Ts 108/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 19 lutego 2025 r. Pozycja 86 POSTANOWIENIE z dnia 18 grudnia 2024 r. Sygn. akt Ts 108/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski – przewodniczący Justyn Piskorski – sprawozdawca Zbigniew Jędrzejewski , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 7 listopada 202 3 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R . S . , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia . Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 maja 202 2 r. (data nadania) R . S . (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu , wystąpił o zbadanie zgodności art . 7 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 127, ze zm.; dalej: k.k.w.) w związku z art . 437 § 2 ustawy z dnia 6 czer wca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534) , w związku z art . 624 § 1 k.p.k. , w związku z art . 1 § 2 k . k .w . w zakresie , w jakim „ umożliwia umorzenie postępowania wykonawczego w sprawie złożonej przez [ s ] karżącego skargi na decyzję [d]yrektora [z]akładu [k]arnego z powodu zmiany jednostki penitencjarnej tj. przeniesienia [s] karżącego do innej jednostki penitencjarnej niż jednostka, w której zapadła niekorzystna decyzja [d] yrektora [z] akładu [k] arnego tj. bez jej merytorycznego rozpoznania (…) z uwagi na ograniczenie prawa do [s] ądu, uzupełnionego o prawo do zaskarżania orzeczeń ” , z art . 45 ust. 1 w związku z art . 77 ust. 2 , w związku z art . 31 ust. 3 Konstytucji Rzec zypospolitej Pol- skiej. Postanowieniem z 7 listopada 202 3 r. Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art . 61 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Try- bunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Trybunał Konstytucyjny, nawiązując do pisma skarżą- cego z 2 maja 2023 r., w którym wskazał on, że został pozbawiony „ prawa do sądu, gdyż z uwagi na umorzenie postępowania nie została merytorycznie rozpoznana jego skarga” na OTK ZU B/2025 Ts 108/22 poz. 86 2 decyzję dyrektora zakładu karnego, natomiast gdyby skarga okazała się zasadna , to „ mógłby dochodzić swoich roszczeń w oparciu o art . 77 Konstytucji” , uznał, że skarżący nie sformu- łował zarzutów w stosunku do kwestionowanych w skardze przepisów. Zaznaczył ponadto, że określony przez skarżącego przedmiot skargi wykracza poza zakres właściwości Trybunału Konstytucyjnego, wynikający z art . 79 ust. 1 Konstytucji. Przedmiotem postępowania przed Trybunałem w trybie skargi konstytucyjnej nie mogą być bowiem akty stosowania prawa, a Trybunał nie pełni funkcji kolejnej instancji odwoławczej – jest sądem prawa, a nie orga- nem sprawującym nadzór judykacyjny nad sądami. Mając na uwadze powyższe , Trybunał stwierdził, że skarżący nie usunął braków for- malnych wniesionej skargi w zakresie wymogu, o którym mowa w art . 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. W piśmie z 21 listopada 202 3 r. (data nadania) skarżący wniósł zażalenie na postano- wienie Trybunału Konstytucyjnego z 7 listopada 202 3 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzu- cił naruszenie przepisów postępowania: „ art . 53 ust. 1 pkt. 3 w związku z art . 61 ust. 4 pkt 3 [ u.o.t.p.TK ] poprzez uznanie, że braki formalne skargi konstytucyjnej nie zostały uzupeł- nion [ e ] w sytuacji gdy zarówno treść skargi konstytucyjnej jak i pisma zawierającego uzupeł- nienie skargi jednoznacznie wskazywały na to jakie prawa i wolności Konstytucyjne zostały naruszone , w jaki sposób i dlaczego, a zatem zgromadzone w sprawie dokumenty jedno- znacznie wskazywały na uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie, co umożliwiało Try- bunałowi Konstytucyjnemu merytoryczne rozpoznanie skargi” (s. 2 zażalenia). Zarzucił też n aruszenie przepisów prawa materialnego: art . 79 ust. 1 Konstytucji przez uznanie, że „ przed - miot skargi wykracza poza zakres właściwości Trybunału Konstytucyjnego gdyż dotyczy on aktu stosowania prawa, podczas gdy [ s ] karżący w treści skargi konstytucyjnej wskazał na przepis, który narusza jego Konstytucyjne prawa i wolności tj. m. in. P rawo do sądu ” (s. 2 zażalenia). W uzasadnieniu zażalenia skarżący argumentuje, że „ brak uzupełnienia braków for- malnych to sytuacja w której w treści skargi nie byłoby w ogóle wskazane, dlaczego w opinii [ s ] karżącego jego prawa i wolności zostały naruszone, a także sytuacja w której odpowiedź na wezwanie Trybunału nie zostałaby sporządzona” (s. 4 zażalenia). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art . 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym ( art . 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art . 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w wy danym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skar - dze dalszego biegu. Oznacza to, że analiz owane są przede wszystkim zarzuty zażalenia, które mogą podważyć trafność ustaleń i ocen przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trybunał w obecnym składzie przypomina, że nadanie skardze konstytucyjnej dalsze- go biegu uwarunkowane jest dochowaniem wymogów formalnych przewidzianych w art . 79 ust. 1 Konstytucji oraz art . 53 u.o.t.p.TK. Określają one konieczne elementy, które musi obejmować skarga konstytucyjna. Ich brak uzasadnia wydanie zarządzenia wzywającego do ich usunięcia. Na podstawie art . 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – jeżeli braki formalne skargi kon- stytucyjnej nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie – Trybunał wydaje postanowienie OTK ZU B/2025 Ts 108/22 poz. 86 3 o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Tryb ten miał zastosowanie w ni - niejszej sprawie. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi- dłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu. 2.1. Uzasadnienie zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu powinno opierać się na przedstawieniu w skardze konstytucyjnej takiej argumentacji, która doprowadzi do obalenia przyjętego w systemie prawnym domniemania jego konstytucyjności. Trybunał jest natomiast związany granicami skargi, co w konsekwencji uniemożliwia samodzielne okre ślanie przez Trybunał przedmiotu kontroli, jak i zastąpienie skarżącego w obowiązku okre ślenia sposobu naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności przez kwestionowane w skardze przepisy (zob. art . postanowienie TK z 5 czerwca 2019 r., sygn. SK 29/18, OTK ZU A/2019, poz. 28). Uzasadnienie rozpatrywanej skargi konstytucyjnej zostało uznane przez sędziego TK za niespełniające przesłanek przewidzianych w art . 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. Mimo wezwania w trybie art . 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, skarżący nie przedstawił argumentów na potwierdzenie po- stawionego w skardze zarzutu niezgodności zaskarżonych przepisów z Konstytucją. W złożo- nym do akt piśmie procesowym z 2 maja 2023 r. naruszenie przysługujących mu praw ponownie powiązał z faktem umorzenia postępowania wykonawczego zainicjowanego wnie- sieniem przez niego skargi na decyzję dyrektora Zakładu Karnego w C . z 20 września 2021 r. o niewyrażeniu zgody na posiadanie w celi mieszkalnej dodatkowego odbiornika telewizyj- nego o przekątnej 22 cali , w celu zapoznawania się z pismami procesowymi nadesłanymi z sądów i od pełnomocników. Biorąc pod uwagę fakt, że ani w skardze konstytucyjnej, ani w piśmie mającym usunąć jej braki formalne, skarżący nie podjął próby wykazania związku między treścią przedmiotu skargi a naruszeniem jego konstytucyjnych praw podmiotowych, za prawidłowe należy uznać zawarte w zaskarżonym postanowieniu ustalenie Trybunału, że skarżący nie usunął braku formalnego skargi konstytucyjnej w zakresie uzasadnienia zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów. 2.2. Należy stwierdzić, w konsekwencji, że zaprezentowana we wniesionej skardze metoda określenia sposobu naruszenia przysługujących skarżącemu wolności konstytucyj- nych czyni z niej w istocie skargę na stosowanie prawa. Skarżący upatruje bowiem naruszenia wskazanych w skardze praw z przyjęciem przez sąd (przewodniczącego), że okoliczności faktyczne jego sprawy (przetransportowanie skarżącego, odbywającego karę pozbawienia wolności, z Zakładu Karnego w C . do Zakładu Karnego w R . ) uzasadniały umorzenie postę- powania wykonawczego – w sprawie wszczętej jego skargą na decyzję dyrektora Zakładu Karnego w C. Skarżący wiąże zatem naruszenie swoich wolności konstytucyjnych ze sferą stosowania prawa. Trafnie zatem Trybunał Konstytucyjny uznał tak sformułowany w zaskar- żonym postanowieniu zarzut za niepodlegający rozpoznaniu w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę Trybunał Konstytucyjny postanowił, jak w sentencji.