Ts 129/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 maja 2019 r. Pozycja 99 POSTANOWIENIE z dnia 13 grudnia 2018 r. Sygn. akt Ts 129/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucy jnej R.S. w sprawie zgodności : art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, ze zm.), z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 21 czerwca 2017 r. (data nadania) R.S. (dalej: skar żący) zarzucił niezgodność art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, ze zm.) w zakresie, w jakim informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniania na wniosek z art. 61 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującą sprawą. Skarżący zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego w K . z wnioskiem z 15 paź - dziernika 2014 r. o udostępnienie informacji publicznych zamieszczonych na stronach internetowych wymienionych we wniosku, w tym na stronie BIP Służby Więziennej. Skarżący wskazał, że informacje te powinny być zapisane na płycie CD/DVD. W odpowiedzi na powyższy wn i osek Dyrektor Zakładu Karnego w K. wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być kierowany do organu lub instytucji, która dysponuje żądanymi informacjami, natomiast administracja Zakładu Karnego udziela wnioskodawcy pomocy w uzyskaniu informacji publicznej, przez umożliwienie skarżącemu korzystania z d ostępu do BIP Służby Więziennej, przy czym pomoc w tak szerokim zakresie, jaki został określony we wniosku, nie jest możliwa w ustawowym terminie, w związku z czym bę dzie realizowana sukcesywnie, w sposób adekwatny do możliwości organizacyjnych Zakładu Karnego. OTK ZU B/2019 Ts 129/17 poz. 99 2 9 maja 2015 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O . (dalej: WSA w O.) skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w K . w sprawie wniosku z 15 paździ ernika 2014 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w K . wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że w odpowiedzi na wniosek z 15 października 2014 r. poinformował skarżącego o niemożliwości udzielenia w terminie pomocy w uzyskaniu żądanych infor macji i że pomoc ta będzie realizowana sukcesywnie. Wyrokiem z 11 lipca 2016 r. (sygn. akt […] ) WSA w O. oddalił skargę. 19 sierpnia 2016 r. skarżący otrzymał odpis opinii prawnej pełnomocnika działającego z urzędu o braku podstaw do wniesienia skargi kas acyjnej od powyższego wyroku WSA w O. Pismem z 12 maja 2016 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego nr 2 w S. o udostępnienie wydruków informacji publicznych, wymienionych w treści wniosku. Skarżący wskazał, że żądane dokumenty dostępne są na stronie Rzecznika Praw Obywatelskich, jednak nie jest w stanie otworzyć ic h ze stanowiska komputerowego w tamtejszej jednostce penitencjarnej. Zastępca Dyrektora Zakładu Karnego polecił wydać skarżącemu wskazane przez niego w treści wniosku dokumenty na nośniku CD. Skarżący wniósł 30 maja 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego nr 2 w S., żądając m.in. zobowiązania organu do udostępnienia żądanej przez skarżącego info rmacji zgodnie z jego wnioskiem ora z wskazując, że Dyrektor Zakładu Karnego odmówił mu prawa do skorzystania z komputera, naruszając jego prawa obywatelskie. Wyrokiem z 11 lipca 2016 r. (sygn. akt […] ) WSA w O. oddalił powyższą skargę. 6 września 2016 r. skarżący otrzymał odpis opinii prawnej sporządzonej przez pełnomocnika wyzna czonego dla skarżącego z urzędu o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 11 października 2017 r. pełno - mocnik s karżącego został wezwany m.in. do: wykazania zachowania terminu wniesienia skargi ko nstytucyjnej, w szczególności z uwzglę d nieniem treści art. 77 ust . 1 w zw. z art. 44 ust. 2 i 3 u.o.t.p. TK; udokumentowania daty złożenia przez skarżącego do właściwego sądu wniosku o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi konstytucyjnej oraz udokumentowania daty do ręczenia adwokatowi M. O. pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w O. w sprawie wyznaczenia jej na pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi konstytucyjnej. Pełnomocnik skarżącego odniósł się do powyższego zarządzenia w piśmie z 3 listo- pada 2017 r. (data nadania). Zdaniem skarżącego zakwestionowany w skardze przepis narusza przysługujące mu praw o do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz innych o sób i jednostek organizacyjnych, w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji). Wyłączenie prawnej możliwości udostępnienia na wniosek informacji publicznej zamieszczonej w BIP lub centralnym repozytorium nie znajduje – w opinii skarżącego – uzasadnienia w sytuacji, g dy możliwość ,,zapoznania się z informacją publiczną przez osobę pozbawio ną wolności jest uzależniona od tego czy osoba ta uzyska możliwość skorzystania z internetu czy też takiej możliwości nie uzyska lub uzyska ją w ograniczonym zakresie, uniemożliwiającym – jak w przypadku skarżącego – uzyskanie k ażdej informacji publicznej”. OTK ZU B/2019 Ts 129/17 poz. 99 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia merytorycznego. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2-4 u.o.t.p. TK. 2. Skarżący zakwestionował art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198, ze zm.) o treści : ,,informacja publiczna, k tóra nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym rep ozytorium, jest udostępniana na wniosek ” . 3. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna jest dopuszczalna, gdy skarżący uzyskał orzeczenie, w którym sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konsty- tucji. Natomiast art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK uzależnia wniesienie skargi konstytucyj nej od ,,wyczerpania drogi prawnej” i uzyskania przez skarżącego ,,prawomocnego wyro ku, osta- tecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia”. Skarżący jako orzeczenia ostatecznie naruszające jego prawa wskazał dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z 11 lipca 2016 r.: sygn. akt […] i sygn. akt […]. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dni a 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 , ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje ska rga kasacyjna do Naczelnego S ądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie poddał kontroli NSA wyroków WSA w O. , poni eważ pełnomocnicy z urzędu, wyznaczeni do sporządzen ia skarg kasacyjnych przedstawili opinie o braku podstaw do ich wniesie nia. Dlatego należy przyjąć, że na gruncie rozpatrywanej skargi orzeczeniami wyczerpującymi drogę prawną w rozumieniu art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK są wskazane prz ez skarżącego wyroki WSA w O. z 11 lipca 2016 r.: sygn. akt […] i sygn. akt […] . Natomiast bieg – przewidzianego w art. 77 u.o.t.p. TK – terminu wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął się w dniu doręczenia skarżącemu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi konstytucyjnej, czyli odpowiednio: 19 sierpnia 2016 r. – dla wyroku o sygn. akt […] i 6 września 2016 r. – dla wyroku o sygn. akt […] . Wystąpienie przez skarżącego (13 września 2016 r.) z wn ioskiem, o którym mowa w art. 44 ust. 2 u.o.t.p. TK, spowodowało zawieszenie biegu terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. Trwało ono do 21 marca 2017 r., tj. do dnia, w k tórym pełnomocnikowi zostało doręczone pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej w O. informujące go o wyzna- czeniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego . Natomiast skarga kon stytucyjna został a wniesiona do Trybunału 21 czerwca 2017 r. (data nadania). Mając powyższe na uwadze , Trybunał stwierdził, że skarga konstytucyjna została złożona z przekroczeniem terminu określonego w art. 77 ust. 1 w zw. z art. 44 ust. 2 i 3 u.o.t.p. TK. OTK ZU B/2019 Ts 129/17 poz. 99 4 W tym miejscu Trybunał zwraca uwagę, że wskazany przez pełnomocnika skarżącego, w piśmie z 3 listopada 2017 r. (data nadania), ostateczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej (22 czerwca 2017 r.) jest terminem błędnym. Trybunał przypomina, że z godnie z art. 36 u.o.t.p. TK w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postęp owania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822 i 1823). Z powodu braku w u.o.t.p. TK odrębnej regulacji dotycz ącej sposobu obliczania terminu wniesienia skargi konstytucyjnej , na podstawie odesłania z art. 165 § 1 k.p.c. termin ten powinno się obliczać w sposób przewidziany w art. 114 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 21, ze zm.), który przewiduje, że jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach, a ciągłość terminu nie jest wyma - gana, za miesiąc przyjmuje się 30 dni. Zatem od doręczenia skarżącemu opinii o braku podstaw do wniesien ia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w O. o sygn. akt […] (19 sierpnia 2016 r.) do wystąpienia przez niego z wnioskiem do Sądu Rejonowego w S . (13 września 2016 r.) upłynęły 24 dni (12 dni w sierpniu i 12 dni we wrześniu), natomiast od doręczenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w O. o sygn. akt […] (6 września 2016 r.) do dnia wystąpienia z wnioskiem upłynęło 6 dni. O d dnia doręczenia pełnomocnikowi pisma o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej (21 marca 2017 r.) do dnia wniesienia skargi (21 czerwca 2017 r.) upłynęło 92 dni (10 w marcu, 30 w kwietniu, 31 w maju i 21 w czerwcu). Wynika z tego, że od dn ia doręczenia skarżącemu opinii do dnia wniesienia przez pełnomocnika skargi konstytucy jnej (nie licząc okr esu zawieszenia) w zakresie, w jakim skarga odnosiła się do wyroku WSA w O. o sygn. akt […] – u płynęło 116 dni, natomiast w zakresie, w jakim skarga dotyczyła wyroku WSA w O. o sygn. akt […] – upłynęło 98 dni. Mając powyższe na względzie, Trybunał stwierdza, że rozpatrywana skarga nie spełnia podstawowej przesłanki wniesienia skargi konstytucyjnej wskazanej w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. 4. Dlatego tylko na marginesie Trybunał wskazuje , że skarga nie spełnia także innych przesłanek warunkujących jej merytoryczne rozpoznanie. Trybunał zwraca uwagę , że skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia przez zakwestio nowany przepis przysługujących mu praw konstytucyjnych . W uzasadnieniu wyroków z 11 lipca 2016 r. (sygn. akt […] i sygn. akt […] ) WSA w O. zwrócił uwagę, że wniosek skarżącego – ze względu na zakres żądanych informacji – w rzeczywistości był wnioskiem o mo żliwość skorzystania z połączenia internetowego. Wniosek o dostęp do internetu nie jest wnioskiem o udostępnie nie informacji publicznej i nie podlega rozpatrzeniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. WSA w O. wskazał również, że art. 10 ust. 1 ustawy jest powszechnie wiążący i nie pozwala na odmienne traktowanie osób odbywających karę pozbawienia wolności. Okoliczność przebywania przez skarżącego w zakładzie karnym nie przesądza z góry, że jest on pozbawiony dostępu do internetu, a co za tym idzie, pozbawiony możliwości zapoznania się z informacjami zawartymi w Biuletynie Informacji Publicznej. Przepisy kodeksu karnego wykonawczego przewidują bowiem możliwość uzyskania przez osadzonego dostępu do internetu oraz regulują procedurę d ochodzenia przez niego jego praw w tym zakresie. Trybunał stwierdził również, że podniesione zarzuty dotyczą w rzeczywistości sfery stosowania prawa. Skarżący dopatrywał się bowiem niekonstytucyjności art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publiczn ej, w niemożliwości zobowiązania przez WSA w O. OTK ZU B/2019 Ts 129/17 poz. 99 5 Dyrektorów Zakładów Karnych w S. i K. do udostępnienia na jego wnio sek informacji zamieszczonych w BIP. Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżąc emu przysługuje prawo wniesienia zaża- lenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia .