Ts 122/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 marca 2020 r. Pozycja 85 POSTANOWIENIE z dnia 9 grudnia 2019 r. Sygn. akt Ts 122/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Euroinvest Sp. z o.o. w sprawie zgodności: art. 9 ust. 2a zdanie pierwsze i art. 9 ust. 2b zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym ( Dz. U. Nr 121, poz. 770, ze zm.) w zakresie, w jakim: – „odbierają podmiotom dotkniętym ich regulacją prawa d o fir my, godności i ich reputacji ” z art. 30 w związku z art. 45 ust. 1, z art. 20 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, – „odbierają osobowość prawną podmiotom dotkniętym ich regulacją, pozbawiając je tym samym obrony i możliwości dochodzeni a swoich praw w postępowaniu sądowym” z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji, – „stanowią o odmowie wpisu do KRS i uniemożliwiają kontynuowanie dotychczasowej działalności” z art. 20 w związku z a rt. 22 i w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji, – „stanowią o konfiskacie majątku na rzecz Skarbu Państwa” z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji, – „odbierają osobowość prawną podmiotom dotkniętym ich r egula cją (pozba- wia jąc je tym samym możliwości prowadzenia działalności gospodarczej) i ochro ny majątku” z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 20 i art. 22, z art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstyt ucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 sierpnia 2019 r. (data nadania) Euroinvest Sp. z o.o. (dale j: skarżąca albo spółka), wystąpił a z żąda- niem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: OTK ZU B/2020 Ts 122/19 poz. 85 2 25 września 2018 r. skarżąca, po tym jak „przypadkiem” dowiedziała się o skreśleniu jej z rejestru REGON, złożyła do Sądu Rejonowego XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: Sąd Rejonowy albo sąd pierwszej instancji) wni osek o wpis spółki (wpisanej do Rejestru Handlowego pod numerem [ … ]) do rejestru przedsiębiorców Krajowe- go Rejestru Sądowego. Postanowieniem z 11 p aździernika 2018 r. (sygn. akt [ … ]) referendarz w Sądzie Rejonowym odrzucił wniosek z uwag i na brak zdolności sądowej skarżącej. Na po- wyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę. Postanowieniem z 7 lutego 2019 r. (sygn. akt [ … ] ) Sąd Rejonowy, rozpoznawszy sprawę jako sąd pierwszej instancji , odrzucił wniosek skarżące j. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie dopełniła obowiązku przerejestrowania do Krajowego Rejestru Sądowego w określonym przepisami prawa terminie i w ko nsekwencji 1 stycznia 2016 r. utraciła byt prawny i możliwość skutecznego zainicjowania postępowania są dowego. Postanowieniem z 15 kwietnia 2019 r. (sygn. akt [ … ] ) Sąd Okręgowy w W . XXIII Wydział Gospodarczy Od- woławczy (dalej: Sąd Okręgowy) oddalił zażalenie skarżącej podzieliwszy stanowisko sądu pierwszej instancji. Orzeczenie został o do ręczone skarżącej 14 maja 2019 r. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2019 r. (dorę- czonym pełnomocnikowi skarżącej 28 października 2019 r.) skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej prz ez w ykazanie, że W .G. jest uprawnio- ny do działania w imieniu skarżącej oraz poinformowanie, czy od postanowienia Sądu Okrę- gowego z 15 kwietnia 201 9 r. został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W piśmie z złożonym 29 października 2019 r. (dat a nadania) skarżąca odniosła się do zarz ądzenia. Zakwestionowanym w skardze art. 9 ust. 2a zdanie pierwsze i art. 9 ust. 2b zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym ( Dz. U. Nr 121, poz. 770, ze zm.) , skarżąca zarzuciła naruszenie praw: do firmy, godności i reputacji (art. 30 w związku z art. 45 ust. 1, z art. 20 i art. 22 Konstytucji); dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowym (art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 w związk u z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji); wolności działalności gospodarczej (art. 20 w związku z art. 22 i w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji); ochrony własności i praw nabytych (art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji); a także zasad: adekwatności, racjonalności i proporcjonalności (art. 2 w zwią - zku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 20 i art. 22, z art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył , co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjny m (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybun ał b ada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono dwa przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770, ze zm.): – art. 9 ust. 2a zdanie pierwsze w brzmieniu: „Podmioty podlegające obowiązkowi wpi su do Krajowego Reje stru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, u znaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r.”; – art. 9 ust. 2b zdanie pierwsze w brzmieniu: „Z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Pańs twa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a”. OTK ZU B/2020 Ts 122/19 poz. 85 3 3. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna spełnia przesłanki warunkujące przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego, gdyż sporządzona została w imieniu s karż ącej przez radcę prawnego (art. 44 ust. 1 u.o.t.p. TK), a skarżąca: a) wyczerpała przysługującą jej drog ę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK), ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego w W . X XIII Wydział Gospodarcz y Odwoławcz y z 15 kwie - tnia 2019 r. (sy gn. akt [ … ] ) jest prawomocne i nie przysługują od niego żadne zwykłe środki zaskarżenia, b) dochowała przepisanego terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK), ponieważ odpis wymienionego wyżej postanowienia zo stał doręczony pełnomocnikowi skarżącej 14 maja 2019 r., a skarga została wniesiona 13 sierpnia 2019 r., c) prawidłowo określiła przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK), wskazując, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – jej zda niem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK) a także przedstawiła w tym zakresie stosowne uzasadnienie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK). 4. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o któ rych mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK, zaś sformułowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasad ne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. Istota problemu przedstawionego przez skarżącą sprowadza się do stwierdzenia, że zastosowanie kwes tion owanych przepisów powoduje, iż z dniem 1 stycznia 2016 r. podmioty nieprzerejestrowane do Krajowego Reje stru Sądowego zostają wykreślone z dotych - czasowego rejestru sądowego, czyli w konsekwencji tracą podmiotowość prawną, a wraz z nią zdolność prawną i zdo lność sądową. Innymi słowy, przestają istnieć w obrocie prawnym. Majątek podmiotu uznanego za wykreślon y, bez dokonywania jakiejkolwiek czynności – w tym wydania prawomocnego orzeczenia – przechodzi na rzecz Skarbu Państwa bez jakiegokolwiek wynagrodz enia lub odszkodowania. Jednocześnie zaskarżone przepisy nie przewidują procedury odwoławczej dla wykreślon ego podmiotu, ani przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, w ramach którego swoje roszczenia mogliby zgłosić udziałowcy likwidowanej spółki. Ust awa nie wskazuje także żadnego celu, dla którego następuje nabycie majątku przez Skarb Państwa. Wziąwszy po wyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK – postanowił jak w sentencji.