Ts 14/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 20 października 2021 r. Pozycja 132 POSTANOWIENIE z dnia 13 lipca 20 21 r. Sygn. akt Ts 14/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej […] o zbadanie zgodności: art. 424 5 § 1 pkt 5, art. 424 6 oraz art. 424 8 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. po z. 1460) w związku z art. 89 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2019 r. poz. 825) , „ w zakresie uwarunkowania wniesienia skargi o stwier - dzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia od uprzedniego wyczerpania wszelkich środków prawnych przewidzianych na wzruszenie orzeczenia, tj. również skargi nadzwyczajnej oraz braku uregulowania terminu na złożenie skargi nadzwyczajnej i postępowania wywołanego wniesieniem tejże skargi w stosunku do terminu przewidzianego na złożenie skargi o stwier - dzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia”, z art. 4 5 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: o dmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej . UZASADNIEN I E 1. W skardze konstytucyjnej , wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 stycznia 202 1 r. (data nadania) Spółdzielnia Mieszkaniowa […] (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnik a z wyboru, wystąpił a z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego : Pismem z 11 września 2018 r. skarżąca wystąpiła ze skargą o stwierdzenie nie zgo - dności z prawem prawomocnego postanowienia S ą du Okręgowego w W . z 24 maja 2017 r. (sygn. akt […] ; dalej: postano wienie Sąd u Okręgow ego ) wydanego w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Sąd Najwyższy p ostanowieniem z 20 grudnia 2018 r. (sygn. akt […] ; dalej: postanowienie Sądu Najwyższego) odrzucił powyższą skargę. W uzasadnieniu wskazał , że nie został o spełnione przez skarżącą wymaganie określone w art. 424 5 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460), „ (…) tj. wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie OTK ZU B/2021 Ts 14/21 poz. 132 2 było i nie jest możliwe (…) . Zawarte w uzasadnieniu skargi stanowisko skarżącej (…) pomija m.in. okoliczność, iż w dniu 3 kwietnia 2018 r., a więc przed wniesieniem skargi, do pol - skiego systemu prawnego wprowadzono kolejny nadzwyczajny środek zaskarżenia, tj. skargę nadzwyczajną (…) ” (s. 3 p ostanowienia). Orzeczenie to doręczono skarżącej 26 lutego 2019 r. W związku z powyższym , skarżąca złożyła do Rzecznika Praw Obywatelskich wniosek o wniesienie w jej imieniu skargi nadzwyczajne j od postanow ienia Sądu Okręgo - wego . P ismem z 16 października 2020 r. (sygn. akt […] ) uznał on jednak , że nie ma podstaw do skorzystania z tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Pismo to d oręczono skarżącej 16 października 202 0 r. Jako ostateczne orzeczenia wydane na p odstawie zakwestionowanych w skardze przepisów skarżąca wskazał a p ostanowienie S ą du Najwyższego oraz pismo Rzecznika Praw Obywatelskich . 2. Zarządzen iem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 9 lutego 2021 r . skarżąc a została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) doręczenie odpisów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem: a) postanowienia Sądu Rejonowego w W . z 26 marca 2015 r. (sygn. akt […] ) wraz z czterema jego kopiami, b) postanowienia Sądu Okręgowego, c) postanowienia Sądu Najwyższego , d) pisma RPO ; 2) podanie i udokumentowanie daty (tj. poświadczonej koperty wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub potwierdzenia odbioru przesyłki) doręczenia skarżącej postano - wienia Sądu Najwyższego . Pism em pro cesowym z 1 9 lutego 2021 r. (data nadania) skarżąc a usun ęła powyższe brak i formaln e . W złożonej skardze konstytucyjnej skarżąca stwierdziła, że w jej ocenie: a) „art. 424 5 § 1 pkt 5 w związku z art. 424 8 KPC jest niezgodny z art. 45 u st. 1 Konstytucji w zakresie nakazującym stronie wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze « innych środków prawnych » , przez co w konsekwencji, o dopuszczalności skargi o stwier - dzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, decyduje nie sąd, a podmioty wym ienione w art. 89 § 2 U stawy o S ą dzie Najwyższym” (s. 7 skargi) ; b) „art. 424 6 KPC w związku z art. 89 § 3 U stawy o Sądzie Najwyższym jest niezgodny art. 45 ust. 1 Konstytucji w zakresie braku uregulowania wpływu obu terminów na siebie, co w konsekwencji powoduje, iż strona w pierwszej kolejności musi zwrócić się do podmiotów wymienionych w art. 89 § 2 U stawy o Sądzie Najwyższym o podjęcie czynności zmierzających do wniesienia skargi nadzwyczajnej, zaś podmioty te nie mają zakreślonego w ustawie czasu na p odjęcie stosownych działań, co w konsekwencji prowadzić może (i niejednokrotnie prowadzi) do bezskutecznego upływu dwuletniego terminu przewidzianego na złożenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia” (s. 7 skargi). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje . 1. Z godnie z art. 61 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu już w początkowej fazie postępowania spraw, które nie mogą być przed- miotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze OTK ZU B/2021 Ts 14/21 poz. 132 3 konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicz- nej orzekł os tatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach okre- ślonych w Konstytucji. A rt. 53 ust. 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określenia kwe- stionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub orga n administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego określonych w K onstytucji, wskazania, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – jego zdaniem – został y naruszone oraz do uzasadnienia zarzutu niezg odno- ści kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem z powoła- niem argumentów lub dowodów na je go poparcie. 3. Skarżąca stwierdziła, że naruszenie praw i wolności konstytucyjnych wiąże z dwo - ma ostatecznymi orzeczeniami. 3.1. Jak o pierwsze wskazała postanowienie Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2018 r. (sygn. akt […] ) , które jak wyjaśniła, zostało jej doręczon e 26 lutego 2019 r. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu trzech miesięcy od dnia doręczenia skarżącej prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia . Od 26 lutego 2019 r. rozpoczął się więc bieg trzymiesięcznego terminu do wnies ienia skargi konstytucyjnej. Termin ten upłynął skarżącej 2 7 maja 2019 r. Skarga konstytucyjna została natomiast nadana 14 stycznia 2021 r., a zatem z przekroczeniem terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK . Okoliczność ta – w myśl art. 6 1 ust. 4 pk t 1 w zw iązku z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK – stanowi samodzielną podstawę odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu w zakresie odnoszącym się do wskazanego orzeczenia Sądu Najwyższego. 3.2. Jako drugie orzeczeni e , skarżąca wskazała pismo R zecznika P raw O bywatelskich z 16 października 2020 r. ( znak: […] ) . Trybunał stwierdz a , że zakwestionowane w skardze przepisy – w zakresie określonym przez skarżącą – nie były podstawą wydania powyższego rozstrzygnięcia . Pismo R zecznika Praw Obywatelskich informuje jedynie o braku istnienia podstaw do wniesienia skargi nadzwyczajnej ( o których mowa w art. 89 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym , Dz. U. z 2019 r. poz. 825; obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 154, ze zm.) , pod czas gdy podnoszony w skardze problem konstytucyjn y dotyczy przede wszystkim kwestii uwarunkowania wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia od uprzedniego wyczerpania wszelkich środków prawnych , przewidzianych na wzrus zenie orzeczenia oraz braku regulacji w zakresie terminu na złożenie skargi nadzwyczajnej i postępowania wywołanego jej wniesieniem . Nie ma więc związku między wskazanym jako ostateczne rozstrzygnięcie pismem R zecznika Praw Obywatelskich a za skarżonymi przepisami oraz podniesionym przez skarżącą naruszeniem praw podmio - towych. Okoliczność ta – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK – przemawia za odmową nadania skardze dalszego biegu w zakresie odnoszącym się do wskazanego pisma. W związku z powyższym należało postanowić jak w sentencji . OTK ZU B/2021 Ts 14/21 poz. 132 4 PO U CZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.