Ts 117/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 13 kwietnia 2023 r. Pozycja 85 POSTANOWIENIE z d ni a 1 5 lutego 2023 r. Sygn. akt Ts 117/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński – przewodniczący Bartłomiej Sochański – sprawozdawca Mariusz Muszyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 16 listopada 2021 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej D.G. p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie i nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENI E 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 21 kwietni a 2021 r. (data nadania) D.G. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o zbadanie zgodności art. 357 § 2 1 w związku z art. 741 § 1 i art. 13 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm., dalej: k.p.c. ; obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm. ) „w zakresie, w jakim wyżej powołane przepisy nie przyznają obowiązanemu przymiotu strony postępowania zabezpiecza- jącego, jeżeli nie jest on stroną postępowania rozpoznawczego” , z art. 45 ust. 1 i art. 78 Kon- stytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Postanowieniem z 16 listopada 2021 r. Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) , odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zaskarżony art. 741 § 1 k.p.c. nie był podstawą prawną orzeczenia wskazanego w skardze jako ostateczne. W ś wietle art. 79 ust. 1 Konstytu- cji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK przepis ten nie może więc być przedmiotem kontroli . W kontekście art. 357 § 2 1 oraz art. 13 § 2 k.p.c. Trybunał uznał, że s karżący n ie wy- kazał, że do naruszenia jego praw podmiotowych doszło z powodu treści zaskarżonych OTK ZU B/2023 Ts 117/21 poz. 85 2 w skardze przepisów. Argumentacja skarżącego opierała się na kwestionowaniu wydanego w sprawie postanowienia oraz stanowiska s ądu wyrażonego w jego uzasadnieniu , dotyczyła więc stosowania prawa. W rezultacie skarga ko n sty tu cyjna pozbawiona była uzasadnienia zarzutów niekonstytucyjności w rozumieniu art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK . Dodatkowo, w ocenie Trybunału Konstytucyjnego , wątpliwości podniesione w skar- dze konstytucyjnej dotyczyły zaniechania prawodawczego. Ocena tego typu zastrzeżeń nie mieści się zaś w kompetencjach Trybunału Konstytucyjnego. 3. Pismem z 25 listopada 2021 r. (data nadania) skarżący wniósł zażalenie na posta- nowienie Trybunału Konstytucyjnego z 16 listopada 2021 r. , zarzucając mu błędne zastoso- wanie art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. Zdaniem skarżącego , uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanych przepisów z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji zostało zawarte na s. 3 - 4 skargi konstytucyjnej. Trybunał w zaskarżonym postanowieniu „ocenił skargę merytorycznie”, co nie powinno mieć miejsca na etapie wstępnej kontroli. S karżący zwrócił też uwagę, że brak uzasadnienia jest brakiem usuwalnym, wobec czego odmowa nadania skardze dalszego biegu nie powinna następować na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK. Ponadto skarżący wyjaśnił, że art. 741 § 1 k.p.c. został wskazany w skardze konstytu- cyjnej „dla jasności wywodu prawnego”, w celu wykazania, że „odmowa sporządzenia uza- sadnienia nie była podyktowana brakiem zaskarżalności postanowienia” o udzieleniu zabez- pieczenia. Skarżący odniósł się także do ustalenia Trybunału, że przedmiotem skargi konstytu- cyjnej jest zaniechanie prawodawcze. Zwrócił uwagę, że ustawodawca zrezygnował z defi- niowania pojęcia strony postępowania „ w jakimkolwiek postępowani u regulowanym norma- mi k.p.c. ”. Dodał, że jego intencją b yło stwierdzenie „ niekonstytucyjności określonej wykładni przywołanych przepisów”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że analizowane są przede wszystkim zarzuty zażalenia, które mogą podważyć trafność ustaleń i ocen przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzy- gnięcia. 2. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie stwierdza, że argumenty podniesione w zażaleniu pozwalają na jego uwzględnienie i nadanie skardze konstytucyjnej dalszego bie- gu. W świetle zawartego w skardze oświadczenia skarżącego, że domaga się on „stwier- dzeni a niekonstytucyjności określonej wykładni” art. 357 § 2 1 w związku z art. 741 § 1 i art. 13 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm., dalej: k.p.c.; obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) , można przyjąć, że – w zakresie podlegającym badaniu na etapie wstępnej kontroli – uzasadnienie skargi konstytucyjnej spełnia wymogi ustawowe. Wprawdzie koncentruje się ono wyłącznie OTK ZU B/2023 Ts 117/21 poz. 85 3 na sprawie skarżącego, jednakże postępowanie to skarżący traktuje jako reprezentatywny przykład powszechnie przyjętego rozumienia kwestionowanych regulacji. Zgodnie zaś z utr walonym orzecznictwem Trybunału, przedmiotem kontroli – także w postępowaniu za - inicjowanym skargą konstytucyjną – może być treść przepisu ustalona w praktyce jego sto- sowania, o ile praktyka ta ma charakter stały, powszechny oraz jednoznaczny (por. np. – wśród ostatnich – postanowienie z 13 kwietnia 2021 r., sygn. SK 93/19, OTK ZU A/2021, poz. 20). Trybunał w obecnym składzie stwierdził również , że przedstawione w zażaleniu do- datkowe wyjaśnienia co do celowości i dopuszczalności zakwestionowania art. 741 § 1 k.p.c. są przekonujące. Podzielić należało również zastrzeżenia skarżącego co do kwalifikacji przedmiotu za- skarżenia jako zaniechania prawodawczego. W aktualnym orzecznictwie Trybunału przyjmu- je się, że tego typu ocen a (poza sytuacjami jednoznacznymi) powinna być dokonywana na późniejszym etapie postępowania (por. np. postanowienie z 28 kwietnia 2020 r., sygn. Ts 80/17 , OTK ZU B/2020, poz. 186 ). Wobec powyższego, należy uznać, że skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne, a sformułowane w niej zarzuty niekonstytucyjności wymagają oceny merytorycznej. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.