja, iż „nadmierna ingerencja w wolność osobistą jednostki wyraża się także w surowych sankcjach karnych i administracyjnych (…) za samo uczestniczenie w nie- legalnie prowadzonej »grze na automacie« bez wygranej lub z wygraną w postaci przedłużenia gry” świadczy o tym, że wnioskodawca domaga się zbadania z powołanymi wzorcami nie tyle art. 2 ust. 4 i 5 ustawy o grach, ale tych ostatnich przepisów rozpatrywanych w związku z art. 89 ustawy o grach i art. 109 ustawy z dnia 10 wrze- śnia 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765, ze zm.; dalej: kodeks karny skarbowy), w brzmieniu nadanym przez art. 103 pkt 7 ustawy o grach. Ponadto, co oczywiste, OZPBR występuje w interesie osób uczestniczących w grze, nie zaś przedsiębiorców, których reprezentuje. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że art. 89 ustawy o grach ani art. 109 kodeksu karnego skarbowego w brzmie- niu nadanym przez art. 103 pkt 7 ustawy o grach nie zostały wskazane w uchwałach podjętych 24 czerwca 2011 r. przez Walne Zgromadzenie Członków (nr 3) i Zarząd Główny (nr 07/11). Okoliczność ta, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, uzasadnia odmowę nadania dalszego biegu „wnioskowi” pochodzącemu w tym zakresie od podmiotu nieuprawnionego. 6. OZPBR domaga się także zbadania zgodności z Konstytucją następujących przepisów ustawy o grach: art. 2 ust. 3, art. 4 (definicje legalne „ośrodków gier”, „punktu przyjmowania zakładów wzajemnych”, „gier hazar- dowych”), art. 6 ust. 1 (konieczność posiadania koncesji na prowadzenie kasyna gry) i art. 14 (wyłączność kasyn gry w odniesieniu do urządzania gier na automatach) w zw. z art. 3 (urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach wyłącznie na zasadach określonych w ustawie) i art. 129 ust. 3 (definicja legalna „gier na automatach o niskich wygranych”). Wnioskodawca twierdzi, że „art. 6 ust. 1 i art. 14 w zw. z art. 3 ustawy o grach hazardowych przesądza (…) o zakazie urządzenia gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach w salonach gier. Oznacza to delegalizację dotychczasowej działalności w tym zakresie i konieczność zakończenia działalności gospodarczej przedsiębiorców działających w tej branży”. OZPBR zarzuca „brak ważnego interesu publicznego przy ograniczeniu wolności działalności gospodarczej – [i w konsekwencji] naruszenie art. 20, art. 22 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji”. Zdaniem wnioskodawcy „zaskar- żone przepisy zakazują urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gry, w szczególności w punktach gier na automatach o niskich wygranych i w salonach gier, przez co ograniczają aspekt swobody obszaru, na jakim przedsiębiorcy mogą korzystać z wolności gospodarczej w obszarze gier na automatach. Z drugiej strony terytorialne (obszarowe) ograniczenie wolności gospodarczej skutkuje istotnym ograniczeniem możliwości korzystania przez społeczeństwo z tej formy rozrywki, przez co ingerencja prawodawcy dotyczy również sfery wolności osobistej”. Wskazując „nieproporcjonalną uciążliwość” zaskarżonych przepisów „w kontekście stopnia ingerencji w wol- ność gospodarczą” i osobistą, OZPBR występuje w obronie: po pierwsze, interesów gospodarczych swoich członków-przedsiębiorców, którzy, aby prowadzić działalność w zakresie gry na automatach (art. 2 ust. 3 ustawy o grach), muszą uzyskać koncesję na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 ustawy o grach); po drugie – sfery prywatności osób fizycznych (interes ogólnospołeczny) w odniesieniu do wyboru dokonywanego przez uczest- ników gry. Okoliczności powyższe stanowią, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, przesłankę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi w odniesieniu do badania zgodności art. 2 ust. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 i art. 14 w zw. OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 15/11 poz. 1 – 5 – z art. 3 i art. 129 ust. 3 ustawy o grach z art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji. 6.1. Trybunał Konstytucyjny ustalił ponadto, że art. 20 Konstytucji nie został wskazany w powołanych uchwa- łach Walnego Zgromadzenia Członków (nr 3) ani Zarządu Głównego (nr 07/11) jako wzorzec kontroli dla art. 2 ust. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 i art. 14 w zw. z art. 3 i art. 129 ust. 3 ustawy o grach. Okoliczność ta, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, uzasadnia odmowę nadania dalszego biegu „wnioskowi” pochodzącemu w tym zakresie od podmiotu nieuprawnionego. 7. Wnioskodawca kwestionuje ponadto konstytucyjność przepisów ustawy o grach, które dotyczą zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salo- nach gier na automatach, tzn. art. 129 ust. 2 (umarzanie postępowań w sprawie wydania zezwoleń, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy), art. 138 ust. 1 ustawy o grach (zakaz przedłużania zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy), art. 135 ust. 2 ustawy o grach (zakaz zmiany miejsc urządzania gry). Wnioskodawca twierdzi, że „podejmując decyzję o zaangażowaniu organizacyjnym oraz kapitałowym w w/w sektor jednostka uwzględniała niewątpliwie również perspektywę czasową, w jakiej będzie mogła w spo- sób – co do zasady – pewny prowadzić działalność gospodarczą. Ta perspektywa czasowa była gwarancją możliwości zbilansowania nakładów związanych z rozpoczęciem działalności w perspektywie zysków osiąganych w ustawowo przewidzianym okresie czasowym”. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że tak wyznaczony zakres zaskarżenia wykracza poza ograniczoną rze- czowo zdolność wnioskową organizacji pracodawców. OZPBR występuje bowiem w obronie interesów podmio- tów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie gier na automatach. Okoliczność powyższa stanowi, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, przesłankę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi w odniesieniu do badania zgodności art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach z art. 2 Konstytucji. 8. Wnioskodawca kwestionuje zgodność art. 138 ust. 3 ustawy o grach w brzmieniu: „organ, o którym mowa w ust. 2, w drodze decyzji, cofa zezwolenie w przypadku stwierdzenia, że automat o niskich wygranych umożli- wia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w art. 129 ust. 3” z art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1, art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji. OZPBR zarzuca art. 138 ust. 3 ustawy o grach naruszenie „zasad ochrony zaufania obywatela do państwa i przyzwoitej (prawidłowej) legislacji”, „zasady proporcjonalności w stosunku do ustawowego ograniczenia wol- ności gospodarczej i osobistej” oraz „zasady praworządności”. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że adresatem zaskarżonego przepisu jest organ właściwy w sprawie cofnięcia zezwolenia, co w konsekwencji oznacza, że art. 138 ust. 3 o grach nie mieści się w zakresie działania wnioskodawcy i z tego względu nie podlega kontroli zainicjowanej z pozycji podmiotu o ograniczonej rzeczowo zdolności wnioskowej (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Okoliczność ta stanowi, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, przesłankę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi w odniesieniu do badania zgodności art. 138 ust. 3 ustawy o grach z art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1, art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji. 9. Wnioskodawca kwestionuje zgodność art. 89 ust. 1 pkt 1-3 w zw. z art. 103 pkt 4 i 7 ustawy o grach (przepisy dotyczące podmiotu podlegającego karze). OZPBR podnosi, że „stan prawny [, w] którym za ten sam czyn, polegający na: urządzaniu gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia, urządzaniu gry na automatach poza kasynem gry oraz uczestniczeniu w grze hazar- dowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia, na sprawcę należy nałożyć zarówno: (…) sankcję w postaci kary pieniężnej (…), jak i (…) karę za przestępstwo (…) narusza, w przekonaniu wnioskodawcy, art. 2 Konstytucji RP, poprzez przełamanie wyrażonej w nim zasady demokratycznego państwa prawa”. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że tak wyznaczony zakres zaskarżenia wykracza poza ograniczoną rze- czowo zdolność wnioskową organizacji pracodawców. OZPBR występuje bowiem, co oczywiste, w obronie interesów ogólnospołecznych, tzn. w imieniu każdej osoby fizycznej, której za nieprzestrzeganie obowiązków określonych w ustawie o grach grozi kara pieniężna określona w art. 89 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy w zbiegu z karą za nieprzestrzeganie zakazów przewidzianych w kodeksie karnym skarbowym. Okoliczność powyższa stanowi, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, przesłankę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi w odniesieniu do badania zgodności z art. 2 Konstytucji art. 89 ust. 1 pkt 1-3 w zw. z art. 103 pkt 4 i 7 ustawy o grach. – 6 – poz. 1 Tw 15/11 OTK ZU nr 1/B/2013 9.1. Wnioskodawca wyraża ponadto przekonanie, że „zaskarżone przepisy łamiąc zasadę ne bis in idem naruszają także art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (…) oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (…), a przez to i art. 9 Konstytucji RP, według którego Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego”. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że ani art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego dnia 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz. U. z 2003 r. Nr 42, poz. 364), ani art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), nie zostały wskazane w uchwałach powołanych w punkcie 5.1 niniejszego uzasadnienia. Okoliczność ta stanowi, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, przesłankę odmowy nadania „wnioskowi” dalszego biegu jako pochodzącemu w powyższym zakre- sie od podmiotu nieuprawnionego. 10. OZPBR domaga się kontroli art. 116 pkt 7 ustawy o grach, dodającego do ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) art. 75a (kompetencje ministra właściwego do spraw finansów publicznych do prowadzenia ewidencji osób, wobec których orzeczono środek karny zakazu wstępu do ośrod- ków gier i uczestnictwa w grach hazardowych), art. 75 b (kompetencje funkcjonariuszy Służby Celnej ) i art. 75c (kompetencje Służby Celnej, w szczególności w zakresie korzystania z informacji, w tym danych osobowych; kompetencje Prezesa Rady Ministrów). Wnioskodawca żąda zbadania zgodności kwestionowanego przepisu z „zasadą demokratycznego państwa prawnego, (…) zasadą poszanowania, nienaruszalności i ochrony godności człowieka, (…) zasadą proporcjo- nalności, (…) gwarancją sądowego rozpoznania sprawy, (…) wolnością komunikowania się, oraz (…) zasadą ochrony autonomii informacyjnej”. 10.1. OZPBR zarzuca „brak (…) uregulowań o charakterze gwarancyjnym w odniesieniu do działań opera- cyjnych przewidzianych w art. 75b ustawy o Służbie Celnej”. Wnioskodawca koncentruje się na dowodzeniu, że „prawodawca nie przewidział żadnych mechanizmów pozwalających na skontrolowanie, czy podjęcie czyn- ności operacyjnych jest uzasadnione, a także nie określił sposobu wykorzystania informacji uzyskanych w toku podjętych przez funkcjonariuszy celnych czynności. (…) Kontrola konstytucyjności dotyczyć może w tym wypadku obowiązującego aktu normatywnego, z punktu widzenia tego, czy w jego przepisach nie brakuje unormowań, bez których może on budzić wątpliwości natury konstytucyjnej”. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, z argumentacji przedstawionej we wniosku wynika jednoznacznie, że OZPBR domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją zaniechania prawodawczego. Tak wyznaczony zakres zaskarżenia determinuje – w aspekcie konstytucyjnie ukształtowanej kognicji Trybunału – niedopuszczal- ność wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). Należy bowiem pamiętać, że Trybunał Konstytucyjny pełni rolę jedynie „ustawodawcy negatywnego”, eliminując z systemu prawa normy naruszające Konstytucję. Nie ma natomiast kompetencji do stanowienia norm, a taki charakter miałoby orzekanie w sprawie zaniechań ustawodawczych (por. wyrok TK z 2 lipca 2002 r., U 7/01, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 48). 10.2. Wymaga nadto podkreślenia, że zarzucając „niekonstytucyjność wynikającą z braku odpowiedniej pro- cedury chroniącej przed naruszeniem w toku działalności operacyjnej zasadniczych praw i wolności jednostki”, wnioskodawca występuje w celu ochrony interesu ogólnospołecznego (w kontekście „dolegliwości dla obywateli”), co wykracza poza ograniczoną zdolność wnioskową podmiotu inicjującego postępowanie przed Trybunałem z pozycji organizacji pracodawców (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Świadczy o tym nie tylko przedmiot, ale przede wszystkim wskazane wzorce kontroli. 10.3. Okoliczności powyższe stanowią, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu w odniesieniu do badania zgodności art. 116 pkt 7 ustawy o grach z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 47, art. 49 i art. 51 Konstytucji. 11. OZPBR żąda ponadto zbadania zgodności art. 142 ust. 2 ustawy o grach, przewidującego karę grzywny za niepowiadomienie naczelnika urzędu celnego o wstawieniu do lokalu automatu do gier, z „zasadą demokra- tycznego państwa prawnego, w tym zasadą prawidłowej legislacji oraz (…) zasadą legalizmu”. Wnioskodawca zarzuca, że „ustawa wprowadza pozakodeksowe wykroczenie skarbowe, co stoi w wyraźnej sprzeczności z zamkniętym charakterem Kodeksu karnego skarbowego i dyspozycją z art. 53 § 1 zd. 2 k.k.s., a w konsekwencji powodujące rażące naruszenie spójności systemu prawnego w zakresie materialnego prawa OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 15/11 poz. 1 – 7 – karnego skarbowego”. OZPBR dowodzi, że „stypizowanie wykroczenia skarbowego w art. 142 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nieuchronnie powoduje wystąpienie sprzeczności horyzontalnej pomiędzy dyspozycją z art. 53 § 1 zd. 2 k.k.s., a normą zawartą w art. 142 ust. 2 ustawy”, które posiadają „równorzędny, ustawowy charakter”. 11.1. Przywołana argumentacja świadczy o tym, że wnioskodawca domaga się w niniejszej sprawie nie tyle zbadania zgodności kwestionowanego przepisu z art. 2 i art. 7 Konstytucji, ile przeprowadzenia kontroli poziomej norm wywiedzionych z art. 142 ust. 2 ustawy o grach i art. 53 § 1 zdanie drugie kodeksu karnego skarbowe- go. Co oczywiste, spełnienie żądania wnioskodawcy wykracza poza kompetencje Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 pkt 1-3 Konstytucji). Okoliczność ta, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, stanowi przesłankę odmowy nadania wnioskowi biegu w odniesieniu do rozpatrzenia postawionych zarzutów. 11.2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza ponadto, że tak wyznaczony zakres zaskarżenia wykracza poza ogra- niczoną rzeczowo zdolność wnioskową organizacji pracodawców. OZPBR występuje bowiem w obronie interesów ogólnospołecznych – tzn. po pierwsze, w obronie wartości, jaką stanowi „spójność obowiązującego porządku kar- noskarbowego”, po drugie, w imieniu każdej osoby fizycznej kierującej działalnością gastronomiczną, handlową lub usługową w lokalu, gdzie znajduje się punkt gry na automatach o niskich wygranych, której (za zaniechanie pisemnego powiadomienia właściwego ze względu na lokalizację lokalu naczelnika urzędu celnego o wstawieniu do lokalu automatu do gier – przed jego uruchomieniem) grozi kara grzywny za wykroczenie skarbowe. Oko- liczność powyższa stanowi, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, przesłankę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi w odniesieniu do badania zgodności z art. 2 i art. 7 Konstytucji art. 142 ust. 2 ustawy o grach. 12. Wnioskodawca kwestionuje ponadto zgodność z art. 2 i art. 7 w zw. z art. 112 Konstytucji następujących przepisów ustawy o grach: art. 99 (wprowadzającego zmiany w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.), art. 100 (dodającego w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy, Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm., art. 181c), art. 103 ustawy o grach (wprowadzającego zmiany w kodeksie karnym skarbowym). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że tak wyznaczony zakres zaskarżenia wykracza poza ograniczoną rze- czowo zdolność wnioskową organizacji pracodawców. OZPBR występuje bowiem – co oczywiste – w obronie interesów ogólnospołecznych – tzn. w obronie systemu prawa celem zapewnienia dochowania „trybu przewidzia- nego dla zmian kodeksów”. Okoliczność powyższa stanowi, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, przesłankę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi w odniesieniu do badania zgodności z art. 2 i art. 7 w zw. z art. 112 Konstytucji art. 99, art. 100 i art. 103 ustawy o grach. 13. Trybunał Konstytucyjny odniósł się także do sformułowanych pod adresem ustawy o grach zarzutów proceduralnych, tzn. naruszenia art. 2, art. 7, art. 9, art. 10 ust. 1, art. 20 oraz art. 83 Konstytucji. 13.1. Co znamienne, OZPBR nie może w uzasadnieniu swojej legitymacji powoływać się skutecznie na to, że „w orzeczeniu z 24 czerwca 1998 r. (K 3/98) Trybunał Konstytucyjny uznał »niekonstytucyjność przepisu ustawowego przez to, że został uchwalony przez Sejm bez dochowania trybu wymaganego przepisami prawa do jego wydania«”, ponieważ wnioskodawcą w przywołanej sprawie był Prezydent Rzeczypospolitej, a zatem podmiot legitymowany generalnie (art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji). 13.2. Wnioskodawca podkreśla, że – także w kontekście zarzutów proceduralnych – występuje w interesie ogólnospołecznym w celu obrony „najwyższych rangą spraw ustrojowych kraju” i przeciwko ingerencji „w kon- stytucyjne prawa i wolności obywateli”, koncentrując się na wykazaniu naruszenia „zasad: demokratycznego postępowania ustawodawczego, konstytucjonalizmu, legalizmu i praworządności, (…) przestrzegania wiążącego prawa międzynarodowego, (…) podziału władz, (…) dialogu społecznego”. Wnioskodawca zarzuca „pominięcie rozważenia zakładanych celów, czy środków ich realizacji, z ogółem obywateli”, twierdząc, że „przyjęty tryb konsultacji założeń projektowanej ustawy, uniemożliwił poszukiwanie konsensusu społecznego” oraz „wypowiedzenie się [adresatom przepisów] na temat projektowanych rozwiązań”. Zdaniem wnioskodawcy „prawodawca naruszył zasadę praworządności (art. 83 Konstytucji RP), gdyż wbrew obowiązkowi (art. 16 ustawy o organizacjach pracodawców oraz art. 19 ustawy o związkach zawodowych), zaniechał opiniowania projektu ustawy o grach hazardowych z reprezentatywnymi organizacjami związkowymi i organizacjami pracodawców, których interesów dotyczyła projektowa ustawa”. W ocenie OZPBR „zastosowany – 8 – poz. 1 Tw 15/11 OTK ZU nr 1/B/2013 przez Parlament tryb procedowania nad ustawą o grach hazardowych naruszył także (…) zasadę podziału władz”. Zdaniem wnioskodawcy „ustawa ta w sposób dotkliwy ingeruje w prawa nabyte podmiotów prowadzących działalność gospodarczą”. 13.3. OZPBR „zarzuca, że projekt ustawy o grach hazardowych mimo, iż zawierał przepisy techniczne nie został notyfikowany Komisji Europejskiej jako projekt zawierający przepisy techniczne, czym naruszono art. 8 dyrektywy 34/98/WE”. Zdaniem wnioskodawcy „zarzut naruszenia art. 83 Konstytucji RP w związku z zaniechaniem obowiązku notyfikacji jest uzasadniony wobec transponowania do krajowego porządku prawnego przepisów dyrektywy 98/34/WE przez wydanie rozporządzenia Rady Ministrów z 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjono- wania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych. Brak notyfikacji ww. przepisów technicznych przez stronę rządową i Parlament stanowił zatem jednocześnie naruszenie przepisów § 4, § 5, § 8, § 10 powołanego rozporządzenia, a w konsekwencji wyrażonej w art. 83 Konstytucji RP zasady praworządności”. Odnosząc się do przywołanego zarzutu, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 188 pkt 1 i 2 Konstytucji Try- bunał Konstytucyjny orzeka o zgodności ustaw z Konstytucją lub ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi. Z tego względu poza kompetencjami Trybunału leży badanie zgodności kwestionowanych przepisów z art. 8 wskazanej dyrektywy – aktu niemieszczącego się w katalogu źródeł prawa, które mogą być powoływane jako wzorce kontroli w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym (dyrektywa nie stanowi aktu, o którym mowa w art. 188 pkt 2 Konstytucji). Wymaga nadto podkreślenia, że spełnienie żądania wnioskodawcy jest równoznacz- ne nie tyle ze zbadaniem zgodności konkretnego przepisu, ile z rozpatrzeniem zarzutu z płaszczyzny stosowania (a właściwie niezastosowania) prawa, tzn. przywołanych przepisów rozporządzenia, co wykracza z oczywistych względów poza kompetencje Trybunału Konstytucyjny, będącego sądem prawa, nie zaś faktu. Powyższa okoliczność stanowi przesłankę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu w powyższym zakresie ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 14. OZPBR twierdzi, że „zaskarżone normy naruszają interesy gospodarcze jej członków, mających status pracodawców, jako że wpływają bezpośrednio na prowadzoną przez nich działalność gospodarczą”, a „poprzez ograniczenie urządzania i prowadzenia gier hazardowych, część pracodawców i pracowników zrzeszonych w tych organizacjach, utraciła ekonomiczne źródło swojego utrzymania”. Zdaniem wnioskodawcy „ustawa o grach hazardowych w sposób bezpośredni wyklucza (lub co najmniej znacznie redukuje) podstawowy cel prowadzenia działalności w zakresie gier w salonach gier na automatach do gier oraz w punktach gier na automatach do gier o niskich wygranych, tj. cel ekonomiczny”. Żądanie wnioskodawcy, by Trybunał rozstrzygał o zgodności zaskarżonych przepisów z powołanymi wzor- cami, zakłada w istocie nie tyle przeprowadzenie kontroli norm, ile zbadanie i ocenę faktycznego wpływu zmian w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach na „zakres i dochodowość w ramach owej działalności”, tzn. pogorszenie sytuacji faktycznej przedsiębiorców na rynku. Tak sformułowane zarzuty prowadzą do konkluzji, że OZPBR domaga się, aby Trybunał dokonał oceny zaskar- żonych przepisów w aspekcie celowości. Okoliczność ta stanowi samoistną podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu z uwagi na przesłankę niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). Należy bowiem pamiętać, że ustawa zasadnicza przyznała Trybunałowi Konstytucyjnemu status „sądu prawa”, nie zaś „sądu faktu” (por. postanowienie TK z 25 stycznia 2008 r., Tw 43/07, OTK ZU nr 4/B/2008, poz. 131). Na marginesie Trybunał Konstytucyjny postanowił odnieść się do § 2 uchwały Walnego Zgromadzenia nr 3 z 24 czerwca 2011 r. w brzmieniu: „Zarząd Główny Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Branży Rozrywkowej oraz ustanowiony pełnomocnik – adwokat są upoważnieni do zaskarżenia także innych przepisów ustawy (…) o grach (…), niż wskazane w § 1 niniejszej uchwały oraz do wskazania także innych przepisów Konstytucji Rze- czypospolitej Polskiej, z którymi przepisy tej ustawy są sprzeczne”. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że nie można dać pełnomocnikowi (reprezentantowi wykonującemu wolę władzy legitymowanej do żądania zbadania zgodności) prawa do samoistnego kształtowania wzorców kontroli. Nie ulega bowiem wątpliwości, że powierzenie wykonania uchwały konkretnie określonemu podmiotowi, nie wpływa na ocenę legitymacji procesowej wnioskodawcy, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, bowiem w dalszym ciągu tylko ogólnokrajowa władza organizacji pracodawców jest uprawniona do zainicjowania hierarchicznej kontroli zgodności norm. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 15/11 poz. 2 – 9 – 2 POSTANOWIENIE z dnia 29 stycznia 2013 r. Sygn. akt Tw 15/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak – przewodniczący Wojciech Hermeliński – sprawozdawca Leon Kieres, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2012 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Branży Rozrywkowej, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W dniu 30 czerwca 2011 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Ogólnopolskiego Związku Pra- codawców Branży Rozrywkowej (dalej: OZPBR) o zbadanie zgodności, po pierwsze, ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540; dalej: ustawa o grach) z art. 2, art. 7, art. 9, art. 10 ust. 1, art. 20 i art. 83 Konstytucji; po drugie, art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach z art. 2 Konstytucji; po trzecie, art. 2 ust. 4 i 5 ustawy o grach z art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji; po czwarte, art. 2 ust. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 i art. 14 w zw. z art. 3 i art. 129 ust. 3 ustawy o grach z art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji; po piąte, art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach z art. 2 Konstytucji; po szóste, art. 138 ust. 3 ustawy o grach z art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji oraz art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji; po siódme, art. 89 ust. 1 pkt 1-3 w zw. z art. 103 pkt 4 i 7 ustawy o grach z art. 2 oraz art. 9 Konstytucji; po ósme, art. 99, art. 100 i art. 103 ustawy o grach z art. 2 oraz art. 7 w zw. z art. 112 Konstytucji; po dziewiąte, art. 116 pkt 7 ustawy o grach z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 47, art. 49 i art. 51 Konstytucji; po dziesiąte, art. 142 ust. 2 ustawy o grach z art. 2 i art. 7 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 8 października 2012 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnio- skowi. 2.1. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wyznaczony przez OZPBR zakres zaskarżenia wykroczył poza ograniczoną rzeczowo zdolność wnioskową organizacji pracodawców. Rozstrzygnięcie to dotyczyło żądania zbadania zgodności: po pierwsze, art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach z art. 2 Konstytucji; po drugie, art. 2 ust. 4 i 5 ustawy o grach z art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji; po trzecie, art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach z art. 2 Konstytucji; po czwarte, art. 89 ust. 1 pkt 1-3 w zw. z art. 103 pkt 4 i 7 ustawy o grach z art. 2 Konstytucji; po piąte, art. 142 ust. 2 ustawy o grach z art. 2 i art. 7 Konstytucji; po szóste, art. 99, art. 100 i art. 103 ustawy o grach z art. 2 i art. 7 w zw. z art. 112 Konstytucji. 2.2. W ocenie Trybunału za pochodzący od nieuprawnionego podmiotu należało uznać wniosek w zakresie, w jakim powołano w nim przepisy (przedmiot i wzorce kontroli) niewskazane w uchwałach podjętych 24 czerwca 2011 r. przez Walne Zgromadzenie Członków (nr 3) i Zarząd Główny (nr 07/11). 2.3. Zdaniem Trybunału występowanie przez OZPBR w obronie, po pierwsze, interesów gospodarczych swoich członków-przedsiębiorców, po drugie, sfery prywatności osób fizycznych (interes ogólnospołeczny), – 10 – poz. 2 Tw 15/11 OTK ZU nr 1/B/2013 uzasadniło niedopuszczalność wydania orzeczenia w odniesieniu do badania zgodności art. 2 ust. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 i art. 14 w zw. z art. 3 i art. 129 ust. 3 ustawy o grach z art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji oraz art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1 Konstytucji. 2.4. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że adresatem zaskarżonego art. 138 ust. 3 o grach jest organ właści- wy w sprawie cofnięcia zezwolenia, co oznaczało, że art. 138 ust. 3 o grach nie mieści się w zakresie działania wnioskodawcy i z tego względu nie podlega kontroli (zgodności z art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 i art. 41 ust. 1, art. 83 w zw. z art. 22 Konstytucji) zainicjowanej z pozycji podmiotu o ograniczonej rzeczowo zdolności wnioskowej (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). 2.5. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego z argumentacji przedstawionej we wniosku wynikało jednoznacznie, że OZPBR domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją zaniechania prawodawczego (w celu ochrony interesu ogólnospołecznego). 2.6. Trybunał Konstytucyjny zaznaczył, że przeprowadzenie kontroli poziomej norm wywiedzionych z art. 142 ust. 2 ustawy o grach i art. 53 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765, ze zm.) wykracza poza kompetencje Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 pkt 1-3 Konstytucji). 2.7. Trybunał Konstytucyjny uznał, że poza kompetencjami Trybunału leży badanie zgodności kwestiono- wanych przepisów z art. 8 powołanej przez wnioskodawcę dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 204 z 21.07.1998, s. 37, ze zm.) – aktu niemieszczącego się w katalogu źródeł prawa, które mogą być powoływane jako wzorce kontroli w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym (dyrektywa nie mieści się w katalogu, o którym mowa w art. 188 pkt 1-3 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny ponadto podkreślił, że nie podlega jego kognicji rozpatrywanie zarzutu z płaszczyzny stosowania (a właściwie niezastosowania) prawa, tzn. powołanych przez wnioskodawcę § 4, § 5, § 8, § 10 roz- porządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039, ze zm.). 2.8. Trybunał Konstytucyjny uznał, że nie podlega jego kognicji ocena zaskarżonych przepisów w aspekcie celowości. 3. W zażaleniu z 22 października 2012 r. wnioskodawca wnosi „o uwzględnienie przez Trybunał Konstytucyjny (…) zażalenia w całości i skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie”. 4. Do Trybunału wpłynęło również pismo z 3 grudnia 2012 r., zatytułowane „Pismo uzupełniające wniosko- dawcy”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania wnioskowi dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 36 ust. 6-7 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. 2. Zaskarżonemu postanowieniu OZPBR zarzuca „naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię, a to art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji RP polegającą na przyjęciu, iż zakwestio- nowane we »wniosku« z 30 czerwca 2011 r. przepisy ustawy (…) o grach hazardowych (…) nie mieszczą się w zakresie działania Wnioskodawcy i przez to nie jest on podmiotem uprawnionym w rozumieniu art. 191 ust. 2 OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 15/11 poz. 2 – 11 – Konstytucji RP do skierowania do Trybunału Konstytucyjnego »wniosku« o zbadanie zgodności zakwestionowa- nych przepisów ustawy (…) o grach hazardowych z przepisami Konstytucji RP, co skutkowało odmową nadania dalszego biegu »wnioskowi«; tymczasem Wnioskodawcy przysługuje legitymacja procesowa na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji RP”. 3. OZPBR podkreśla, że „wnioskodawca dostrzega okoliczności, iż zajęte w niniejszej sprawie stanowisko TK w znacznej mierze determinowane jest poglądem wyrażonym w (…) postanowieniu TK z 28 stycznia 2004 r. W ocenie Wnioskodawcy, uwzględniając linię orzeczniczą TK, ukształtowaną w większości już po wydaniu orze- czenia w sprawie Tw 74/02, a także uwzględniając zmianę ustawodawstwa zwykłego (zwłaszcza art. 5 ustawy z 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców […] ), powyższy pogląd TK (…) wymaga rewizji”. 3.1. OZPBR twierdzi, że „w postanowieniu TK z 28 stycznia 2004 r. w sprawie o sygn. akt: Tw 74/02 uwzględ- niono, jako zasadniczą okoliczność przemawiającą za zawężającą wykładnią »spraw objętych zakresem dzia- łania« organizacji pracodawców, wykładnię pojęcia »pracodawcy« na podstawie ustawodawstwa zwykłego, a to przez pryzmat normy art. 3 kodeksu pracy, z której wynika, że status pracodawcy – po nowelizacji kodeksu pracy ustawą z 9 listopada 2000 r. – nie zależy od prowadzenia działalności gospodarczej. Wyraźnie więc widać, że przy wykładni wskazanego sformułowania TK odwołał się do pojęcia pracodawcy, które definiuje ustawa zwykła. Co więcej, odwołano się do definicji tego pojęcia wprowadzonego ustawą nowelizującą już po wejściu w życie Konstytucji (…). Tym samym nie sposób nie dostrzec, że zmiana ustawodawstwa zwykłego miała wpływ na wykładnię przepisu konstytucyjnego kreującego legitymację podmiotów do składania wniosków o zbadanie zgodności z Konstytucją RP ustaw i innych aktów prawnych. Wystarczyło więc odpowiednie »definiowanie« pojęcia pracodawcy w ustawie zwykłej, aby TK ograniczył krąg uprawnionych podmiotów do kierowania wnio- sków o zbadanie zgodności z Konstytucją RP ustaw i innych aktów prawnych”. OZPBR wyraża przekonanie, że „podstawą poglądu TK stało się więc, z jednej strony, definiowanie »pracodawcy« na podstawie ustawy zwykłej kodeks pracy, czyniąc z tej definicji zasadniczy argument za ścieśniającą wykładnią »spraw objętych zakresem działania« organizacji pracodawców, z drugiej natomiast strony, całkowite deprecjonowanie obecnego brzmienia art. 5 ustawy o organizacjach pracodawców, które wyraźnie odwołuje się do ochrony i reprezentowania interesów gospodarczych zrzeszonych w nich członków”. W ocenie OZPBR „dochodzi (…) do rażącej polaryzacji pojęć i to w przestrzeni prawa publicznego. Przy obecnym stanowisku TK zupełnie innego rozstrzygnięcia należy spodziewać się w ramach oceny ustawowego objęcia zadań organizacji pracodawców, którą dokonuje Sąd powszechny (Sąd rejestrowy) rejestrując organizację pracodawców i jej statut w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako »reprezentant« władzy sądowniczej, a tą wywiedzioną przez TK”. 3.2. Trybunał Konstytucyjny nie podziela przytoczonego stanowiska z następujących względów. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że uprawnienie do kierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego jest oparte na normie rangi konstytucyjnej. O istnieniu tego uprawnienia po stronie konkretnego podmiotu nie mogą samodzielnie przesądzać rozwiązania przyjęte w ustawach zwykłych, a tym bardziej zawarte w statutach organizacji. Przy odmiennej interpretacji to nie Konstytucja, ale ustawa lub statut decydowałyby w istocie o przy- znaniu takiego uprawnienia. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że pojęcie organizacji pracodawców, użyte w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, należy traktować autonomicznie wobec takiego samego pojęcia na gruncie ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (Dz. U. Nr 55, poz. 235, ze zm.; dalej: ustawa o organizacjach pracodawców lub ustawa z 23 maja 1991 r.). Choć są to pojęcia naturalnie z sobą powiązane, to nie muszą być w pełni tożsame pod względem swego znaczenia i zakresu. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że w art. 191 ust. 2 Konstytucji jest mowa o „ich [podmiotów, o których mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 ustawy zasadniczej, tzn. organizacji pracodawców w autonomicznym rozumieniu konstytucyjnym] zakresie działania”, co przyznaje sam wnioskodawca. 3.3. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie w pełni podtrzymuje pogląd, zgodnie z którym przyjęcie w Konstytucji nazwy „organizacja pracodawców”, a nie „organizacja osób prowadzących działalność gospo- darczą” lub „organizacja przedsiębiorców”, ma istotne znaczenie dla wyznaczenia kręgu podmiotów mających uprawnienie do występowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w roli wnioskodawcy. Nie ulega wątpliwości, że gdyby ustrojodawca chciał objąć interesy gospodarcze szczególną ochroną, wyrażającą się w możliwości kierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego, przyznałby takie uprawnienie organizacjom powołanym do reprezentowania właśnie takich interesów swoich członków (np. izbom gospodarczym). Skoro ustawodawca konstytucyjny nie przyjął powyższego rozwiązania, to zdolność wnioskowa organizacji pracodawców dotyczy tylko – 12 – poz. 2 Tw 15/11 OTK ZU nr 1/B/2013 interesów ich członków jako pracodawców, tym bardziej że istnieją kategorie pracodawców, które z założenia nie mogą lub nie muszą prowadzić działalności gospodarczej (por. postanowienie pełnego składu Trybunału Konstytucyjnego z 28 stycznia 2004 r., Tw 74/02, OTK ZU nr 1/B/2004, poz. 2). 3.4. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że podmiot inicjujący rozpoznanie wstępne z pozycji organizacji pracodawców ma obowiązek wykazać, że norma wyprowadzona z przepisu ustawy lub postanowienia statutu, powołanych we wniosku na dowód przynależności materii, zawartej w kwestionowanym uregulowaniu, do kate- gorii spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy, jest spójna z normą wywiedzioną z art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji. Innymi słowy, wnioskodawca musi dowieść, że powołany przezeń zakres działania określony ustawowo lub statutowo odpowiada zakresowi działania, o którym mowa w art. 191 ust. 2 w zw. z art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji. 3.5. Jeżeli Trybunał Konstytucyjny zwraca w swoim orzecznictwie uwagę wnioskodawców na uregulowanie zawarte w art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.; dalej: kodeks pracy), to nie po to, by dokonywać w ten sposób wykładni Konstytucji w zgodzie z ustawą, lecz po to, by ułatwić inicjatorom postępowań sądowokonstytucyjnych dostrzeżenie, że uchwycona przez ustawodawcę w definicji zawartej w art. 3 kodeksu pracy cecha, tzn. okoliczność zatrudniania pracowników, odpowiada – wyni- kającej z samej natury rzeczy – istocie statusu pracodawcy, którego emanacją jest organizacja pracodawców w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji. Chodzi zatem o zasygnalizowanie, że roz- wiązanie przyjęte w art. 3 kodeksu pracy jest spójne z normą o wyższej mocy prawnej wywiedzioną z art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. art. 191 ust. 2 Konstytucji. Z tą ostatnia normą koherentne jest także uregulowanie zawarte w art. 5 w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy o organizacjach pracodawców, w zakresie, w jakim przewiduje że podsta- wowym zadaniem związków pracodawców jest ochrona praw zrzeszonych członków, czyli pracodawców. Trybunał Konstytucyjny uznaje jednak za nieadekwatne odnoszenie wszystkich kryteriów, które cechują organizację pracodawców na gruncie ustawy z 23 maja 1991 r., w szczególności tych dotyczących reprezento- wania interesów gospodarczych zrzeszonych członków, do konstytucyjnego pojęcia organizacji pracodawców w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 ustawy zasadniczej. Nie oznacza to, oczywiście, że Trybunał odmawia organizacjom pracodawców w ujęciu ustawy z 23 maja 1991 r. możliwości obrony intere- sów gospodarczych zrzeszonych w nich członków w drodze wniosków podmiotów legitymowanych generalnie (art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji). 3.6. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny nie dostrzega okoliczności uzasadniających odejście w rozpatrywanej sprawie od stanowiska zajętego w dotychczasowej judykaturze Trybunału. Wobec powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postawione w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 191 ust. 1 pkt 4 i art. 191 ust. 2 Konstytucji nie zasługują na uwzględnienie. 4. Wnioskodawca twierdzi, że „w większości przypadków realizacja celu ekonomicznego podmiotu prowa- dzącego działalność gospodarczą wiąże się z zatrudnieniem pracowników. Istnieją też kategorie pracodawców, którzy nie mogą lub nie muszą prowadzić działalności gospodarczej. (…) Niewątpliwie więc konstytucyjny termin »pracodawcy« obejmuje również pracodawcę zatrudniającego pracowników dla realizacji celu ekonomicznego w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą”. W ocenie OZPBR, „mając na uwadze, że poję- cie »pracodawcy« obejmuje podmioty zatrudniające pracowników także w związku z prowadzoną przez nie działalnością gospodarczą, logicznym jest, że sprawami objętymi zakresem działania organizacji zrzeszających takich pracodawców będą również ich interesy gospodarcze”. Zdaniem wnioskodawcy w wypadku „pracodaw- ców, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej, (…) mogą występować inne od gospodarczych interesy”. 4.1. Ustosunkowując się do przytoczonego stanowiska, Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że intencją ustro- jodawcy było przyznanie ochrony tylko takim interesom członków organizacji pracodawców, które mają pewien wspólny mianownik. Cechą, którą muszą odznaczać się aspirujące do uzyskania statusu pracodawcy (natural- ny conditio sine qua non przynależności do organizacji pracodawców) podmioty – zarówno te będące, jak i te niebędące przedsiębiorcami, jest zatrudnianie pracowników, nie zaś prowadzenie działalności gospodarczej. 4.2. Trybunał Konstytucyjny przypomina ponadto, że przyznanie organizacjom pracodawców, związkom zawodowym oraz organizacjom zawodowym ograniczonej rzeczowo zdolności wnioskowej w jednym przepisie (art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji) wskazuje, że zakres tego uprawnienia powinien być wyznaczany jednolicie. OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 15/11 poz. 2 – 13 – Skoro organizacje zawodowe (a tym bardziej związki zawodowe) nie stanowią uniwersalnej formy zrzeszania się podmiotów gospodarczych, to tym samym nie można postrzegać organizacji pracodawców jako podmiotów, których rolą ustrojową jest ochrona interesów ekonomicznych związanych z prowadzeniem działalności gospo- darczej przez członków organizacji. 5. W przekonaniu OZPBR „nie znajduje (…) uzasadnienia (…) argument TK, iż racjonalny ustawodawca chcąc objąć »interesy gospodarcze« szczególną ochroną, wyrażającą się w możliwości kierowania wniosku do Trybuna- łu, przyznałby takie uprawnienie organizacjom powołanym do reprezentowania właśnie takich interesów swoich członków (np. izbom gospodarczym). Brak bowiem racjonalnego argumentu do uznania tezy o »wyjątkowym« charakterze wskazanego uprawnienia”. W odniesieniu do przytoczonego stanowiska należy podkreślić, że skoro orzeczenie Trybunału stwierdzające niezgodność określonego przepisu z wzorcami kontroli wywołuje tak doniosły skutek, jakim jest wyeliminowanie kwestionowanych uregulowań z porządku prawnego, to tym samym podjęcie uchwały w sprawie hierarchicznej kontroli zgodności norm stanowi czynność o charakterze nadzwyczajnym, a możność wystąpienia z wnioskiem do sądu konstytucyjnego (zdolność wnioskowa) jest uprawnieniem o charakterze wyjątkowym. 6. OZPBR wychodzi z założenia, że „działania tych organizacji [pracodawców] dotyczą (…) życiowych pro- blemów milionowych rzesz ludzi pracujących w gospodarce narodowej. Pozostawienie poza efektywną ochroną konstytucyjną interesów gospodarczych tych organizacji bezpośrednio uderza w miliony rzesz ludzi pracujących dla pracodawców”. OZPBR twierdzi, że „pogląd TK o braku ochrony »interesów gospodarczych« w ramach skargi abstrakcyjnej, wyprowadzony wyłącznie w drodze wykładni TK, skutkuje wyjęciem poza nawias tej istotnej sfery ustawodawstwa, co de facto deprecjonuje jej znaczenie. Argument o racjonalności ustawodawcy może tymczasem zostać wykorzystany właśnie w uzasadnieniu stanowiska, iż ta sfera interesów, jako objęta zakresem działania organizacji pracodawców, jako najbardziej adekwatnej grupy (pracodawcy prowadzący działalność gospodarczą), nie wymagała przyznawania legitymacji kolejnym podmiotom (np. izbom gospodarczym)”. 6.1. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie potwierdza, że nieprzekonująca jest przedstawiona we wnio- sku i podtrzymywana w zażaleniu argumentacja, iż grupy pracodawców prowadzących działalność gospodarczą są najbardziej adekwatną grupą podmiotów do inicjowania kontroli konstytucyjności ustawodawstwa gospodar- czego, skoro działalność gospodarczą mogą prowadzić również członkowie zrzeszeni w organizacjach zawo- dowych. 6.2. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego jest czymś naturalnym, że normatywna regulacja sfery gospodarczej rzutuje na sytuację ekonomiczną całego społeczeństwa, w szczególności zaś – przedsiębiorców i pracowników. Trybunał Konstytucyjny zwraca natomiast uwagę, że przepisy poddane kontroli nie kształtują, negatywnie mody- fikując, ani statusu pracodawcy, ani pracownika. W konsekwencji nie wyznaczają relacji pracodawca – pracow- nik, których niekonstytucyjność uzasadniłaby wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie (zob. postanowienie TK z 3 lutego 2010 r., Tw 25/09 i wymienione tam orzeczenia). Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że uznanie istnienia po stronie organizacji pracodawców uprawnienia do podważania konstytucyjności przepisów prawnych tylko dlatego, że oddziałują one na funkcjonowanie zrze- szonych w niej przedsiębiorców czy życie „rzesz ludzi”, prowadziłoby do rozszerzenia ograniczonej rzeczowo zdolności wnioskowej wspomnianego podmiotu na bliżej nieokreśloną kategorię aktów normatywnych, i w kon- sekwencji równałoby się z uznaniem przesłanki wynikającej z art. 191 ust. 2 Konstytucji za prawnie nieznaczące kryterium oceny legitymacji procesowej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. 7. Zdaniem OZPBR „osobnego poruszenia wymaga kwestia występujących w orzecznictwie TK przykładów orzeczeń dotyczących wniosków organizacji pracodawców, w których sam Trybunał przyjął stanowisko odbie- gające od poglądu wyrażonego w postanowieniu w sprawie o sygn. akt: Tw 74/02”. Na poparcie przytoczonego stanowiska wnioskodawca powołuje się na sprawy o sygn. K 18/03, K 60/07, K 23/07. 7.1. W odniesieniu do powyższego należy zaznaczyć, że rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych w sprawie o sygn. K 18/03 nie dowodzi – wbrew twierdzeniu wnioskodawcy – odstąpienia przez Trybunał od utrwalonej linii orzeczniczej w kwestii ograniczonej rzeczowo legitymacji procesowej organizacji pracodawców w postępowaniu o zbadanie hierarchicznej zgodności norm. Wyrok z 3 listopada 2004 r. (OTK ZU nr 10/A/2004, poz. 103), wydany w sprawie o sygn. K 18/03, dotyczył – 14 – poz. 2 Tw 15/11 OTK ZU nr 1/B/2013 bowiem odpowiedzialności podmiotu zbiorowego (pracodawcy) za popełnione przez osoby fizyczne (pracowni- ków) czyny zabronione pod groźbą kary. 7.2. OZPBR twierdzi, że „w sprawie o sygn. akt K 60/07 Trybunał dopuścił do postępowania merytoryczne- go wniosek organizacji pracodawców, w którym zarzucono niezgodność ustawy z 11 maja 2007 r. o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych m.in. z wolnością działalności gospodarczej. (…) Postępowanie o sygn. akt K 60/07 zakończyło się umorzeniem, ale spowodowanym inną okolicznością niż brak legitymacji wnioskodawcy (postanowienie z 5 listopada 2008 r.)”. W odniesieniu do przytoczonego stanowiska należy przypomnieć, że Trybunał weryfikuje legitymację wnio- skodawcy na każdym etapie postępowania. Trzeba jednocześnie pamiętać, że zaistnienie chociażby jednej okoliczności, o których mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o TK, uzasadnia w sposób wystarczający umorzenie postępowania (art. 39 ust. 2 ustawy o TK). Skoro w sprawie o sygn. K 60/07 Trybunał umorzył postępowanie ze względu na zbędność wydania wyroku (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK), to tym samym nie było potrzeby wskazywania innej podstawy umorzenia postępowania, w szczególności przesłanki niedopuszczalności wyda- nia orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK) z uwagi na brak zdolności wnioskowej po stronie inicjatora postępowania. W postanowieniu z 5 listopada 2008 r. (K 60/07, OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 161) znalazło się wyraźne zastrzeżenie w brzmieniu: „ze względu na to, że zaskarżona ustawa utraciła moc obowiązującą z chwilą ogłoszenia w Dzienniku Ustaw wyroku w sprawie o sygn. K 46/07, Trybunał uznał za niecelowe rozstrzyganie podniesionej przez Prokuratora Generalnego kwestii legitymacji PKPP Lewiatan”. Powyższa okoliczność nie była zatem równoznaczna z automatycznym uznaniem przez Trybunał istnienia po stronie podmiotu, który wszczął procedurę w sprawie o sygn. K 60/07, zdolności występowania o hierarchiczną kontrolę zgodności norm ani z przesądzeniem kwestii jego legitymacji procesowej w ewentualnych przyszłych postępowaniach. 7.3. OZPBR podnosi, że „w uzasadnieniu wyroku TK z 1 lipca 2008 r., sygn. akt K 23/07 [OTK ZU nr 6/A/2008, poz. 100], [Trybunał] stwierdza, że »ocena, w jakim zakresie organizacja pracodawców jest uprawniona do wystę- powania do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawach wskazanych w art. 188 pkt 1-3 Konstytucji, powinna zostać dokonana na podstawie ustawy z 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców […], a następnie na podstawie statutu tej organizacji«. Jest to stanowisko niespójne z poglądem TK wyrażonym w postanowieniu Tw 74/02”. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie nie podziela poglądu wnioskodawcy. W ocenie Trybunału przy- toczony w zażaleniu fragment orzeczenia w sprawie o sygn. K 23/07 nie dowodzi braku spójności orzecznictwa Trybunału, a wręcz przeciwnie – zawiera kwintesencję uprzednich wywodów Trybunału na temat relacji pomię- dzy ustawą i statutem a Konstytucją w aspekcie legitymacji procesowej w zakresie abstrakcyjnej kontroli norm. Chodziło zatem o podkreślenie, że inicjator postępowania sądowokonstytucyjnego występujący do Trybunału z pozycji podmiotu o ograniczonej rzeczowo zdolności wnioskowej ma obowiązek wykazać, iż norma wyprowa- dzona z przepisu ustawy lub postanowienia statutu, powołanych we wniosku na dowód przynależności materii – zawartej w kwestionowanym uregulowaniu – do kategorii spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy, jest spójna z normą wywiedzioną z art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji. 8. OZPBR twierdzi, że „aktualnie trudno mówić o »utrwalonej« linii orzeczniczej co do wykładni przesłanki zawartej w art. 191 ust. 2 Konstytucji RP. Jest bezsporne bowiem, że w sprawach wszczynanych wnioskami jednostek samorządu terytorialnego (wyrok w sprawie o sygn. akt: K 10/09), jak też organizacji zawodowych (wyroki np. w sprawach o sygn. akt: K 3/10, U 8/08), Trybunał podchodzi do legitymacji »wnioskodawcy« (art. 191 ust. 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 4 Konstytucji RP) znacznie łagodniej, niż w przypadku organizacji pracodawców. Chodzi przede wszystkim o to, że TK – ustalając treść »spraw objętych zakresem działania« – odwołuje się w innych przypadkach wprost do ustawy określającej zadania »wnioskodawcy«”. Wnioskodawca dodaje, że „ustalając, czy dane zagadnienie należy do spraw objętych zakresem działania jednostki samorządowej TK opiera się na usta- wach zwykłych (np. postanowienie TK z 8 lipca 2008 r. w sprawie o sygn. akt: K 40/06; wyrok TK z 24 listopada 2008 r. w sprawie o sygn. akt: K 66/07)”. 8.1. W odniesieniu do przywołanego stanowiska trzeba przede wszystkim przypomnieć, że badanie legi- tymacji w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym następuje a casu ad casum i obejmuje wyłącznie konkretny – oparty na jednej, określonej uchwale w sprawie hierarchicznej kontroli zgodności norm – wniosek, który inicjuje rozpoznanie wstępne. Oznacza to, że wynik tej analizy zależy w danym przypadku od okoliczności rozpatrywanej sprawy (por. postanowienie TK z 19 lipca 2011 r., Tw 3/11, OTK ZU nr 4/B/2011, poz. 284). Wymaga OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 15/11 poz. 2 – 15 – nadto podkreślenia, że rolą Trybunału Konstytucyjnego jest zbadanie legitymacji wnioskodawcy w rozpatrywanej sprawie. W konsekwencji, sąd konstytucyjny nie może sugerować się poglądem wyrażonym w orzeczeniu, które wydał w ramach innego postępowania, ani poczynionymi tamże ustaleniami oraz przesłankami wskazanymi jako podstawy odmowy. Trybunał Konstytucyjny ocenia legitymację procesową podmiotu występującego z wnioskiem, biorąc pod uwagę konkretne okoliczności rozpatrywanej sprawy. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że konkre- tyzacja kryteriów dopuszczalności inicjowania postępowania przez podmioty wskazane w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji musi zawsze następować na tle konkretnych wniosków zgłaszanych przez konkretne podmioty (por. powołany wyrok TK z 13 lipca 2011 r., K 10/09, OTK ZU nr 6/A/2011, poz. 56). 8.2. Niezależnie od powyższego Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że rozróżnienie podmiotów posiada- jących legitymację ogólną i ograniczoną należy odczytywać w powiązaniu z wyraźnym oddzieleniem poszczegól- nych wnioskodawców z tej drugiej kategorii w ramach punktów 3-5 art. 191 ust. 1 Konstytucji. Nie mamy w tym przypadku do czynienia z wyliczeniem podobnym do tego, jakie zastosowano w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji, gdyż poszczególne podmioty wyposażone w ograniczone prawo inicjowania kontroli konstytucyjności zostały ujęte osobno w ramach kolejnych punktów w art. 191 ust. 1 Konstytucji. Dokonywanie wykładni przesłanki wynikającej z art. 191 ust. 2 Konstytucji wymaga zatem uwzględnienia nie tylko jej zawężającego charakteru co do zakresu zaskarżenia, lecz także jej specyficznego znaczenia w perspektywie roli ustrojowej każdego z wnioskodawców, o których mowa kolejno w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji. 8.3. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że to na podmiocie występującym z wnioskiem do Trybunału spo- czywa ciężar dowodu (wykazania), że kwestionowany akt normatywny dotyczy zakresu działania wnioskodawcy w rozumieniu art. 191 ust. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny jest natomiast zobligowany do weryfikacji legity- macji procesowej na każdym etapie postępowania w konkretnej sprawie. Wiąże się to bezpośrednio z obowiąz- kiem Trybunału działania wyłącznie na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji), a więc możliwością podejmowania hierarchicznej kontroli norm jedynie na wniosek uprawnionego podmiotu. 8.4. Jeżeli w procesie weryfikacji legitymacji wnioskodawcy Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę na przepisy ustawy lub statutu, to po to, ażeby sprawdzić, czy podmiot inicjujący rozpoznanie wstępne posiada – na grun- cie ustawy (np. rada gminy w odróżnieniu od wójta) lub statutu (władza stanowiąca w odróżnieniu od organu wykonawczego) – status odpowiednio organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji lub ogólnokrajowej władzy organizacji pracodawców albo ogólnokrajowej władzy organizacji zawodowej w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji (aspekt formalny). Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że wyznacznikiem legitymacji procesowej wnioskodawców w aspekcie formalnym, tzn. organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji), ogólnokrajowych władz organizacji pracodawców, ogólnokrajowych władz organizacji zawodowych (art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji), są istota i rola ustrojowa (nie zaś wyłącznie ustawowa czy statutowa) wnioskodaw- ców w aspekcie materialnym, tj. odpowiednio – jednostek samorządu terytorialnego, organizacji pracodawców, organizacji zawodowych. 8.5. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego nie mogą wnioskować o hierarchiczną kontrolę zgodności norm w jakiejkolwiek sprawie „dotyczącej” tej jednostki lub wspólnoty samorządowej. Mogą to być sprawy, o bycie których przesądza istota samorządu terytorialnego (zob. postanowienie TK z 8 lipca 2008 r., K 40/06, OTK ZU nr 6/A/2008, poz.113 oraz powołany wyrok TK z 13 lipca 2011 r., K 10/09). Podobnie ma się rzecz w przypadku organizacji pracodawców, w odniesieniu do których roz- strzygającą rolę odgrywa istota statusu pracodawcy, tzn. zatrudnianie pracowników (zob. orzecznictwo powołane w zaskarżonym postanowieniu). Analogicznie istotą organizacji zawodowej jest reprezentowanie praw zrzeszo- nych członków w aspekcie wykonywania określonej profesji (zob. postanowienia TK z 30 maja 2000 r., U 5/99, OTK ZU nr 4/2000, poz. 114 oraz 1 września i 7 stycznia 2009 r., Tw 13/08, OTK ZU nr 1/B/2009, poz. 5 i 6). 8.6. Wnioskodawca podnosi, że „w wydanym w pełnym składzie wyroku TK z 13 lipca 2011 r. w sprawie o sygn. akt: K 10/09, TK przyjął, że wniosek jednostki samorządowej jest dopuszczalny w sytuacjach, gdy skar- żone przepisy mają wpływ na interes ekonomiczny (majątkowy) jednostki będącej wnioskodawcą”. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. K 10/09 było uzasadnione konieczno- ścią zwrócenia uwagi na charakter prawny jednostki samorządu terytorialnego (art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji) jako bytu odmiennego (substrat terytorialno-majątkowy – art. 164 i art. 165 Konstytucji) od podmiotów, o których – 16 – poz. 2 Tw 15/11 OTK ZU nr 1/B/2013 mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, tzn. związków zawodowych, organizacji pracodawców, organizacji zawodowych (substrat osobowy). 8.7. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego nie sposób zgodzić się z wnioskodawcą, który twierdzi, że „w szcze- gólności w sprawach z wniosków organizacji zawodowych TK nie określa zakresu legitymacji (zdolności) wnio- skowej poprzez interpretację pojęć »zawód« czy »osoba wykonująca zawód« – tak jak czyni się to w przypadku organizacji »pracodawców« – lecz po prostu sięga do ustawy, która określa zakres zadań danego konkretnego »wnioskodawcy«”. Wymaga bowiem przypomnienia, że w swoich orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny podkreślał niejednokrot- nie, że organizacja zawodowa, o której mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, musi spełniać trzy podstawowe kryteria. Po pierwsze, powinna zrzeszać osoby fizyczne (kryterium podmiotowe), po drugie, członkowie organi- zacji winni stale i w celach zarobkowych wykonywać jedno lub kilka z wyodrębnionych zajęć, które mogą być uznane za zawód (kryterium przedmiotowe), po trzecie, podstawowym celem i zadaniem takiej organizacji winno być reprezentowanie interesów całego środowiska, całej grupy zawodowej (kryterium funkcjonalne). Trybunał zwracał również uwagę, że wykonywanie zawodu może przybierać różne formy. Na ogół zawód jest wykonywany w ramach stosunku pracy albo – w przypadku tzw. wolnych zawodów – w ramach innych stosunków prawnych (np. umowy o dzieło, zlecenia itp.). Jak podkreślał Trybunał, zdarza się również, że osoby prawne prowadzą działalność gospodarczą, w realizowaniu której uczestniczą osoby fizyczne, wykonujące określony zawód. Zastrzegał jednak wyraźnie, że zawód wykonują wyłącznie osoby fizyczne, nie zaś podmioty gospodarcze, które osoby takie zatrudniają. Na poziomie wykładni językowej pojęcie zawodu jest bowiem – w ocenie Trybu- nału – związane z posiadaniem określonych umiejętności lub kwalifikacji. Trybunał przypominał, że Konstytucja w art. 65 ust. 1 zapewnia każdemu wolność wyboru i wykonywania zawodu. Zdaniem Trybunału, skoro przepis ten znajduje się w rozdziale o wolnościach, prawach i obowiązkach człowieka i obywatela, należy przyjąć, iż jego adresatem są osoby fizyczne. Wolność wykonywania zawodu powiązana została z wolnością wyboru miejsca pracy, co dodatkowo potwierdza tezę, iż przepis Konstytucji dotyczy tylko osób fizycznych; tylko one bowiem mogą podjąć pracę w prawnym znaczeniu tego słowa. Brak jest natomiast możliwości uznania za zawód takiej sfery działalności, którą podejmują także osoby prawne. Konstytucja w art. 17 ust. 2 zdanie drugie wyraźnie odróżnia wolność wykonywania zawodu od wolności działalności gospodarczej, o której mowa w odrębnych przepisach Konstytucji, np. art. 20 i art. 22 (zob. powołane postanowienia TK z 30 maja 2000 r., U 5/99 oraz 1 września i 7 stycznia 2009 r., Tw 13/08). 9. Zdaniem OZPBR „twierdzenie TK, że »wskazany przepis (art. 138 ust. 3 ustawy z 19 listopada 2009 r.) nie podlega kontroli, ponieważ adresatem zaskarżonego przepisu jest organ właściwy w sprawie cofnięcia zezwo- lenia«, (…) jest niezasadne. Wynika z tego bowiem, że zdaniem TK wnioskodawca legitymowany szczególnie musi być adresatem zaskarżanego przepisu. Tymczasem takie stanowisko nie ma uzasadnienia w brzmieniu art. 191 ust. 2 Konstytucji RP, a ponadto w innych orzeczeniach TK badał także tego typu przepisy (np. wyrok w sprawie o sygn. akt: K 13/05, w której z wniosku organizacji pracodawców TK zbadał konstytucyjność przepisu adresowanego do organu administracji, tj. PFRON)”. W odniesieniu do przywołanego zarzutu należy zwrócić uwagę, że wnioskodawca nie dostrzega całokształtu okoliczności, które uzasadniły odmowę nadania wnioskowi OZPBR dalszego biegu w zakresie badania konstytu- cyjności art. 138 ust. 3 ustawy o grach. W zaskarżonym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny trafnie wskazał, że kwestionowany przepis nie może podlegać kontroli zgodności z zasadami ochrony zaufania obywatela do pań- stwa i przyzwoitej legislacji oraz zasady praworządności (ochrona systemu prawa) ani z zasadą proporcjonalności „w stosunku do ustawowego ograniczenia wolności gospodarczej i osobistej” (interes ogólnospołeczny, w tym gospodarczy). Trybunał Konstytucyjny odsyła ponadto do rozważań zawartych w pkt 8.1 niniejszego uzasadnienia, odno- szących się do badania legitymacji w postępowaniu sądowokonstytucyjnym ( a casu ad casum ). 10. Trybunał Konstytucyjny zauważa, że wnioskodawca, podtrzymując w zażaleniu, że „ingerencja w prawa podmiotowe nie jest »zabezpieczona« odpowiednimi gwarancjami proceduralnymi, pozwalającymi na kontrolę czynności operacyjnych”, z drugiej zaś strony – twierdząc, że „przedmiotem (…) zarzutu nie jest zaniechanie”, sam sobie przeczy. OZPBR przekonuje, że „wskazane przepisy są o tyle »niekonstytucyjne«, że zawierają nieograniczone, albo niewystarczająco ograniczone uprawnienia organów administracji publicznej ingerujące w prawa innych podmio- tów. Należy przy tym podkreślić, że zarzuty formułowane w taki właśnie sposób były już kierowane do TK i nie OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 15/11 poz. 2 – 17 – uznawano ich za »zaniechanie legislacyjne« (np. wyrok w sprawie o sygn. akt: K 54/07)”. Trybunał Konstytucyjny odsyła w tym zakresie do rozważań zawartych w pkt 8.1 niniejszego uzasadnienia. Trybunał Konstytucyjny podtrzymuje także zajęte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko, zgodnie z któ- rym przedstawiony przez wnioskodawcę zarzut dotyczący „dolegliwości dla obywateli” wykracza poza ogra- niczoną zdolność wnioskową podmiotu inicjującego postępowanie sądowokonstytucyjne z pozycji organizacji pracodawców. 11. OZPBR wyraża przekonanie, że „»sprzeczność horyzontalna«, spowodowana wejściem w życie zaskarżo- nego przepisu [art. 142 ust. 2 ustawy o grach], jest przyczyną jego niezgodności z zasadami poprawnej legislacji”. Abstrahując od argumentacji koncentrującej się ewidentnie na „sprzeczności horyzontalnej”, Trybunał Konsty- tucyjny przypomina, że w zaskarżonym postanowieniu odmówił wnioskowi nadania dalszego biegu w odniesieniu do badania konstytucyjności powołanego przepisu przede wszystkim z uwagi na wykroczenie przez OZPBR poza ograniczoną rzeczowo zdolność wnioskową organizacji pracodawców (występowanie w interesie ogólno- społecznym, w szczególności w obronie systemu prawa). 12. OZPBR polemizuje z poglądem, zgodnie z którym „we wniosku podmiotu legitymowanego szczególnie nie można stawiać zarzutów naruszenia procedury ustawodawczej”. W przekonaniu wnioskodawcy „jest to (…) stanowisko niespójne z wcześniejszym orzecznictwem TK, np. wyrokiem pełnego składu TK w sprawie o sygn. akt: K 6/06 czy wyrok[iem] w sprawie o sygn. akt: K 42/05”. W ocenie Trybunału przytoczona argumentacja zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie, skoro (pomijając okoliczność występowania w interesie ogólnospołecznym) OZPBR nie wykazał, jakie konkretnie uprawnienia przysługujące OZPBR w ramach procesu ustawodawczego zostały w stosunku do niego naruszone. Trybunał Konstytucyjny przypomina ponadto, że zarzuty wnioskodawcy nie mogą być uwzględnione w zakre- sie, w jakim zaskarżona ustawa zawiera unormowania sięgające poza kwestie odnoszące się do podmiotu, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji (zob. wyrok z 19 kwietnia 2006 r., K 6/06, OTK ZU nr 4/A/2006, poz. 45). Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że zarówno w sprawie o sygn. K 6/06, jak i w sprawie o sygn. K 42/05 (zob. wyrok z 22 maja 2007 r., OTK ZU nr 6/A/2007, poz. 49), zarzuty były skierowane przeciwko ustawom regulującym funkcjonowanie wnioskodawców jako samorządów zawodowych adwokatów i doradców podatkowych. Natomiast w zaskarżonym w niniejszej sprawie zakresie kwestionowana ustawa o grach wykracza poza krąg spraw, który obejmuje legitymacja podmiotu występującego o hierarchiczną kontrolę norm z pozycji organizacji pracodawców, tzn. OZPBR. 13. OZPBR podnosi w zażaleniu, że „w pkt 13.3 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia TK z 8 października 2012 r. pada stwierdzenie, że zarzut braku notyfikacji leży poza kompetencjami TK, ponieważ obowiązek notyfikacji wynika z prawa wtórnego UE. Problem ten jest jednak nie tylko bardzo szeroki i niejednoznaczny, a w orzecznic- twie TK zdarzyła się już sprawa, w której TK zbadał merytorycznie (w pełnym składzie) zarzut niekonstytucyjności trybu ustawodawczego, wynikający z nieprzedstawienia Sejmowi przez Radę Ministrów opinii Europejskiego Banku Centralnego (wyrok w sprawie o sygn. akt: Kp 4/08). Uzasadniony jest więc wniosek, że niedochowanie na etapie procedury ustawodawczej obowiązków wynikających z prawa europejskiego może być analizowane także z per- spektywy konstytucyjnej zasady praworządności”. W ocenie OZPBR „TK błędnie odczytał intencję wnioskodawcy”. OZPBR przekonuje, że „zarzutem nie było naruszenie dyrektywy UE, lecz naruszenie Konstytucji spowodowane pominięciem istotnego etapu postępowania ustawodawczego (tj. etapu notyfikacji)”. W ocenie Trybunału przytoczona argumentacja zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie, skoro (pomijając okoliczność występowania w interesie ogólnospołecznym, w szczególności w celu obrony systemu prawa) powołana na poparcie zawartych w zażaleniu sprawa Kp 4/08 była rozpatrywana z inicjatywy podmiotu legity- mowanego generalnie (art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji), nie zaś z wniosku ogólnokrajowych władz organizacji pracodawców (art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji). 14. OZPBR podnosi w zażaleniu, że „w pkt 14 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia (…) wskazano, że wnioskodawca żąda od Trybunału oceny stanu faktycznego oraz kwestionuje celowość przepisu, co nie należy do kompetencji TK”. W ocenie wnioskodawcy „TK błędnie odczytuje intencję wnioskodawcy”. OZPBR przeko- nuje, że „wnioskodawca zamierza (…) – wskazując na faktyczne skutki obowiązywania zaskarżonego przepisu – wykazać, że ingerencja spowodowana przez zaskarżony przepis jest nadmierna i przez to niekonstytucyjna. Taki sposób analizy problemu konstytucyjnego jest jak najbardziej dopuszczalny i spotykany w orzecznictwie TK. Polega on na ocenie skutków, jakie zaskarżona regulacja wywołuje w praktyce jej stosowania (np. wyroki – 18 – poz. 3 Tw 36/12 OTK ZU nr 1/B/2013 w sprawach o sygn. akt: P 3/06 oraz P 12/09). Co więcej, bez oceny tego typu faktów TK nie jest w stanie doko- nać prawidłowej oceny proporcjonalności ingerencji”. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że przedstawione twierdzenia nie podważają trafności zaskarżonego roz- strzygnięcia, w szczególności z tego względu, że w ocenie Trybunału nie znajduje uzasadnienia posługiwanie się przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie, rozpoznawanej w ramach kontroli abstrakcyjnej, argumentacją z analogii do orzeczeń zapadłych w trybie kontroli konkretnej, która przybiera formę odpowiedzi na pytania prawne, dotyczące zagadnień mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed sądem. Na marginesie należy zasygnalizować, że OZPBR podkreśla, iż w piśmie z 3 grudnia 2012 r. wnioskodawca „w sposób szczegółowy ustosunkowuje się do stanowiska i twierdzeń Trybunału Konstytucyjnego zawartych w zaskarżonym postanowieniu”. Okoliczność powyższa świadczy o tym, że OZPBR domaga się, ażeby Trybu- nał potraktował pismo z 3 grudnia 2012 r. jak zażalenie. Mając na względzie, z jednej strony, datę doręczenia wnioskodawcy zaskarżonego postanowienia, tj. 15 października 2012 r., z drugiej zaś datę nadania pisma z 3 grudnia 2012 r., tj. 14 grudnia 2012 r., Trybunał Konstytucyjny pozostawia to pismo bez rozpoznania (art. 36 ust. 4 i 5 ustawy o TK). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. 3 POSTANOWIENIE z dnia 7 stycznia 2013 r. Sygn. akt Tw 36/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Kotlinowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Związku Zawodowego Psychologów w Woje- wództwie Lubuskim o zbadanie zgodności: załączników nr 4 i 6 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz. U. Nr 140, poz. 1146), w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2011 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychia- trycznej i leczenia uzależnień (Dz. U. Nr 101, poz. 583), z art. 2, art. 17 ust. 1 w zw. z zadeklaro- waną w preambule zasadą pomocniczości, art. 31 ust. 3, art. 68 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi. UZASADNIENIE W dniu 18 lipca 2012 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Związku Zawodowego Psycholo- gów w Województwie Lubuskim (dalej: Związek) o zbadanie zgodności załączników nr 4 i 6 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychia- trycznej i leczenia uzależnień (Dz. U. Nr 140, poz. 1146; dalej: rozporządzenie z 2009 r.), w brzmieniu nada- nym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2011 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz. U. Nr 101, poz. 583; OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 36/12 poz. 3 – 19 – dalej: rozporządzenie z 2011 r.), „w zakresie, w którym definiuje się nimi mogącego realizować psychoterapię ze środków publicznych”, z art. 2, art. 17 ust. 1 w zw. z zadeklarowaną w preambule zasadą pomocniczości, art. 31 ust. 3, art. 68 ust. 1-3 Konstytucji. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 16 maja 2012 r. wezwano wnioskodawcę do usunię- cia, w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia, braków formalnych wniosku przez: uzasadnienie, w jaki sposób załączniki nr 4 i 6 do rozporządzenia 2009 r., w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 2011 r. (dalej: załączniki nr 4 i 6), naruszają wobec, po pierwsze, wnioskodawcy jako związku zawodowego, po drugie, zrzeszo- nych w nim członków z perspektywy ich uprawnień lub obowiązków pracowniczych, art. 2, art. 17 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 68 ust. 1-3 Konstytucji oraz statuowaną w preambule zasadę pomocniczości (pkt 1); wyjaśnienie, z czego wnioskodawca wywodzi legitymację do występowania do Trybunału, po pierwsze, w interesie samorządu zawodowego psychologów (zasada pomocniczości, art. 2, art. 17 ust. 1, art. 31 ust. 3 Konstytucji),po drugie, w interesie ogólnospołecznym (art. 68 ust. 1-3 Konstytucji) (pkt 2); wykazanie, że Związek nie ma wyłącznie charakteru regionalnego i – pomimo nazwy – jest związkiem ogólnokrajowym, czego dowodem jest posiadanie jednostek terenowych lub oddziałów (pkt 3); wskazanie podstawy prawnej uprawnienia Przewodniczącej Związku do podpisania wniosku w jego imieniu (pkt 4); doręczenie oryginału oraz 4 (czterech) odpisów uchwały w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego, którą podjął ogólnokrajowy organ Związku (art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji), upoważniony do takiego działania na podstawie statutu Związku (pkt 5); doręczenie oryginału oraz 4 (czterech) odpisów wyciągu z protokołu posiedzenia tego organu wraz z listą obecności, pozwalającymi stwierdzić, że uchwała, o której mowa wyżej, została podjęta zgodnie ze statutem Związku (pkt 6); doręczenie 5 (pięciu) odpisów aktualnego statutu Związku (pkt 7); doręczenie odpisu aktualnego (oraz jego 4 [czterech] kopii) z Krajowego Rejestru Sądowego (pkt 8). W piśmie z 19 listopada 2012 r. odniesiono się do stwierdzonych przez Trybunał Konstytucyjny braków formalnych wniosku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wnioski przedstawiane przez ogólnokrajowe organy związków zawodowych podlegają wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym (art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 36 ust. 3 ustawy o TK) i czy braki formalne zostały usunięte w wyznaczonym terminie, a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). 2. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że użyty w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji przymiotnik „ogólnokra- jowy” w sposób istotny ogranicza kategorię związków zawodowych uprawnionych do występowania z wnioskiem. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że ogólnokrajowy charakter posiada tylko taki związek zawodowy, który swym działaniem obejmuje obszar całego kraju i posiada zorganizowaną strukturę, opartą na odpowiednio powo- łanych oraz rzeczywiście istniejących i funkcjonujących (nie tylko zadeklarowanych w statucie) organach tere- nowych (por. postanowienia TK z 20 stycznia i 21 lipca 2003 r., Tw 58/02, OTK ZU nr 3/B/2003, poz. 159 i 160). 2.1. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że terenem działania Związku jest obszar województwa lubuskiego. Wymaga nadto podkreślenia, że wnioskodawca posługuje się nazwą „Związek Zawodowy Psychologów w Woje- wództwie Lubuskim” (zob. wstęp wniosku). W świetle powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że Związkowi nie można przypisać przymiotu „ogólnokrajowości” w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji. Należy zatem uznać, że złożony do Trybunału Konstytucyjnego wniosek pochodzi od podmiotu, któremu nie przysługuje legitymacja do występowania o abs- trakcyjną kontrolę norm. Okoliczność ta uzasadnia odmowę nadania wnioskowi dalszego biegu ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 2.2. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że w obowiązującym stanie prawnym Trybunał nie ograni- cza kontroli legitymacji Związku jedynie do odczytania nazwy wnioskodawcy, czy też sprawdzenia terytorialnego zakresu działania określonego w statucie. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego badania, czy organizacja wystę- pująca o hierarchiczną kontrolę norm rzeczywiście posiada ogólnokrajowy charakter, należy dokonywać, z wyko- rzystaniem przede wszystkim danych ujawnionych w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych – 20 – poz. 3 Tw 36/12 OTK ZU nr 1/B/2013 i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowotnej, w szczególności wpisów zawartych w rubryce 3 działu 1, informujących o jednostkach terenowych lub oddziałach organizacji. Trybunał Konstytucyjny pod- kreśla, że organizacje, które posiadają takie struktury, mają możliwość ich ujawnienia zgodnie z § 148 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego sposobu prowa- dzenia rejestrów wchodzących w skład Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowej treści wpisów w tych rejestrach (Dz. U. Nr 273, poz. 1616). Trybunał Konstytucyjny zaznacza, że wnioskodawca nie doręczył odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego. Wobec powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wnioskodawca nie wykazał, że Związek posiada jednostki terenowe lub oddziały, a tym samym nie udowodnił, że posiada on ogólnokrajowy charakter w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji. W konsekwencji wnioskodawca nie wykonał zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 6 listopada 2012 r., a tym samym nie usunął braków formalnych w wyznaczonym terminie. Okoliczność ta, zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy o TK, stanowi samoistną podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. 3. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że nawet gdyby wnioskodawca udowodnił, iż posiada cechę ogólnokra- jowości, ciąży na nim jeszcze obowiązek wykazania, że wniosek został skierowany do Trybunału na podstawie i w wykonaniu podjętej przez legitymowany organ stosownej uchwały w sprawie hierarchicznej kontroli norm. 3.1. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że wola organu ogólnokrajowego, który zazwyczaj ma strukturę kolegialną, znajduje wyraz w podejmowanych przez niego uchwałach. Tryb podjęcia uchwały regulują właściwe przepisy (np. statut), treść podjętej uchwały zostaje zaś zapisana w protokole z posiedzenia tego organu. Zgod- nie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału uchwała ogólnokrajowego organu związku zawodowego w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego stanowi conditio sine qua non wszczęcia postępowania z inicjatywy tego podmiotu (zob. postanowienie TK z 1 lipca 2010 r., Tw 10/10, OTK ZU nr 4/B/2010, poz. 243). Dla ustalenia, że wniosek pochodzi od ogólnokrajowego organu związku zawodowego, a nie od osoby, która go sporządziła i podpisała, potrzebny jest dowód, że został on wniesiony na podstawie uchwały uprawnionego organu. Wobec powyższego konieczne jest dołączenie do wniosku odpisu uchwały tego organu. Treść uchwały i wniosku musi cechować minimalna zbieżność, która obejmuje wskazanie kwestionowanego przepisu (przed- miot kontroli), wyrażenie woli wyeliminowania tego przepisu z porządku prawnego oraz sformułowanie zarzutu niezgodności z przepisem aktu normatywnego o wyższej mocy prawnej (wzorzec kontroli). Uchwała może zawierać także dodatkowe postanowienia dotyczące sposobu jej wykonania, w szczególności wskazywać inny podmiot (np. pełnomocnika) zobligowany przez ogólnokrajowy organ związku zawodowego do sporządzenia lub podpisania wniosku, złożenia go oraz reprezentowania wnioskodawcy w postępowaniu przed Trybunałem. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powierzenie wykonania takiej uchwały konkretnie określonemu podmiotowi nie wpływa na ocenę legitymacji procesowej wnioskodawcy, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, gdyż w dalszym ciągu tylko ogólnokrajowy organ związku zawodowego jest uprawniony do zaini- cjowania hierarchicznej kontroli zgodności norm, tzn. wyznaczenia zakresu zaskarżenia. Ze względu na powyższe wniosek do Trybunału Konstytucyjnego, który nie stanowi ścisłej realizacji uchwały podjętej uprzednio przez ogólnokrajowy organ związku zawodowego, nie może być uznany za pismo skutecznie wszczynające postępowanie (art. 31 ust. 1 ustawy o TK). 3.2. Walne Zgromadzenie Związku (dalej: Walne Zgromadzenie) podjęło 25 maja 2012 r. uchwałę nr 1/05/2012 w brzmieniu: „zgodnie z § 24 ust. 1 Statutu upoważnia się Przewodniczącą do wystąpienia do Trybunału Kon- stytucyjnego z wnioskiem o ustalenie czy istniejące przepisy dotyczące prowadzenia psychoterapii przez osoby nieposiadające bazowego wykształcenia medycznego lub psychologicznego, a uzyskujące takie prawo w try- bie np. certyfikowania lub innych szkoleń naruszają prawa [po pierwsze] psychologów – poprzez odmawianie im wynagrodzenia za te świadczenia jako specjalistom – dotyczy to psychologów ze starszym stażem (lit. a) [po drugie] pacjentów – poprzez to, że korzystają ze świadczeń w psychoterapii udzielanych przez osoby mające »wąskie« przygotowanie (lit. b) (§ 1). Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi upoważniając Przewodni- czącą do reprezentowania w tej sprawie zgodnie ze Statutem (§ 2). Wystąpienie musi zostać skonsultowane z prawnikiem (§ 3)”. Uchwały tej nie można uznać za podstawę prawną wniosku, który wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego 18 lipca 2012 r. OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 36/12 poz. 3 – 21 – 3.3. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że w uchwale nr 1/05/2012 z 25 maja 2012 r. nie sprecyzowano ani przedmiotu, ani wzorców kontroli. W konsekwencji należy stwierdzić, że podjęcie przez Walne Zgromadzenie uchwały, w której nie przedsta- wiono zarzutu niezgodności konkretnych przepisów (uregulowań) rozporządzenia z wyraźnie wskazanymi posta- nowieniami Konstytucji, musi być uznane za nieskutecznie złożone oświadczenie woli w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli bowiem uchwała podmiotu konstytucyjnie legitymowanego do złożenia wniosku (art. 191 ust. 1 pkt 4) nie wyznacza dokładnie zakresu zaskarżenia, to okoliczność ta unie- możliwia Trybunałowi przeprowadzenie abstrakcyjnej kontroli norm. Jednocześnie trzeba podkreślić, że tak rozumiana wadliwość uchwały stanowiącej podstawę wystąpienia z wnio- skiem do Trybunału Konstytucyjnego nie może zostać uznana za brak formalny, który podlegałby usunięciu w trybie art. 36 ust. 2 ustawy o TK (por. postanowienie z 24 listopada 2003 r., Tw 30/03, OTK ZU nr 4/B/2003, poz. 209). 3.4. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że uchwała nr 1/05/2012 z 25 maja 2012 r. ogranicza się do upoważnienia Przewodniczącej do określenia – w zastępstwie Walnego Zgromadzenia – zakresu zaskarżenia. Należy zatem uznać, że w następstwie przedstawionego wyżej sposobu działania nie doszło do skutecznego złożenia przez Walne Zgromadzenie oświadczenia woli w sprawie wystąpienia z wnioskiem. Trybunał, związany zasadą legalizmu, nie może bowiem akceptować takiego postępowania, które prowadzi do przyznania podmio- towi, innemu niż wskazany w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, prawa decydowania o treści złożonego wniosku i zainicjowania tym samym postępowania w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że zarówno skonkretyzowanie przedmiotu kontroli (wskazanie załącz- ników nr 4 i 6 do rozporządzenia z 2009 r.), jak i sprecyzowanie konstytucyjnych wzorców kontroli, tzn. powołanie wyrażonej w preambule zasady pomocniczości, art. 2, art. 17 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 68 ust. 1-3 Konstytucji, nastąpiły dopiero w samym wniosku złożonym do Trybunału. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że pełnomocnik wnioskodawcy, również podmiot sporządzający lub podpisujący wniosek, jest zobowiązany do działania w granicach i zakresie udzielonego pełnomocnictwa. Nie posiada zatem kompetencji do samodzielnego kształtowania ani przedmiotu, ani wzorców kontroli, gdyż wiąże go treść uchwały podmiotu legitymowanego do wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że roz- patrywany „wniosek” w zakresie, w jakim samoistnie określa przedmiot i wzorce kontroli, pochodzi od podmiotu nieuprawnionego. Okoliczność powyższa, zgodnie z art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, stanowi podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. Na marginesie należy zasygnalizować, że z § 24 ust. 1 statutu Związku, który przyznaje Zarządowi upraw- nienie do składania oświadczeń woli w sprawach finansowych, nie można wywodzić upoważnienia Przewodni- czącej do wyznaczenia w sporządzonym przez nią wniosku zakresu zaskarżenia, a w konsekwencji wystąpienia – w zastępstwie Walnego Zgromadzenia – o hierarchiczną kontrolę norm. 4. Wnioskodawca domaga się zbadania zgodności załączników nr 4 i 6 z art. 2, art. 17 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 68 ust. 1-3 Konstytucji oraz wyrażoną w preambule zasadą pomocniczości. 4.1. Związek twierdzi, że „wykluczenie (…) z grona uprawnionych do realizacji świadczeń psychoterapeutycz- nych ze środków publicznych psychologów, którzy nie odbyli nakazanego szkolenia, oprócz tego, że, łamie zasadę ochrony praw słusznie nabytych, narusza również ich prawo do wykonywania zawodu. (…) W związku z powyż- szym, podkreślenia wymaga, że jako niezgodne z zasadą proporcjonalności, wedle której środki zastosowane do osiągnięcia przez prawodawcę celu (…) nie mogą nadmiernie wkraczać w sferę usprawiedliwionych interesów obywateli”. Zdaniem wnioskodawcy, „zapisy wymienionego na wstępie aktu normatywnego o charakterze wykonaw- czym łamią w istocie również zasadę pomocniczości (subsydiarności), która według treści preambuły Konstytucji RP ma umacniać uprawnienia obywateli i ich wspólnot”. Związek twierdzi, że „w trakcie procesu legislacyjnego prowa- dzącego do wydania kontrowersyjnego rozporządzenia pominięto zupełnie głos powołanego ustawą z 8 czerwca 2001 r. (…) samorządu zawodowego psychologów”. Przekonuje również, że „w świetle kwestionowanych zapisów rozporządzenia, aktualnie realizujący świadczenia, a niespełniający nowo ustanowionych norm psychologowie zmuszeni zostali do ich dyskontynuacji. Wiele poradni zdrowia psychicznego w takiej sytuacji rezygnuje ze świad- czenia psychoterapii, co w efekcie powoduje ograniczenie dostępności do niej zwłaszcza osób, których nie stać na prywatne świadczenia. Obecnie liczba wykwalifikowanych psychoterapeutów zgodnie z wymogami rozporzą- dzenia jest niewystarczająca, aby zaspokoić potrzeby kadrowe podmiotów, które realizowały dotąd kontrakty”. Wnioskodawca wyraża przekonanie, że „przedmiotowe rozporządzenie ogranicza dostępność do psychoterapii”. – 22 – poz. 4 Tw 37/12 OTK ZU nr 1/B/2013 4.2. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że żądanie zbadania zgodności kwestionowanych załączników z powołanymi wzorcami kontroli, tzn. zasadą pomocniczości, art. 2, art. 17 ust. 1, art. 31 ust. 3 Konstytucji, świadczy o tym, że wnioskodawca występuje o hierarchiczną kontrolę zgodności norm w interesie samorządu zawodowego psychologów w celu ochrony uprawnień przedstawicieli tej profesji (zamiast uprawnień pracowników w relacji do pracodawców w ramach łączącego ich stosunku pracy), co wykracza poza legitymację procesową podmiotu inicjującego rozpoznanie wstępne z pozycji związku zawodowego. 4.3. Trybunał Konstytucyjny stwierdza ponadto, że występowanie przez Związek w interesie ogólnospołecz- nym wskazuje na generalny charakter legitymacji (art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji), która – co oczywiste – nie przysługuje wnioskodawcy w rozpatrywanej sprawie (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Tezę powyższą potwierdzają przedstawiona we wniosku argumentacja oraz przede wszystkim powołane wzorce kontroli, tj. art. 68 ust. 1-3 Konstytucji. 4.4. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania wnio- skowi dalszego biegu ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 5. Niezależnie od powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że Związek nie uzasadnił, w jaki sposób załączniki nr 4 i 6 naruszają powołane wzorce kontroli wobec, po pierwsze, wnioskodawcy jako związku zawo- dowego, po drugie, zrzeszonych w nim członków z perspektywy ich uprawnień lub obowiązków pracowniczych. W konsekwencji wnioskodawca nie wykonał zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 6 listopada 2012 r., a tym samym nie usunął braków formalnych w wyznaczonym terminie. Okoliczność ta, zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy o TK, stanowi samoistną podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji. 4 POSTANOWIENIE z dnia 7 stycznia 2013 r. Sygn. akt Tw 37/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Związku Pracodawców Górnictwa Węgla Kamiennego o zbadanie zgodności: art. 241 11 § 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) z art. 45 ust. 1 i art. 59 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi. UZASADNIENIE W dniu 1 sierpnia 2012 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Związku Pracodawców Górnictwa Węgla Kamiennego (dalej: Związek) o zbadanie zgodności art. 241 11 § 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.; dalej: k.p.) z art. 45 ust. 1 i art. 59 ust. 2 Konstytucji. OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 37/12 poz. 4 – 23 – Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wnioski przedstawiane przez ogólnokrajowe władze organizacji pracodawców podle- gają wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym (art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 36 ust. 3 ustawy o TK) i czy braki formalne zostały usunięte w wyznaczonym terminie, a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 3-5 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Ponadto, wstępne rozpoznanie zapobiega nadaniu biegu wnioskowi w sytuacji, gdy postępo- wanie wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym podlegałoby umorzeniu z powodu zbędności lub niedopusz- czalności wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). Celem wstępnego rozpoznania jest dokonanie – już w początkowej fazie postępowania – eliminacji spraw, które nie mogą stać się przedmiotem merytorycznego rozstrzygania przez Trybunał Konstytucyjny. 2. W myśl art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji jednym z podmiotów uprawnionych do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm są ogólnokrajowe władze organizacji pracodawców. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Trybu- nału Konstytucyjnego, warunkiem sine qua non wszczęcia postępowania z wniosku tego podmiotu jest uchwała ogólnokrajowej władzy organizacji pracodawców w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyj- nego (por. postanowienia TK z: 14 stycznia 2003 r., Tw 64/02, OTK ZU nr 1/B/2003, poz. 12; 8 sierpnia 2005 r., Tw 25/05, OTK ZU nr 1/B/2006, poz. 4 i powołane tam orzeczenia). 3. Mając powyższe na uwadze, Trybunał Konstytucyjny zbadał w pierwszej kolejności, czy Związek jest organizacją ogólnokrajową, czy w wyznaczonym przez statut zakresie działania Zarządu Związku mieści się uprawnienie do podjęcia uchwały w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego oraz czy podjęta uchwała stanowi podstawę rozpatrywanego wniosku. 3.1. Trybunał przypomina, że cecha „ogólnokrajowości”, wskazana w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, odnosi się do władz organizacji, co z kolei pozwala twierdzić, że ogólnokrajowe władze może mieć tylko taka organizacja pracodawców, w strukturze której funkcjonują również władze terenowe (regionalne, oddziałowe). Utworzenie jednostek o statusie lokalnym oznacza, po pierwsze, że organizacja obejmuje swoim zakresem działania obszar całego kraju, a po drugie, że członkowie władz terenowych uczestniczą w wyborze i mogą być wybrani do władz ogólnokrajowych. W obowiązującym stanie prawnym kontroli legitymacji Związku nie można ograniczyć jedynie do odczytania jego nazwy, czy też wywiedzenia ogólnokrajowego charakteru ze względu na statutowo określony terytorialny zakres działania, obejmujący obszar Rzeczypospolitej Polskiej (2 ust. 1 statutu). 3.1.1. Trybunał Konstytucyjny ustalił na podstawie odpisu aktualnego (numer KRS: 0000065100) z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowot- nej dołączonego do akt niniejszej sprawy, że Związek nie posiada w swej strukturze jednostek terenowych lub oddziałów, co potwierdza brak wpisów w rubryce 3 działu 1 rejestru. 3.1.2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza zatem, że Związkowi nie można przypisać przymiotu organizacji ogólnokrajowej w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji. Tym samym należy uznać, że przedstawione przez Zarząd żądanie zbadania zgodności kwestionowanego przepisu z powołanymi wzorcami kontroli pochodzi od podmiotu, któremu nie przysługuje legitymacja do występowania o dokonanie abstrakcyjnej kontroli norm. Okoliczność ta uzasadnia odmowę nadania wnioskowi dalszego biegu (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 3.2. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że nawet gdyby wnioskodawca udowodnił, iż posiada cechę ogólnokrajowości, ciąży na nim jeszcze obowiązek wykazania, który z jego organów jest „władzą organizacji pracodawców” kompetentną do podjęcia uchwały o wystąpieniu z wnioskiem w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm (por. postanowienia TK z: 9 czerwca 2004 r. i 8 września 2004 r., Tw 33/03, OTK ZU nr 4/B/2004, poz. 227 i poz. 228; 9 czerwca 2004 r., Tw 2/04, OTK ZU nr 5/B/2004, poz. 258). 3.2.1. Z wyciągu z protokołu nr 2/VII/2012 z posiedzenia Zarządu Związku wynika, że 18 kwietnia 2012 r. została podjęta uchwała nr 5/VII/2012 w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał ustalił, że w myśl § 18 pkt 1 statutu „do kompetencji Zarządu należy prowadzenie spraw bieżących Związku”. – 24 – poz. 4 Tw 37/12 OTK ZU nr 1/B/2013 3.2.2. Trybunał zwraca uwagę, że kompetencję do podjęcia uchwały w sprawie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem inicjującym kontrolę norm należy odróżnić od opartej na przytoczonym postano- wieniu statutu Związku kompetencji do prowadzenia spraw bieżących. Trybunał podkreślał wielokrotnie, że podjęcie uchwały o wystąpieniu z wnioskiem w sprawie hierarchicznej kontroli norm stanowi „czynność o charakterze nadzwyczajnym”, która z tego powodu nie może być dokonana samodzielnie przez organ wykonawczy w ramach kierowania przezeń bieżącą pracą organizacji pracodawców (por. postanowienie TK z 17 lutego 2003 r., Tw 70/02, OTK ZU nr 2/B/2003, poz. 76). Argumentacja przedsta- wiona we wniosku świadczy o tym, że Związkowi znane jest orzecznictwo Trybunału poświęcone powyższej kwestii. Tymczasem – co potwierdzono we wniosku – „wnioskodawca przejawił wolę w przedmiocie wystąpienia z wnioskiem do TK w postaci uchwały Zarządu”. 3.2.3. Skoro w niniejszej sprawie uchwałę o wystąpieniu z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego podjął Zarząd Związku, to należało stwierdzić, że rozpatrywany „wniosek” nie pochodzi od podmiotu uprawnionego, o któ- rym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji. Okoliczność ta uzasadnia odmowę nadania dalszego biegu wnioskowi ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 4. Niezależnie od wskazanych podstaw odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu, Trybunał odniósł się do przedstawionych we wniosku zarzutów. 4.1. Przedmiot kontroli stanowi art. 241 11 § 5 k.p., który formułuje prawo stron układów zbiorowych pracy – zakładowych i ponadzakładowych – do złożenia odwołania od decyzji o odmowie rejestracji tych układów w ciągu 30 dni od dnia zawiadomienia o odmowie. 4.2. Zdaniem Związku „niezgodność art. 241 11 § 5 k.p. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP polega na tym, że (...) nie przewiduje mechanizmu rozwiązywania konfliktów, co uniemożliwia zarówno pracodawcy, jak i zaintereso- wanym w odwołaniu organizacjom związkowym skorzystania z drogi sądowej (prawa do sądu)”. W ocenie wnioskodawcy „niezgodność art. 241 11 § 5 k.p. z art. 59 ust. 2 Konstytucji RP polega natomiast na tym, że brak mechanizmu rozwiązywania konfliktów w przypadku, gdy po stronie związkowej występuje więcej niż jeden podmiot, uniemożliwia partnerom społecznym skuteczne korzystanie z prawa do zawierania układów zbiorowych pracy”. W przekonaniu Związku „ustawodawca, nie przewidując żadnego mechanizmu rozstrzygania ewentualnego konfliktu pomiędzy organizacjami związkowymi, godzi we wspomnianą zasadę [wzajemnej lojalności stron]”. Wnioskodawca twierdzi, że „brak mechanizmu rozstrzygania konfliktu po stronie związkowej prowadzi do uszczuplenia uprawnień pracowników, co stoi w sprzeczności z wyrażoną w art. 24 Konstytucji RP zasadą ochrony pracy”. 4.3. Analiza przytoczonej argumentacji prowadzi do konkluzji, że Związek domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją zaniechania prawodawczego, polegającego na braku uregulowania, które zadowalałoby wniosko- dawcę. Przywołane zarzuty nie mogą być rozpatrywane przez Trybunał z uwagi na brak kognicji w tym zakresie. Należy bowiem pamiętać, że Trybunał Konstytucyjny pełni rolę jedynie „ustawodawcy negatywnego”, który eliminuje z systemu prawnego normy naruszające Konstytucję. Nie ma natomiast kompetencji do stanowienia norm, a taki charakter miałoby orzekanie w sprawie zaniechań ustawodawczych (por. wyrok TK z 2 lipca 2002 r., U 7/01, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 48). Wskazane okoliczności uzasadniają odmowę nadania wnioskowi dalszego biegu ze względu na niedopusz- czalność wydania orzeczenia (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 4.4. Niezależnie od powyższego, Trybunał Konstytucyjny przypomina, że pełnomocnik jest zobowiązany do działania w zakresie i granicach udzielonego umocowania. Nie posiada kompetencji do samodzielnego kształtowania ani przedmiotu, ani wzorców kontroli, gdyż wiąże go treść uchwały podmiotu legitymowanego do występowania o hierarchiczną kontrolę zgodności norm (por. postanowienie TK z 26 lutego 2009 r., Tw 1/09, OTK ZU nr 4/B/2009, poz. 217). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że rozpa- trywany wniosek w zakresie, w jakim samoistnie określa wzorzec kontroli (art. 24 Konstytucji), pochodzi od podmiotu nieuprawnionego. Okoliczność powyższa uzasadnia odmowę nadania w tym zakresie dalszego biegu wnioskowi ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 44/12 poz. 5 – 25 – 5 POSTANOWIENIE z dnia 27 listopada 2012 r. Sygn. akt Tw 44/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Miejskiej w Połczynie-Zdroju o zbadanie zgodności: art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, ze zm.) z art. 167 ust. 1 i 4 w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 9 ust. 1-3 w zw. z art. 12 ust. 1 tiret siód- me Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607), p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi. UZASADNIENIE W dniu 20 sierpnia 2012 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Rady Miejskiej w Połczynie-Zdroju o zbadanie zgodności art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, ze zm.; dalej: ustawa o podatkach i opłatach lokalnych) w brzmieniu nadanym przez art. 133 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, ze zm.; dalej: ustawa o działalności leczniczej) z art. 167 ust. 1 i 4 w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 9 ust. 1-3 w zw. z art. 12 ust. 1 tiret siódme Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607; dalej: EKSL). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wniosek przedstawiony przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Kon- stytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym (art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 36 ust. 3 ustawy o TK), a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Ponadto, wstępne rozpoznanie zapobiega nadaniu biegu wnioskowi w sytuacji, gdy postępowanie wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym podlegałoby umorzeniu z powodu zbędności lub niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). Tym samym wstępne rozpoznanie wniosku umożliwia – już w począt- kowej fazie postępowania – eliminację spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. 2. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji organom stanowią- cym jednostek samorządu terytorialnego przysługuje kompetencja do inicjowania kontroli konstytucyjności norm. Wola rady (sejmiku) jako organu kolegialnego znajduje wyraz w podejmowanych przez nią uchwałach. Tryb podjęcia uchwały regulują właściwe przepisy, zaś treść podjętej uchwały zostaje zapisana w protokole z sesji rady (sejmiku). Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego stanowi conditio sine qua non wsz - częcia postępowania z wniosku tego organu. Dla ustalenia, czy wniosek pochodzi od organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, a nie od osoby fizycznej, która go sporządziła lub podpisała, potrzebny jest dowód, że został on wniesiony na podstawie uchwały uprawnionej władzy. Stąd wymagane jest dołączenie do wniosku uchwały tej władzy. – 26 – poz. 5 Tw 44/12 OTK ZU nr 1/B/2013 Treść uchwały i wniosku powinny być zbieżne. Minimalna zbieżność cechująca wniosek i uchwałę obejmuje dokładne wskazanie kwestionowanego przepisu (przepisów) danego aktu normatywnego, wyrażenie woli wyeliminowania tego przepisu z porządku prawnego oraz sformułowanie zarzutu jego niezgodności z przepisem aktu normatywnego o wyż- szej mocy prawnej, którym w przypadku ustawy może być Konstytucja lub ratyfikowana umowa międzynarodowa (por. postanowienie TK z 21 lutego 2006 r., Tw 59/05, OTK ZU nr 2/B/2006, poz. 84 i powołane tam orzeczenia). Trybunał Konstytucyjny podkreśla również, że raz wykonana (skonsumowana) uchwała w sprawie wystąpienia z wnioskiem nie może stanowić podstawy prawnej kolejnego wniosku, nawet skierowanego do Trybunału przez ten sam podmiot. Każde (następne) zainicjowanie postępowania przed Trybunałem wymaga dla swojej skutecz- ności odrębnej („nowej”) uchwały, w której uprawniony podmiot wyrazi (ponownie) wolę wystąpienia z wnioskiem (por. postanowienia TK z 21 listopada 2007 r., Tw 32/07, OTK ZU nr 2/B/2008, poz. 46 oraz 19 lutego 2008 r., Tw 42/07, OTK ZU nr 1/B/2008, poz. 5). 2.1. W ramach niniejszego postępowania wnioskodawca doręczył uchwałę nr XIV/138/2011 Rady Miejskiej w Połczynie-Zdroju z 26 października 2011 r. Uchwały tej nie można jednak uznać za podstawę prawną wniosku złożonego do Trybunału Konstytucyjnego w rozpatrywanej sprawie. 2.2. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że uchwała nr XIV/138/2011 z 26 października 2011 r. (poświadczona za zgod- ność przez notariusza 2 listopada 2011 r.) została wskazana jako podstawa złożonego przez Radę Miejską w Połczynie - Zdroju wniosku, który wpłynął do Trybunału 23 grudnia 2011 r. Projekt wniosku opatrzony datą 26 października 2011 r. stanowił „załącznik nr 1 do uchwały nr XIV/138/2011” i – zgodnie z § 1 tej uchwały – określał „treść przedmiotowego wystąpienia”. Rada Miejska w Połczynie Zdroju domagała się (w uchwale i we wniosku) zbadania zgodności art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu nadanym przez art. 133 ustawy o działalności leczniczej, z art. 167 ust. 1 i 4 w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 9 ust. 1-3 w zw. z art. 12 ust. 1 tiret siódme EKSL. Wraz z wnioskiem Rada Miejska w Połczynie-Zdroju doręczyła udzielone radcy prawnemu pełnomocnictwo z 31 listopada 2011 r. Wniosek z 14 grudnia 2011 r., który wpłynął do Trybunału 23 grudnia 2011 r., zainicjował postępowanie w sprawie o sygn. Tw 36/11 i był przedmiotem rozpoznania wstępnego. Postanowieniem z 7 maja 2012 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania temu wnioskowi dalszego biegu. 2.3. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skoro uchwała nr XIV/138/2011 stanowiła podstawę prawną wniosku skierowanego przez Radę Miejską w Połczynie-Zdroju do Trybunału w sprawie o sygn. Tw 36/11, to tym samym wola skontrolowania wskazanych w niej przepisów z powołanymi wzorcami została wykonana. W konsekwencji uchwała z 26 października 2011 r. uległa skonsumowaniu i z tego względu nie może zostać uznana za podsta- wę prawną kolejnego (sporządzonego 13 sierpnia 2012 r.) wniosku Rady Miejskiej w Połczynie-Zdroju, który wpłynął do Trybunału 20 sierpnia 2012 r. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że ponowne poświadczenie za zgodność przez ( nota bene tego samego) notariusza 11 lipca 2012 r. uchwały z 26 października 2011 r. nie jest równoznaczne z podjęciem przez Radę Miejską w Połczynie-Zdroju (nowej) uchwały w sprawie hierarchicz- nej kontroli zgodności norm. Wymaga nadto podkreślenia, że ze skonsumowanej uchwały burmistrz nie mógł wywodzić upoważnienia do udzielenia radcy prawnemu 26 lipca 2012 r. „nowego” pełnomocnictwa, skoro już raz to uczynił na potrzeby sprawy o sygn. Tw 36/11 (§ 2 powołanej uchwały). Na marginesie Trybunał Konstytucyjny sygnalizuje rozbieżność pomiędzy nazwiskiem pełnomocnika, które widnieje pod wnioskiem złożonym do Trybunału w rozpatrywanej sprawie, a nazwiskiem, które zostało wskazane w pełnomocnictwie z 26 lipca 2012 r. Abstrahując od skonsumowania się powołanej uchwały z 26 października 2011 r., Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę na treść jej § 2, który upoważniał burmistrza do „udzielenia pełno- mocnictwa do sporządzenia wniosku i reprezentowania Rady Miejskiej w Połczynie-Zdroju przed Trybunałem Kon- stytucyjnym [pełnomocnictwa szczególnego]”, nie zaś pełnomocnictwa ogólnego, które doręczył wnioskodawca. 2.4. Mając na względzie powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że Rada Miejska w Połczy- nie-Zdroju nie podjęła uchwały w sprawie wystąpienia z wnioskiem, który wpłynął do Trybunału 20 sierpnia 2012 r. Brak uchwały, w której organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego wyraża wolę wszczęcia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie hierarchicznej kontroli zgodności norm, rozstrzyga o niedopuszczalności wydania orzeczenia, uzasadniając tym samym odmowę nadania wnioskowi dalszego biegu (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 49/12 poz. 6 – 27 – 6 POSTANOWIENIE z dnia 7 stycznia 2013 r. Sygn. akt Tw 49/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Kotlinowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych o zbadanie zgodności: ustawy budżetowej na rok 2012 z dnia 2 marca 2012 r. (Dz. U. poz. 273) w zakresie, w jakim w toku procesu legislacyjnego nie zastosowano przepisów art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, ze zm.), z art. 7 i art. 219 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi. UZASADNIENIE W dniu 10 września 2012 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (dalej: OPZZ) o zbadanie zgodności ustawy budżetowej na rok 2012 z dnia 2 marca 2012 r. (Dz. U. poz. 273) w zakresie, w jakim w toku procesu legislacyjnego nie zastosowano przepisów art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komi- sjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, ze zm.) z art. 7 i art. 219 ust. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wnioski przedstawiane przez ogólnokrajowe organy związków zawodowych podlegają wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym (art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 36 ust. 3 ustawy o TK), a w szczególności, czy pochodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Ponadto, wstępne rozpoznanie zapobiega nadaniu biegu wnioskowi w sytuacji, gdy postępowanie wszczęte przed Trybunałem Konstytucyjnym podlegałoby umorzeniu z powodu zbędności lub niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). Tym samym wstępne rozpoznanie wniosku umożliwia – już w począt- kowej fazie postępowania – eliminację spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. 2. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że wola organu ogólnokrajowego, który zazwyczaj ma strukturę kolegialną, znajduje wyraz w podejmowanych przez niego uchwałach. Tryb podjęcia uchwały regulują właściwe przepisy (np. statut), a treść podjętej uchwały zostaje zapisana w protokole z posiedzenia tego organu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału uchwała ogólnokrajowego organu związku zawodowego w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego stanowi conditio sine qua non wszczęcia postępowania z inicjatywy tego podmiotu (zob. postanowienie TK z 1 lipca 2010 r., Tw 10/10, OTK ZU nr 4/B/2010, poz. 243). Dla ustalenia, że wniosek pochodzi od ogólnokrajowego organu związku zawodowego, a nie od osoby, która go sporządziła i podpisała, potrzebny jest dowód, że został on wniesiony na podstawie uchwały uprawnionego organu. Uzasadnia to konieczność dołączenia do wniosku odpisu uchwały tego organu. Treść uchwały i wniosku musi cechować minimalna zbieżność, która obejmuje wskazanie kwestionowanego przepisu (przedmiot kontroli), – 28 – poz. 6 Tw 49/12 OTK ZU nr 1/B/2013 wyrażenie woli wyeliminowania tego przepisu z porządku prawnego oraz sformułowanie zarzutu niezgodności z przepisem aktu normatywnego o wyższej mocy prawnej (wzorzec kontroli). Uchwała może zawierać także dodatkowe postanowienia dotyczące sposobu jej wykonania, w szczególności wskazywać inny podmiot (np. pełnomocnika) zobligowany przez ogólnokrajowy organ związku zawodowego do sporządzenia lub podpisania wniosku, złożenia go oraz reprezentowania wnioskodawcy w postępowaniu przed Trybunałem. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powierzenie wykonania takiej uchwały konkretnie określonemu podmiotowi nie wpływa na ocenę legitymacji procesowej wnioskodawcy, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, gdyż w dalszym ciągu tylko ogólnokrajowy organ związku zawodowego jest uprawniony do zaini- cjowania hierarchicznej kontroli zgodności norm, tzn. wyznaczenia zakresu zaskarżenia. Ze względu na powyższe, skierowany do Trybunału Konstytucyjnego wniosek, który nie stanowi ścisłej realizacji uchwały podjętej uprzednio przez ogólnokrajowy organ związku zawodowego, nie może być uznany za pismo skutecznie wszczynające postępowanie (art. 31 ust. 1 ustawy o TK). 3. W ramach obecnego postępowania wnioskodawca doręczył dwie uchwały w kwestii wystąpienia z wnio- skiem, podjęte przez Radę OPZZ 27 marca i 26 września 2012 r. Żadnej z tych uchwał nie można jednak uznać za podstawę prawną wniosku złożonego do Trybunału Kon- stytucyjnego w rozpatrywanej sprawie. 3.1. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że 27 marca 2012 r. Rada OPZZ podjęła uchwałę w brzmieniu: „Rada Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych postanawia skierować wniosek do Trybunału Konstytu- cyjnego o stwierdzenie niezgodności ustawy budżetowej na rok 2012 z 2 marca 2012 r. (…) w całości z: art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 3 ustawy z 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego”. Wniosek został sporządzony 6 września 2012 r. i wpłynął 10 września 2012 r. Następnie 26 września 2012 r. Rada OPZZ podjęła kolejną uchwałę w sprawie hierarchicznej kontroli zgod- ności norm w brzmieniu „Rada Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (…) postanawia (…) wystąpić z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie ustawy budżetowej na rok 2012 z 2 marca 2012 r. (…) pod kątem zgodności jej przepisów z przepisami Konstytucji RP i w konsekwencji orzeczenie, iż jest ona niezgodna z art. 7 oraz z art. 219 ust. 2 Konstytucji w związku z art. 3 ust. 1-9 ustawy z 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (…) [ust. 1]. Traci moc uchwała Rady OPZZ z 27 marca 2012 r. w sprawie skierowania do Trybunału Konstytucyj- nego wniosku o stwierdzenie niezgodności ustawy budżetowej na rok 2012 z 2 marca 2012 r. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 2)”. Uchwała z 26 września 2012 r. została doręczona do Trybunału wraz z pismem z 15 października 2012 r., które wpłynęło do Trybunału 16 października 2012 r. 3.2. W powołanym piśmie z 15 października 2012 r. wnioskodawca wyraźnie podkreśla, iż jego zdaniem to „uchwała z 26 września 2012 r. stanowi podstawę wystąpienia Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności ustawy budżetowej na rok 2012 z 2 marca 2012 r. (…) w całości z art. 7 i art. 219 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim w toku procesu legislacyjnego nie zastosowano przepisów art. 3 ustawy z 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Spo- łeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego”. Wnioskodawca zastrzega, że „uchwała Rady (…) z 26 września 2012 r. zastępuje poprzednio złożoną w niniejszej sprawie uchwałę Rady (…) z 27 marca 2012 r., uwzględniając rzeczywisty przedmiot i zakres zaskarżenia w niniejszej sprawie”. W uchwale Rady z 26 września 2012 r. powołano bowiem jako wzorce kontroli art. 7 i art. 217 ust. 2 Konstytucji, które zostały (uprzednio) wskazane we wniosku z 6 września 2012 r. Natomiast w uchwale z 27 marca 2012 r. nie został wymieniony art. 217 ust. 2 Konstytucji (który pojawił się dopiero we wniosku z 6 września 2012 r.), lecz art. 2 Konstytucji. 3.3. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że złożony do Trybunału 10 września 2012 r. wniosek, opatrzony datą 6 września 2012 r., istniał przed podjęciem uchwały z 26 września 2012 r. „w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego”, a tym samym nie mógł zostać sporządzony na podstawie i w wykonaniu tejże uchwały. OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 54/12 poz. 7 – 29 – 3.4. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego należy zatem uznać, że w następstwie przedstawionego wyżej spo- sobu działania nie doszło do skutecznego złożenia przez Radę OPZZ oświadczenia woli w sprawie wystąpienia z wnioskiem. Trybunał, związany zasadą legalizmu, nie może bowiem akceptować takiego postępowania, które prowadzi do przyznania podmiotowi, innemu niż wskazany w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, prawa decydowania o treści złożonego wniosku i zainicjowania tym samym postępowania w sprawie abstrakcyjnej kontroli norm. Mając na względzie wszystkie powołane okoliczności, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania wnioskowi dalszego biegu ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji. 7 POSTANOWIENIE z dnia 15 listopada 2012 r. Sygn. akt Tw 54/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Tuleja, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Miejskiej w Świebodzicach o zbadanie zgodności: art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administra- cyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) z art. 2 i art. 176 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 oraz z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi. UZASADNIENIE Rada Miejska w Świebodzicach wnioskiem z 4 lipca 2012 r. (nadanym 30 lipca 2012 r.) wystąpiła o stwier- dzenie niezgodności art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) z art. 2 i art. 176 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 oraz z art. 184 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wniosek przedstawiony przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w składzie jednego sędziego. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym i czy nie jest oczywiście bezzasadny. 2. W myśl art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji podmiotem uprawnionym do inicjowania abstrakcyjnej kontroli zgodności norm są organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego. Do wszczęcia postępowania koniecz- ne jest zatem podjęcie przez organ stanowiący danej jednostki samorządu terytorialnego uchwały w sprawie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności aktu normatywnego z aktem o wyższej mocy prawnej. Uchwała ta powinna wyrażać wolę wszczęcia postępowania przed Trybunałem, a także – 30 – poz. 7 Tw 54/12 OTK ZU nr 1/B/2013 jednoznacznie określać przedmiot zaskarżenia oraz wzorce kontroli. Organ stanowiący musi wskazać konkretne przepisy aktu normatywnego, które kwestionuje, oraz przepisy aktu o wyższej mocy prawnej, które mają wyzna- czać podstawę kontroli w sprawie. Pełnomocnik wnioskodawcy lub podmiot sporządzający wniosek może jedynie – na podstawie i w granicach wyznaczonych w uchwale organu stanowiącego – sformułować pismo procesowe, odpowiadające wymogom określonym w art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK. 3. Rada Miejska w Świebodzicach podjęła 20 czerwca 2012 r. uchwałę nr XXV/138/2012 o wystąpieniu z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. W uchwale tej wyraźnie określono zakres zaskarżenia, wskazując art. 3 § 1 i art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. jako przedmiot kontroli oraz art. 32 i art. 45 Konstytucji jako wzorce kontroli. Trybunał ustalił natomiast, że w rozpatrywanym wniosku zarzuty sformułowano wobec art. 50 § 1 p.p.s.a., kwestionując jego zgodność z art. 2 i art. 176 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 oraz z art. 184 Konstytucji. Wymaga zatem przypomnienia, że pełnomocnik jest zobowiązany do działania w zakresie i granicach udzie- lonego pełnomocnictwa. Nie posiada kompetencji do samodzielnego kształtowania ani przedmiotu, ani wzor- ców kontroli, gdyż wiąże go treść uchwały organu konstytucyjnie legitymowanego do wystąpienia z wnioskiem w sprawie kontroli norm (art. 191 ust. 1 pkt 3). Trybunał nie wyklucza możliwości zawężenia we wniosku zakresu zaskarżenia określonego w uchwale, pozostawiając mocodawcy ocenę ratio wyboru, jakiego dokonał pełnomocnik (w niniejszej sprawie – ograniczenie przedmiotu kontroli). Nie ulega natomiast wątpliwości, że w złożonym wniosku pełnomocnik powołał jako wzorce kontroli art. 2 i art. 176 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 oraz z art. 184 Konstytucji, a więc przepisy niewskazane w uchwale Rady Miejskiej w Świebodzicach. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że rozpatrywany „wniosek” samoistnie określający wzorce kontroli, nie pochodzi od organu uprawnionego, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji. Okoliczność powyższa, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, stanowi podstawę odmowy nadania dal- szego biegu wnioskowi Rady Miejskiej w Świebodzicach. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. OTK ZU nr 1/B/2013 Tw 54/12 poz. 8 – 31 – 8 POSTANOWIENIE z dnia 8 lutego 2013 r. Sygn. akt Tw 54/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Wróbel – przewodniczący Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – sprawozdawca Małgorzata Pyziak-Szafnicka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2012 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Miejskiej w Świebodzicach, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. Rada Miejska w Świebodzicach wnioskiem z 4 lipca 2012 r. (nadanym 30 lipca 2012 r.) wystąpiła o stwier- dzenie niezgodności art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami admi- nistracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) z art. 2 i art. 176 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 oraz z art. 184 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 15 listopada 2012 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi. Trybunał ustalił, że Rada Miejska w Świebodzicach podjęła w dniu 20 czerwca 2012 r. uchwałę nr XXV/138/2012 o wystąpieniu z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego, w której wyraźnie określiła zakres zaskarżenia, tzn. wskazała art. 3 § 1 i art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. jako przedmiot kontroli oraz art. 32 i art. 45 Konstytucji jako wzorce kontroli. Natomiast w rozpatrywanym wniosku zarzuty sformułowano wobec art. 50 § 1 p.p.s.a., kwestionując jego zgodność z art. 2 i art. 176 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 oraz z art. 184 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny stwierdził zatem, że rozpatrywany „wniosek” samoistnie określający wzorce kontroli, nie pochodził od organu uprawnionego, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji. Okoliczność powyż- sza, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, stanowiła podstawę odmowy nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Miejskiej w Świebodzicach. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie, złożonym do Trybunału 26 listopada 2012 r., pełnomocnik wnio- skodawcy wniósł „o jego [postanowienia] uchylenie i przyjęcie skargi do rozpoznania przez Wysoki Trybunał”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o TK wnioskodaw