Sygnatura
SK 98/19
Postanowienie - umorzenie TK SK 98/19
- Data orzeczenia
- 28 czerwca 2023
- Data publikacji
- 13 lipca 2023
Treść rozstrzygnięcia
O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 13 lipca 2023 r. Pozycja 58 POSTANOWIENIE z dnia 28 czerwca 20 2 3 r. Sygn. akt SK 9 8 / 1 9 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski – przewodniczący Justyn Piskorski Julia Przyłębska Piotr Pszczółkowski Wojciech Sych – sprawozdawca , po rozpoznan i u, na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 20 2 3 r., skargi konstytucyjnej W . M . o zbadanie zgodności : art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszcza- nia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm. ) w zakresie, w jakim wyłącza możliwość nabycia służebności przesyłu na podstawie art. 305 1 i art. 305 2 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 , ze zm. ) , z art. 2 , art. 7, art. 21 u st. 1 , art. 64 ust. 2 w związku z a rt. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji , p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . U Z A S A D N I E N I E I 1. W . M . (dalej: skarżący) jest właścicielem nieruchomości, na której znajdują się urządzenia służące do przesyłania energii elektryczn ej , należące do PGE Dystrybucja S.A . w L . Skarżący wniósł o ustan owi enie na rzecz przedsiębiorcy s łużebności prze syłu na pod- staw ie art. 305 1 i art. 305 2 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kode ks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, ze zm. ; dalej : k.c. ) . Postanowien iem z 12 maja 201 6 r., sygn. akt [ … ] , Sąd Re jon owy w Łańcucie wniosek oddal ił . Uznał bowiem, że przedsięb iorca dysponuje admini- stracyjn oprawnym tytułem do korzystania z nieruchomości skarżącego w postaci decyzji wydanej na podst awie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i tryb ie wywłaszczania nieruchomości (D z. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 , ze zm. ; dalej: ustawa o wy- właszczan iu nieruchomości , u.z.t.w.n. ) . Rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji zostało za- OTK ZU A/2023 SK 98/19 poz. 58 2 sk arżone apelacją, któ rą Sąd Okręgowy w R . oddalił postanowieniem z 24 października 2017 r., sygn. a kt [ … ] . W skardze konstytucyjnej z 2 4 stycznia 201 8 r. skarżąc y wni ósł o stwierdzenie nie- zgodności art. 35 ust. 1 i 2 u .z.t.w.n. w zakresi e, w jakim wyłącza m ożliwość nabycia służeb- ności przesyłu na podstawi e art. 305 1 i art. 305 2 § 2 k.c. , z art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji . Uzasadniając podn iesione w skardze za rzuty , skarżąc y wskazał, że w orzecznictwie Sądu Najwyż szego , zapoczątkowanym uchwa łą z 8 kwietnia 2 014 r., sygn. akt III CZP 87/13 (OSNC nr 7 - 8/2014, poz. 68), ukształtowała się i nterpret acja art. 35 ust. 1 i 2 u .z.t.w.n. zrów- nująca sk utk i prawn e wydanych na jego podstawie decyzji z e skutkami decyzji przew idz ia- nych w późniejsz ym ustaw od aw s twie ad ministr acyjn ym regulując ym wywłaszczanie nieru- chomości . W jej wyniku przyjęto, że decyzje, dla których podstawę stanowiła ustawa o wy- właszczani u nieruchomości , pro wadziły do powstania po stronie przedsiębiorcy „służ ebn oś ci publicznej” o treści ok re ślonej w art. 1 24 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nie- ruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, ze zm. ; dalej: ustawa o gospodarce nieruc homo- ściami ) . Taka me todyka wykładni narusza zasadę legalizm u wyr ażoną w art . 7 Konstyt ucji, zgodnie z k tó rą organy władz y publicznej dz iałają na podstawie i w granicach prawa , z czego wynika, że mają interpretować przepisy stanowiące podstawę prawną decyzj i w taki sposób, w j aki interpretowano je w chwili wydan ia odpow iednich roz strzygnięć , a nie ustalać tr eś ć obowiązującyc h wówczas norm w oparciu o rozwiązania wprowadzone dopiero następczo do systemu prawnego. Co więcej, przedstawioną wykładnię należy uzna ć za prawotwórczą , c o prowadzi do jej niezgodności również z art . 10 Konsty tucji . Skarżący omówił po nad to treść regulacj i konstytucyjn ych dotycząc ych ochrony wła- sności , konstatując, że art. 35 ust. 1 i 2 u .z.t.w.n. w interpretacji przedstawionej przez Sąd Najwyższy narusza a rt. 21 ust. 1, art. 64 ust. 3 w związku z ar t. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 2 w zwią zk u z art. 32 ust . 1 Kons tytucji . W szczególności w rozważanym w ypadku ogranicze- nie prawa własności n ie zostało wprowadzone ustawą, lecz wynika z orzeczn ictwa sądowego; poza tym nie s pełnion o wymaga ń w skazywanych pr zez zasadę pr oporcjonalnoś ci. Z akwest io nowanej regulac ji skarżący zarzucił także niezgodność z art. 2 Konstytucji, wskazując, że w świetle zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa uregu- lowanie ograniczenia prawa własności przewidziane w art. 35 ust . 1 i 2 u .z.t.w.n. powinno z os tać sformułowan e w sposób jasny, a w konsekwencji n ie wymaga ć skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W skazał r ównież, że utożsamienie w drodze wyk ładni konse- kwencji d ecyzji , o k tór ych mowa w ustawie o wywłasz czaniu nieruc homości i w ustawie o gospod ar ce nieruchomośc iami , prowadzi do naruszenia zasady lex retro non agit , której przełaman ie m ogłoby wynikać tylko z jednoznacznego przepisu ustawy. 2. W pi śmie z 29 maja 2 0 20 r. w imieniu Sejmu stanowisko w sprawi e zajął jego Mar- szałek, wn osząc o stwierd ze nie, że art. 35 ust. 1 i 2 u .z.t.w.n. w zakresie, w jakim wyłącza możliwość nabycia służebności przesyłu na podstawie art. 305 1 i art. 305 2 § 2 k.c. , j est zgod- ny z art. 64 ust. 3 w związku z art. 21 ust. 1 i ar t. 31 ust. 3 Kon stytucji . W pozostałym zakre- si e Marszałek wni ósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania pr zed Trybunałem Konst ytu- cyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o .t.p.T K) ze względu na niedopuszcz al ność wy- dania wy roku. Marszałek Sejmu stwierdził, że c zęść zarzut ów skarżąc ego nie został a skierowan a w stosunku do normy, zgodnie z którą decyzja wydan a w trybie art. 35 u st. 1 i 2 u .z.t.w.n. stanowi trwały tytuł pra wny do kor zystania z urządzeń przesyło wy ch posadowionyc h na cu- dzym gruncie, co wyklucza ustanowienie służebności pr zesyłu, lecz wobec interpretacji za- kwestionowan ej regulacji przewidującej ta ki właśnie skutek. P o pierwsze, skarżący twierdz i OTK ZU A/2023 SK 98/19 poz. 58 3 bowiem, że bra k był o pods taw do przyjęcia wykładni, z go dnie z którą ko nsekwencją rozwa- żanej decyzji jest powstanie trwałego obciąż enia prawa własności nieruchomości. Po drugie, wskazuj e , że sądy nie miały p rawa przypisać zaska r żon ym unormowaniom innych skutków niż te, które judyka tura i doktryna przypis ywały i m w chwili wyda nia decyzji dotyczącej ich nieruchomości. Po trzecie, zarzuca prawotwórczy i retroaktywny charakter wykładni zasto- sowanej w jeg o sprawie oraz w poprzedzając ej ją linii orzeczni czej. W rzeczywistoś ci zatem zarzut niezgodności z Konstytucją od nos i do prawidł owości przyjętej inte rpret acji oraz jej skutków wstecznych. Oba zagadnienia pozostają jednak poza kognicją Trybunału. Z tego względu pos tępowanie w zakres ie , w jakim wzorce kontroli stanowi ą art . 2 i art . 7 Kons tytu- cji , podlega umorzeniu. Po za tym, j ak zau ważył Marszałek Sejmu , zarzut naruszenia zasady równej ochrony prawa własności i zasady równości (art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust . 1 Konstytucji) nie został uzasadniony w sposób pozwalają cy na ust al enie j ego istoty , co uniemożliwia je go me- rytoryczne rozpoznanie. Skarżąc y nie wskaza ł bowiem kategorii podmiotów podobnych posiadających wspólną cechę relewantną, których sytuacja prawna miałaby zostać zróżn ico- wana przez zaskarżone przepisy or az nie upr awd opodob ni ł braku okoliczności uspra wi edli- wiających o wo zróżnicowanie. O statecznie uczestnik postępowania uznał, że wzorcem kontroli w wypadku rozpo- znawanej skargi konstytucyjnej może być j edynie art. 64 ust. 3 w związku z art. 21 ust. 1 i art . 31 ust. 3 Kon stytuc ji. Uzasadniając stanowisko o zgodności art. 35 ust. 1 i 2 u .z.t .w.n. z wymienionymi postanowieniami konstytucyjnymi, zwrócił uwagę na kilka okoliczności. Po pierwsze, zakwestionow ana regulacja spełni a przesłankę for malną dopuszczalno- ści ogranic zeni a praw a własności, jaką jest jego wp rowadzenie w dr odze u stawy, gdyż okre- śla wszystkie podstawowe elementy tego ograniczenia. Po drugie, zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomościach ciągów drenażowyc h, przewodów służących do przesyłania płynów, pa ry, gazów, elektryczności oraz urządze ń technicznych łą czności i sygna lizacji, a t akże podziemnych lub na d ziemnych urządzeń tech- nicznych niezbędnych do korzystania z tych prz ewodów jest konie czne zarówno ze wzgl ędu na porządek publiczny, jak i o chronę praw i w olnośc i osób innych niż właściciel e obciążo- nych nie r uchomości; służy również realizacji przesłanki zdrowia publicznego. Po trzecie, uwarunkowania technologiczne powodują , że urządzenia u możliwiające do stęp do usług z zakresu energetyki, tel ekomunikacj i, z aopatr zenia w wodę oraz kanalizacj i ma ją w wielu wy padkach chara kter liniowy. Zapewnienie dostępu do nich wymaga infra- struktury sieciowej, a stworzenie sieci nie jest moż liwe bez korzysta nia z nieruchomości na- leżących do innych osób niż odbi orcy końcow i. Po czw arte, obecnie ugruntowany je st pogląd, zgodni e z którym ogra niczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 35 u.z.t.w.n. stanowi jeden ze sposobów w ywłaszczenia. Oce na norm wynikając ych z zaskarżonego przepisu powinna b yć przy tym dok onywan a nie w kontekście historycz ny m, ale z zachow aniem zasady wy kładni proko nsty- tucyjnej. Skutki decyzji wydanych na ich podstawie oceniane są zatem z uwzględnieniem za sady utrzymania i ngerencji w prawo wł asności na minimalnym poziomie kon iecznym dla rea lizacj i celów uzasadniających ową in gerencję. Należ y zarazem podkreślić o dpłatny cha- rakter ograniczenia prawa własności w tym wypadku. Chociaż obecnie art. 35 u.z.t.w.n. nie obowiązuje, n ie ma przeszkód, by roszczenie o ustalenie i wypłatę o dszkodowani a za wy- wła szczen ie dokonane w oparciu o tę regulację, z głoszone po wej ściu w życie ustawy o go- spodarce nieruchomościami, rozpatrywać na podstawie jej art. 129 ust. 5 pkt 3. W łaściciel ma zate m prawo żądać odszko dowania za straty związane z posad owieniem na jeg o nier u- chomości sieci przesyłowej i jej poszczególn ych urzą dzeń, włącznie z obniżeniem wartości tej nieruchomości. Okoliczności te pozwalają uznać, że ingerencja w prawo własności nie nar usza zasady proporcj onalności wynikającej z art. 31 us t. 3 Konsty tucj i. OTK ZU A/2023 SK 98/19 poz. 58 4 Po piąte, ograniczenie prawa w ła sności na podst awie zaskarżonej regulacji nie pro- wadzi do naruszenia jego istot y, do której należą trzy elementy : prawo posiadania rze czy, prawo korzys tania z rzeczy zgodn ie z jej przeznaczeniem oraz prawo rozporządz ania rzecz ą. Administracyjnoprawne ust an owienie ogranic zenia prawa wła sności poleg ające na koniecz- ności znoszenia przez właściciela posadowionych na jego gruncie urządzeń prz esyłowych nie wyk lucza całkowicie moż liw ości posiadania przedmiotu praw a własności , cz erpani a z niego korzyści oraz rozp or ządzania nim. P ogorszenie ekon omicznej syt uacji właściciela rekompen- sowane jest roszczeniami odszkodowawczymi. Należy także zwrócić uw agę, że zgodnie z art. 35 ust. 3 u .z. t.w.n. , jeżeli założenie i przepro wadzenie przewodów i urządz eń powodo- wało, iż nier uchomość nie nadawała się do dalsz ego racjonalnego użytkowania, podlegała wywłaszczeniu za odszkodowaniem na zasadach ogólnych. 3. W pi śmie z 28 maja 20 2 1 r. st anowisk o w sprawie zajął Prokurato r Generalny, wnosząc o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Prokurator Generalny zauważył przede wszystki m , że ustawa o wywłaszczaniu nieru- cho mości z ostała uchylona i zastąpion a 1 sierpnia 1985 r. przez ustawę z dnia 29 kwiet nia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywła szczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30 , poz. 127, ze zm. ), a ta z kolei 1 stycznia 1998 r. przez ustawę o gospodarce nieruch omościa- mi. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, uchylenie aktu normat ywnego nie musi oznacza ć utrat y mocy obow iązującej , jeżeli taki akt nadal znajduje zastosowanie do sytuacji z przeszłości, teraźniejszoś ci lub prz y szłości. Należy jednak zau ważyć, że art. 35 ust. 1 u .z.t.w.n . nie wyznacza aktualnie swoim adresatom żadnych obowiązków, natomiast art. 35 ust. 2 u .z.t.w.n. wskazuje obecnie tylko skutki, jakie wynikały z decyzji wydanych na podstawie pierwszeg o wymienionego przepisu. Zakwestionow ane reg ulacje służą zatem je- dynie kwalifikowaniu określonych zdarzeń z przeszłości oraz ustaleniu konsekwe ncji, jakie one już wcześniej spowodowały, a to znaczy, że nie posiadają o ne mocy obowiązującej. Uczestnik postę powania podkreślił zarazem, że skarżą cy swo i ch zarzut ów nie skie- rowa ł w obec art. 35 ust. 1 i 2 u .z.t.w.n., lecz w stosun ku do ich wykładni prz yjętej w orzecz- nictwie Sądu Najwyższego. Trybunał Konstytucyjny nie jest natomiast uprawniony do kon- trolowania spo sobu interpretacji lub stosowania prz episów prawnych czy pra widłowości rozstrzygnięć jednostkowych podjętych w sprawach indywidualny ch. Ostatecznie Prokurator Generalny stwierdził, że źródłem naruszenia konstytucyjnych praw skarżąc ego nie są nieobowiązują ce regulacje ustawy o wywłaszczan iu n ieruchomości , ale są to podję te na ich podstawie decyzje. To ich wydanie – zgodnie z orzecznictwem – s powodowało ograniczenie prawa własności przez ustanowienie trwałego obowiązku zno- szenia przez właściciela posadowiony ch na jego nieruchomości urządzeń prz es yłowych . Przedmiotem skargi kons tytucyjnej nie jest zatem bezpośrednio treść norm atywna art. 35 ust . 1 i 2 u .z.t.w.n. 4. Rzecznik Praw Obywatelskich, zawiadomiony o toczącym się postępowaniu w sprawie niniejszej s kargi konstytucyjnej, poinformował w pi śmie z 8 stycznia 2020 r., że ni e zgłasza w nim swojego udziału. II Trybunał K onstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji , każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naru szone, ma prawo, na zasadach określon ych w ustawie , wnieść skargę do Trybuna- OTK ZU A/2023 SK 98/19 poz. 58 5 łu Konstytucyjnego w sprawie zgodnośc i z Kon s tytucją ustawy lub inneg o aktu normaty wne- go, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego woln ościach lub prawach albo o jego obowi ązkach określonych w Konstytucji . S karga kon- stytucyjna powinna przy tym speł niać wa r unki określone w us tawie z dnia 30 lis topada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK ) . 2 . S karga konstytucyjna inicjująca postępowanie w niniejszej sprawie nie speł nia wy- m o gów warunkujących j ej me rytoryczne rozpoznanie, co pociągnęło za sobą konieczność umorzenia postępowania w całości na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK ze względu n a niedopuszczalność wydania wyroku. Przedmiotem skargi może być bow iem jedyn ie zarz u t niezgodności okre ślone j regulacji prawnej z Konstytucją , jeżeli na podstawie t ej regulacji podjęto rozstrzygnięcie ingerujące w konst ytucyjne wolności lub prawa. Trybunał Konstytu- cyjny uznał, że skarżący nie wykazał, by w jego sprawie doszło do naruszen i a praw lub wol- ności okre ślonych w Konstytucji. Jednocześnie skarga konstytucyjna obarczona była poważ- nymi wadami dotyczącymi braku odpo wiedniego powiązania wzorców kontroli z przepisami konstytucyjnymi chroniącymi prawa lub woln ości jedn ostki oraz braku w y starczającego uza- sa dnien ia przedstawionych zarzutów. 3. Podniesion e w skardze zarzut y niezgodności z Konstytucją został y sformułowan e wobec art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z d nia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomo ści (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm .; dalej: ustawa o wywłaszczaniu nieru- chomości, u.z.t.w.n.). Zakwestionowane przepisy – w brzmieniu ustalonym p rzez art . 1 pkt 19 ustawy z dnia 22 l istopada 1973 r. o zmianie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczan ia nieru- chomości ( D z. U. Nr 48, poz. 2 82) , obowiązującym od 28 listopada 1973 r. – stanowiły : „ Or- gany administracji państwowej, instytucje i przedsiębiors twa pańs twowe mogą za zezwole- niem nac zelnika gminy – a w miastach prezydenta lub naczelnika miasta (dz ielnicy), zakładać i przeprowadzać na nieru chomościach – zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową – ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nad z iemne urzą- dzenia te chnic zne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń ” (art. 35 ust. 1); „ Osobom upoważnionym przez właściwy organ, instytucję lub przedsiębiorst wo państwowe przysługuje prawo dostępu do tych przewodów i urządz eń w celu wykonywa n ia czynności związa nych z ich konserwacją ” (art . 35 ust. 2). Przywołane uregulowania zostały zaskarżone w zakresie, w jakim wyłączają możli- wość nabycia służebności przesył u na podstawie art. 305 1 i art. 305 2 § 2 ustawy z dnia 23 kwie tn ia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2 022 r . poz. 1360, ze zm.; dalej: k.c.). Zgod- nie z art. 305 1 k.c. n ieruchomość można obciążyć na rzecz prze dsiębiorcy , który zamierza wybudować lub któreg o własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c ., prawem polegając y m na tym, że przeds iębio rca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych ur ządzeń (sł użebność przesyłu), przy czym art. 30 5 2 § 2 k.c. wskazuje, że jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowieni e służebności przesy łu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o któ- rych mowa w art. 49 § 1 k.c. , właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagro- dzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Trybunał Konstytucy jny zauważył, że sk a rżący nie podnos i z arzut ów niezgodności z Konstytucją bezpośrednio wobec treści przepisów ustawy o wywłasz czaniu nieruchomości, lecz po dnosi j e w stosunku do i nterpretując y ch te przepisy orze c zeń Sądu Najwyższego, zgodnie z którym i decyzja wydana na podst a wie art. 35 ust. 1 i 2 u .z.t.w .n. nie tylko umożli- wiała założenie i przeprowadzenie określonych przewo dów i urządzeń na nieruchomości, ale OTK ZU A/2023 SK 98/19 poz. 58 6 prowadziła do trwałego ograniczen ia prawa własności nieruchomości. Skarżący nie wykazał jedna k , by w drodze dzia łaln o ści orzeczniczej zakwest ionowa nym regulacjom przypisana została now a treść normatywna. 4 . Umarzając postępowa n ie w niniejszej spraw ie, Trybunał Konstytucyjny wziął po- na dto pod uwagę liczne mankamenty wniesionej skargi konstytucyjnej, uniemożli wiające j ej merytoryczne rozpozna nie. P rzede wszystkim należ ało zauważyć, że art. 35 ust. 1 i 2 u.z.t.w.n. wraz z całą ustawą o wywłaszczaniu nieruchomości został uchylony 1 sier pnia 1985 r. przez art. 89 pkt 3 (w pier - wotnej numeracji – art. 100 pkt 3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gos podarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.) . W orzecznictwi e Trybunału Konstytucyjnego jednolici e przyjmuje się przy tym , że uchylenie przepisu praw- nego nie jest równoznaczne z ut r atą przez niego mocy obo wiązuj ącej, jeżeli taki przepis na mocy regulacji intertemporalnych nadal nor muje określ one stany faktyczne, co znacz y , że stanowi wciąż podstawę re konstrukcji obowiązujących norm prawnych, różniących się od norm pierwotnie w nim w y rażonych ograniczonym za krese m czasowym. Należało jednak zgodzić się z Prokuratorem Generalnym, że z akwestionow an e regul acj e już nie ob owiązuj ą , gdyż na podstawie art. 35 u st. 1 i 2 u.z.t.w.n. nie mogą być obecnie wydawan e decyzj e admi- nistracyjn e. Przepi s y te aktualnie podlega ją jedy nie wtórnemu zastosowaniu przy ustalaniu konsekwencji prawnych, jakie o we decyzje wywołały w przeszłości. Co istotne w niniejszej sprawie, utr ata mocy obowiązującej przez zaskarżone uregu- lowani a nastąpiła ponad 10 lat przed w e jściem w życie Konstytuc ji, a to znacz y , że ani ich treść, ani ich wykładnia nie mus iały spełniać określonych w Ko nstytucji wym agań dot yc zących ochrony praw i wolności jedn ostek. Trybunał za uważ a jednak, że podniesione w skardze kon- stytucyjnej zarzuty nie zg o dności z Konstytucją mog łyby t eoretycznie zostać rozpoznane me- rytorycznie , gdyby ska rżący powiązał swoje zastrzeżenia d otyczące narus ze nia przysługują- cych mu praw lub wol ności z naruszeniem zasady lex retro non agit wynikającej z art. 2 Kon- styt u cji . Prz yp i sanie art. 35 ust. 1 i 2 u.z.t .w.n. w istocie nowej lub przynajmniej zmienionej treś ci normatywnej , które nastąpiłoby j uż pod rządami K onstytucji , musiał oby bowiem reali- z ować ustanowione w niej wymagania. Należało jednak zauważyć, że o ile sam zarzut uc hy- b ienia zakazowi wsteczneg o dzia łania prawa jest wzmiankowany w skardze konstytucyjnej , o tyle został on od niesiony nie d o zmiany prawa , lecz do zmiany ukształtowanej przez Sąd Najwyższy linii orzeczniczej. Poza tym rozważany zarzut nie został w wystarcza ją c y sposób powiązany ze sf erą pr aw i wolności jednostek, a nadto nie został dostateczn ie uzasadniony. Skarż ący nie wykaza ł zatem, że w je go wypadku doszło do naruszenia prz ysługujących mu praw lub wolności określonych w Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny z w rócił takż e uwagę na pow ażne w ady formalne skargi kon- stytucyjnej. W wypadku wzorcó w kontroli związ anych z ochroną pra w i wolności jed no stki skarżący nie wywiązał się z ob owiązku uzasadnienia zarzutów ich naruszenia. W zakresie dotyczącym art. 64 ust. 3 w z wiązku z art. 31 ust. 3 Konsty tucji ograniczył się w zasadzie do przedstawienia ic h treści oraz ko nstatacji, że art. 35 ust. 1 i 2 u. z. t.w.n. nie spełnia określo- nych w ni ch wymagań. Z kolei w zakresie dotyczącym art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 K o nstytucji nie wyróżnił n awet k ategorii podmiotów podobnych, których sytuacja prawna miałaby zostać ukształtowana odmi ennie przez zask ar żone przepisy. W wypadku natomiast wzorców kontroli wyrażających zasady konstytucyjne ( art. 2, art. 7 i art. 21 ust. 1 K o nstytu- cji) skarżący nie wskaza ł, jakie prawa lub wolności jednostki z nich wywodzi, ani nie powią- z ał zarzutu ich naru szenia z właściw ym i postanowieniami konstytucyjnymi t akie prawa lub wolności chroniącymi.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Rodzaj orzeczenia
- Postanowienie - umorzenie
- Publikacja
- OTK ZU A/2023, poz. 58
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Trybunał Konstytucyjny