Ts 118/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 22 czerwca 2020 r. Pozycja 195 POSTANOWIENIE z dnia 15 stycznia 2020 r. Sygn. akt Ts 118/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski , po wstępnym rozpoznaniu , na posiedzeniu niejawnym , skargi konstytucy jnej M.B. i M.B. w sprawie zgodności : art. 292 w związku z art. 172, art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 , ze zm.) oraz art. XLI § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz. U. N r 16, poz. 94, ze zm.) w zakresie , w jakim stanowią one podstawę prawną nabycia w drodze zasiedzenia przed 3 sierpnia 2008 r. służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności pr zesyłu na rzecz Skarbu Państwa z : a) art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolite j Polskiej , b) art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji , c) art. 21 ust. 1 Konstytucji, d) art. 2 Konstytucji, e) art. 1 Protokołu nr 1 do Konwen cji o ochronie praw człowieka i podstawo - wych wolności, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175) , p o s t a n a w i a: 1) nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg w zakresie badania zgodności art. 292 w związku z art. 172, art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 20 18 r. poz. 1025, ze zm.) oraz art. XLI § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (D z. U. Nr 16, poz. 94, ze zm.) w zakresie , w jakim stanowią one podstawę prawną nabycia w dr odze zasiedzenia przed 3 sierpnia 2008 r. służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności p rzesyłu na rzecz Skarbu Państwa z : a) art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , b) art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji , c) art. 21 ust. 1 Konstytucji, d) art. 2 Konst ytucji; 2) odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w pozostałym zakresie. OTK ZU B/2020 Ts 118/18 poz. 195 2 U ZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 26 lipca 2018 r. (data nadania) , M.B. i M.B. (dalej: skarżący) wystąpili z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący złożyli 25 lipca 2012 r. do Sądu Rejonowego w N. wni osek o ustanow ienie służebności przesyłu obciążającej nieruchomość położoną w Kłodoboku składającą się z działki numer […] – oraz w K. składającą się z d ziałek oznaczonych numerami […] na rzecz Tauron Dystrybucja Spół ka Akcyjna z siedzibą w K. (dalej: Tauron Dystrybucja S.A.) . Treścią ustanowionej służebności m iał o być znoszenie istnienia na obciążonych nieruchomościach i w przestrzeni nad ich powierzchnią urządzeń przesyłowych, tj. linii elektroenergety cznej średniego napięcia wraz z sześcioma s łupami po dwa na każdej z d ziałek oraz prawa korzystania z tych n ieruchomości w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji urządzeń przesyłowych lub ich instalacji . Skarżący wnieśli także o ustanowienie służebności p rzesyłu o tej samej treści obciążającej nieruchomość położoną w K . składającą się z działki oznaczonej numerem 71. W nieśli ponadto o zasądzenie od Tauron Dystrybucja S.A. wynagrodzenia za ustanowienie wskazanych służebności. Postanowieniem z 4 lipca 2017 r. (sygn. akt […] ) Sąd Rejonowy w N. I Wydział Cywilny oddalił wniosek skarżących, wskazując w uzasadnieniu , że Tauron Dystrybucja S.A. skutecznie podniosła zarzut zasiedzenia służebności odpowiadającej w swojej treści służebności przesyłu. D latego wniosek zmierzający do ustanowienia takiej służebności musiał zostać oddalony. P ostanowieniem z 26 kwietnia 2018 r. (sygn. akt […] ) Sąd Okręgowy w O. II Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił apelację skarżących. Orzeczenie to wraz z uzasadnienie m zostało doręczone skarżącym 30 maja 2018 r. Postanowieniem z 27 wrześ nia 2019 r. (sygn. akt […] ) Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej skarżących . Zarządzeniem sędzi ego Trybunału Konstytucyjnego z 30 stycznia 2019 r. skarżący zostali wezwani do usunięcia braków f ormalnych skargi konstytucyjnej. Pismem procesowym z 4 marca 2019 r. (data n adania) skarżący odnieśli się do powyż - szego zarządzenia . Skarżący wskazali, że przedmiotem skargi jest utrwalona w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych wykładnia zakwestionowanych przepisów, zgodnie z którą możliwe jest nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej w swej treści słu żebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 r., tj. przed dniem wprowadzenia do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, ze zm. ) przepisów regulujących instytucję słu żebności przesyłu. Wykładnia ta narusza , ich zdaniem , prawo własności , zasady demokratycznego państwa prawnego, proporcjonalności oraz równości. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje. 1 . Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) , skarga konstytucyjna p odlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wye liminowaniu już w początkowej fazie postępowania spraw, które nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia merytorycznego . Trybunał wydaje postanowienie o odmowie OTK ZU B/2020 Ts 118/18 poz. 195 3 nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywi ście bezzasadna. 2. Przedmi otem kontroli skarżący uczynili przepisy ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, ze zm.; dalej: k.c.) , tj.: art. 292 o tre - ści: ,,Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio” oraz związkowo z tym przepisem art. 172 określający zasady , na jakich moż e dojść do nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia , jak również art. 285 § 1 i 2 regulujący instytucję służebności gruntowej. Zaskarżony został także art. XLI § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz . 94, ze zm.) o treści: ,,Jeżeli termin zasiedzenia według kod eksu cywilnego jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg zasiedzenia rozpoczyna się z dniem wejścia kodeksu w życie; jeżeli jednak zasiedzenie rozpoczęte przed dniem wejścia w życi e kodeksu cywilnego nastąpiłoby przy uwzględnieniu terminu określonego w przepisach dotychczasowych wcześniej, zasiedzenie następuje z upły - wem tego wcześniejszego terminu”. 3 . Zgodn ie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna przysługuje tylko w tedy, gdy zostały naruszone prawa lub wolności skarżącego określone w Konstytucji. Przepis ten nie przewiduje możliwości kwestionowania w trybie skargi konstytucyjnej zgodności aktów normatywnych z umowami międzynarodowymi. W związku z tym wskazany przez s karżących art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności , sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175) nie może stanowić wzorca kontroli w ni niejszej sprawie. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – należało postanowić jak w pkt 2 sentencji . 4 . W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna w pozostałej części spełnia wymogi formalne nadania jej dalszego biegu. 4 .1. Skarżący wyczerpali drogę prawną, o której stanowi art. 77 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p. TK, ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego w O . z 26 kwie - tnia 2018 r. (sygn. akt [ .. .] ) jest prawomocne i nie przysługują o d niego żadne zwykłe środki zaskarż enia. 4 .2. Dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej przewidziany w art. 77 ust . 1 u.o.t.p. TK. Wyrok Sądu Okręgowego został doręczon y skar - żącym 30 maja 2018 r., natomiast skarga została wniesiona 26 lipca 2018 r. (data nad ania). 4 .3. Trybunał stwierdza, że w skardze określono przedmiot kontroli (zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK) oraz wskazano , jakie konstytucyjne pra wa skarżących i w jaki sposób zostały ich z daniem naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p . TK), a także uzasadniono przedstawi one zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstyt ucyjny postanowił jak w sentencji . OTK ZU B/2020 Ts 118/18 poz. 195 4 POUCZENI E Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżąc ym przysługuje prawo wniesienia zaża- lenia na pkt 2 powyższe go postanowienia w terminie 7 dni od da ty jego doręczenia .