Ts 130/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 20 maja 2020 r. Pozycja 1 40 POSTANOWIENIE z dnia 18 grudnia 2019 r. Sygn. akt Ts 130/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D.R.V. w sprawie zgodności: 1) art. 214 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – K odeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.) w zakresie , ,,gdy w sytuacji przebywania strony na zwolnieniu lekarza sądowego Sąd Apelacyjny nie odracza rozprawy na jej żądanie, tylko prowadzi ją pod jej nieobecność” z art. 45 ust. 1 , art. 2, art. 32, art. 77 i art. 79 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ; 2) art. 278 ustawy wskazanej w punkcie 1 w zakresie , ,,gdy w wypadku wymagaj ącym wiadomości specjalny ch (monitoring, e - mail) Sąd nie ustanowił biegłych tylko sam orzekł w obszarze zarezerwowanym dla biegłych” z art. 2 , art. 47, art. 51 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 , art. 5 i art. 30 Konstytucji oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dni a 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protoko łami nr 3, 5, 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284, ze zm.) oraz art. 7 i 8 Karty Praw P odstawowych U nii Europejskiej z dnia 30 marca 2010 r. (Dz. Urz. UE. 2012/C 326/02 ) ; 3) art. 308 ustawy wskazanej w punkcie 1 w zakresie , w jakim ,, przy przeprowadzaniu takiego dowodu pomija się dowód z ekspertyzy biegłego nie zwracając uwagi na fakt , że temat zarówno monitoringu, e - maili, tudzież informacji ze strony internetowej wymaga ekspertyzy biegłego ” z art. 2 , art. 5, art. 30, art. 47 Konstytucji oraz przepisami rozporządzenia Parlamentu Euro - pejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 20 16 r. w sprawie ochr ony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz . Urz. UE. L 119/ 1) ; 4) art. 233 § 1 w związku z art. 309 ustawy wskazanej w punkcie 1 w zakresie , w jakim przepis ten nie zawiera wskazań, że ,,Sąd nie może orzekać na pod - stawie: doświadczenia życiowego, logiki, tudzież zeznań świadków gdy przed - miotem sporu, ma być: monitoring, e - mail zapis ze strony internetowej – pomi - jając jedyną koniec zną procedurę jaką w tej sytuacji należy zastosować a to: fonoskopię i ekspertyzy biegłych ” z art. 2 Konstytucji ; OTK ZU B/2020 Ts 130/18 poz. 1 40 2 5) art. 24 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, ze zm.) w zakresie , w jakim ,, traktuje różne po dmioty postępowania w identyc znej niemal sytuacji w sposób różny ” z art. 32 Konstytucji ; 6) art. 1 02 ustawy wskazanej w punkcie 1 w zakresie , w jakim użyte w nim zostały niedookreślone zwroty typu : ,,wypadki szczególnie uzasadnio - ne”, ,,wyjątkowe okoliczno ści” z art. 2 , art. 69, art. 30, art. 32, art. 40 Kon - stytucji p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 29 sierpnia 2 018 r. (data nadania), D.R.V. (dalej: skar żąca ) wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: Miejskie Przedsiębiorst wo Komunikacyjne S.A. w K. (dalej: MPK S.A. w K. ) wniosło przeciwko skarżącej pozew o ochronę dóbr osobistych, w którym do magało się nakazania skarżącej opublikowania na jej koszt w Gazecie K. ogłoszenia o określonej treści, wystoso - wania oświadczenia z przeprosinami oraz wpłacenie na cel społeczny 3000 zł. Ze wzglę du na brak uiszczenia opłaty od zgłoszonego roszczenia majątkowego zarządzono zwrot pozwu w części dotyczącej nakazania skarżącej zapłaty kwoty 3000 zł na cel społeczny. Sk arżąca wniosła pozew wzajemny o naruszenie dó br osobistych , w którym domagała się zasądzenia na jej rzecz od strony powodowej kwoty 80000 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od listopada 2011 r. a tak że nakazania MPK S.A. w K. zamieszczenia w autobusi e linii 137 na okres jednego miesiąca ogłoszenia przepraszającego oraz doręczenia skarżącej listem poleconym przeprosin o określonej treści. Wyrokiem z 16 września 2016 r. (sygn. akt […] ) Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo MPK S.A . w K. (punkt I) i zasąd ził na rzecz skarżącej kwotę 1180, 80 zł tytułem kosztów procesu – kosztów zastępstwa prawnego (punkt II) oraz oddalił powództwo wzajem - ne skarżącej (punkt III) i zasądził na rz ecz MPK S.A. w K. kwotę 3960 zł tytułem kosztów procesu – kosztów zastępstwa pra wnego (punkt IV) . Wyrokiem z 15 lutego 2018 r. (sygn. akt […], […]) Sąd Apelacyjny w K. I Wydział Cywiln y odrzucił apelację skarżącej w części , w jakiej dotyczyła punktu 1 zaskarżonego wyroku, odrzucił zażalenie na koszty procesu, oddalił apelację w poz ostałej części oraz odstąpił od obciążenia skarżącej kosztami postępowania apelacyjnego. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Postanowieniem z 29 maja 2 0 19 r. (sygn. akt […] ) Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania . Zarządzeniem sędzieg o Trybunału Konstytucyjneg o z 2 września 2019 r. skarżąca został a wezwana do usunięcia braków f ormalnych skargi konstytucyjnej. Pismem proceso - wym z 18 września 2019 r. (data nadania) skarżąca odniosła się do powyższego z arządzenia. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstyt ucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna p odlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. S łuży ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być OTK ZU B/2020 Ts 130/18 poz. 1 40 3 przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymag ań lub jest oczywiście bezzasadn a. 2 . Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem służącym ochronie k onsty - tucyjnych praw lub wolności, którego wniesienie uwarunkowane zostało szeregiem przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w przepisach u.o.t.p. TK . Wniesienie skargi jest dopuszczalne tylko w sytuacji, w której do naru szenia konstytucyjnych praw lub wolności doszło na skutek wydania rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego, przy czym naruszenie to wynika z zastosowania przez orzekające w sprawie organy pr zepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, który jest sprzeczny z Konstytucją. Innymi słowy: naruszenie praw lub wolności konstytucyjnych, których ochrony skarżący chce dochodzić w t rybie skargi konstytucyjnej, ma być efektem niekonstytucyjnej treści prze pisu zastosowanego przy rozpatrywaniu sprawy skarżącego, nie zaś wynikać z niewłaściwego zastosowania tego przepisu przez orzekające w sprawie organy. Celem skargi jest bowiem usunięcie z systemu prawa niekonstytucyjnego przep isu, którego stosowanie pociąg a za sobą na ruszenie chro nionych konstytucyjnie praw lub wolności. Skarga konstytucyjna nie jest zatem skargą na stosowanie prawa, ale skargą na przepis prawa. Trybunał K onsty tucyjny rozpatrując skargę nie pełni więc funkcji kolejnej instancji odwoławczej, a tym samym nie bada zgodności z prawem i słuszności podjętych przez orzekające organy rozstrzygnięć. 3. W ocenie Trybunału rozpatrywana skarga konstytucyjna nie spełnia powyższych warunków. 4. Trybunał stwierdził , że zarzuty sformułowane przez skarżącą w rzeczywistości nie odnoszą się do normatywnej treści zakwestionowanych przepisów , lecz do sposobu , w jaki zostały one zastosowane przez sąd w jej sprawie. W odniesieniu do art. 214 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.) skarżąca wskazuje bowiem , że wykazana w wymagany sposób choroba strony, uniemożliwiająca stawienie się w sądzie, pociąga za sobą konieczność odroczenia rozprawy nawet w sytu acji , gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika. Takie stanowisko zn ajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. przywołana przez skarżącą uchwała SN z 11 grudnia 2013 r. III CZP 78/13) , dotyczącym zakwestionowanej regulacji . Skarżąca podnosi, że nierespektowanie takiej zasady przez sądy stanowi o niezgo - dności art. 214 k.p.c. z Konstytucją. Podobnie w odniesieniu do art. 278, art. 308 i art. 233 § 1 w związku z art. 309 k.p.c. , zarzuty skarżącej sprowadzają się do kwestiono wania sposobu przeprowadzenia przez sąd dowod ów ( w tym nieuwzględnienia wniosków dowodowych skar żącej) oraz kwestionowan ia ustaleń , jakie sąd poczynił w rezultacie przeprowadzonego postępowania dowodowego . Z naruszeniem ty c h przepisów związany jest ta kże zarzut odnoszący się do art. 24 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 114 5, ze zm.) , ponieważ skarżąca niezgod nośc i tego przepisu z Konstytucją dopatruje się w jego błędnym zastosowaniu na skutek naruszenia przez sąd przepisów dotyczących postępowania dowodowego. Mając to na uwadze Trybunał stwierdził, że w rzeczywistości skarżąca uczyniła przedmiotem kontroli akty stosowan ia prawa. Trybunał przypomina, że kontrola stosowania prawa nie mie ści się w zakresie jego kompetencji, ponieważ jest on ,,sądem prawa”, nie zaś ,,sądem faktów”. Nie jest też jego rolą zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych . OTK ZU B/2020 Ts 130/18 poz. 1 40 4 5. Trybunał zwraca także uwagę, że przeważającą część skargi stanowią rozważani a skarżącej na temat potrzeby uregulowania prawnego zagadnień związa nych z monitoringiem, e - mailami, informacjami ze stron internetowych oraz możliwością wykorzystywania ich w postępowaniu dowodowym. Wskazywane przez skarżącą luki prawne i uwagi o potrzebie uzupełnieni a treści zakwestionowanych przepisów o jednoznaczne postanowienia (dotyczące obowiązkowe go odraczania rozprawy w przypadku przedstawienia przez stronę zwolnienia l ekarskiego oraz obowiązkowe go zwalniania od kosztów sądowych w przypadku korzystania przez stronę z pomocy opieki społecznej ) , stanowią w zasadzie postulaty de lege ferenda pod adresem ustawodawcy. Tego rodzaju postulaty nie mogą być jednak uwzględnione pr zez Trybunał Konstyt ucyjny, który pełni inną rolę . Należy również przypomnieć, że postępo - wanie przed Trybunałem Konstytucyjnym może dotyczyć jedynie hierarchicznej zgodności norm, a w przypadku skargi konstytucyjnej wzorcem kontroli konstytucyjnej mogą by ć wyłącznie przepisy Konstytucji. Dlatego podnoszony przez skarżącą zarzut niezgodności przepisów k.p.c. z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE.L 119/1) nie może być podstawą skargi konstytucyjnej, gdyż sprowadza się do żądania badania poziomej zgodności norm. W związku z tym Trybunał st wierdza, że skarżąca nie zdołała zdefiniować i przedstawić żadnego problemu konstytucyjnego w sposób umożliwiający jego badanie. Co więcej, sposób sformułowania zarzutów oraz argumentacja podnoszona przez skarżącą , jak również kształt konstrukcyjny i redak cyjny rozpoznawanej skargi , odbiegają w sposób znaczący od zdefiniowanych w przepisach elementów skargi konstytucyjnej. Powyższe okoliczności uzasadniają, na podstawie art. 6 1 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK, odmowę nadania skardze dalszego biegu. Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. P O U C Z E N I E Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżąc ej przysługuje prawo wniesienia zażale- nia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od da ty jego doręczenia .