Wróć do: Orzeczenia TK

Sygnatura

SK 43/24

Postanowienie - umorzenie TK SK 43/24

Data orzeczenia
6 grudnia 2024
Data publikacji
17 grudnia 2024

Treść rozstrzygnięcia

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 17 grudnia 2024 r. Pozycja 119 POSTANOWIENIE z dnia 6 grudnia 202 4 r. Sygn. akt SK 43 /2 4 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska – przewodniczący Justyn Piskorski Bartłomiej Sochański Bogdan Święczkowski – sprawozdawca Michał Warciński , po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawny m w dniu 6 grudnia 202 4 r., skarg i konstytucyjn ej P .D. o zbadanie zgodności: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753 , ze zm . ) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, 3) art. 17 ust. 11 ustawy powołanej w punkcie 1 w związku z § 5 rozporządze- nia powołanego w punkcie 2 z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 , w związku z art. 87 Konstytucji, p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 2 1 lipca 202 3 r. (data nadania) P .D. (dalej: skarżąca) działając a „w imieniu własnym i w imieniu syna T .D. ” , reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, w niosła o stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny, że: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobie- ganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.; dalej: ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych ) są niezgodne z wywodzoną z art. 2 Kon- OTK ZU A/2024 SK 43/24 poz. 119 2 stytucji zasadą dostatecznej określoności przepisów prawa oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obo- wiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753 , ze zm. ; dalej : rozporządzenie o szczepi eniach ) jest niezgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą dostatecznej okre- śloności przepisów prawa oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, 3) art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych w związku z § 5 rozporzą- dzenia o szczepi eniach są niezgodn e z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 , w związku z art. 87 Konstytucji. 1.1. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą : Skarżąca nie poddała dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym w terminach wynikających z komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego (dalej: GIS) w sprawie Pro- gramu Szczepień Ochronnych (dalej: PSO) . Postanowieniem z 1 czerwca 2017 r. wojewoda nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia oraz wezwał ją do poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Postanowieniem z 28 lipca 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P . uznał zgłoszone przez skarżącą zarzuty w sprawie prowad zonego wobec niej postępowania egzekucyjnego w administracji za nieuzasadnione. Następnie Państwowy Wojewódzki In- spektor Sanitarny postanowieniem z 14 września 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie z 28 lipca 2017 r. Postanowieniem z 4 grudnia 2017 r. wojewoda oddalił wszystkie zarzuty podniesione przez skarżącą w sprawie prowadz onego wobec niej postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z 3 grudnia 2018 r. Minister Zdrowia utrzymał w mocy postanowie- nie z 4 grudnia 2017 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów . Na postanowieni e ministra skarżą- ca wniosła skargę do sądu administracyjnego. Wyrokiem z 6 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odda- lił skargę. Następnie skarżąca wywiodła od tego wyroku skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 marca 2023 r. (sygn. akt [ … ] ) oddalił skargę kasacyjną. Następnie skarżąca wystąpiła do Trybunału Konstytucyjnego z żądaniem wyrażonym w komparycji niniejszego postanowienia. 1.2. W skardze konstytucyjnej podniesiono, że art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zwal- czaniu chorób zakaźnych ustanawia obowiązek poddania się przez osoby przebywające na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej szczepieniom ochronnym. Zdaniem skarżącej w przepi- sach prawa powszechnie obowiązującego nie określono, w którym konkretnie miesiącu/roku życia osoby obowiązek szczepienia ochronnego przeciwko poszczególnym chorobom staje się wymagalny. Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz rozporządzenie o szczepien iach nie określają, ile dawek poszczególnych szczepionek należy podać dziecku. Skarżąca podkreśliła, że w praktyce organów stosujących zaskarżone regulacje występuje rozbieżność interpreta- cyjna polegająca na tym, że niektóre z nich stwierdzają, iż wymagalność obowiązku szcze- pienia przeciwko konkretnym chorobom , poszczególnymi dawkami wynika z k omunikatu GIS , inn e z kolei uznają, że wymagalność wynika z wezwania skierowanego przez lekarza do rodziców . Jej zdaniem przedstawiona rozbieżność jest „tak daleko posunięta”, że nie może zostać rozstrzygnięta przy pomocy środków prowadzących do wyeliminowani a niejednolito- ści stosowania prawa ( zob . skarga konstytucyjna, s. 4 - 6). Następnie skarżąca wskazała, że PSO nie należy do katalogu źródeł powszechnie ob- owiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. Jej zdaniem może być zakwalifikowany jako akt prawa wewnętrznego , wiążący wyłącznie jednostki organizacyjne podległe organowi OTK ZU A/2024 SK 43/24 poz. 119 3 wydającemu, nie zaś obywateli. Według wskazanego poglądu skarżąc a nie była związana k omunikatem GIS konkretyz ującym wiek dziecka , w którym należy podać określoną szcze- pionkę oraz wskazującym ilość dawek. W ocenie skarżącej program szczepień ochronnych nakłada na obywateli nowy obowiązek, a w związku z tym powinien mieć formę prawn ą co najmniej rozporządzenia. Skarżąca podniosła również, że w obecnym stanie prawnym nie można na jego podstawie – w sposób wiążący jednostkę – wyprowadzać terminu wymagalno- ści wykonywania poszczególnych szczepień ( zob. tamże, s. 6 - 7). S karżąca zauważyła także , że regulacje normatywne wprowadzające obowiązek szczepień stanowią ingerencję w prawo do prywatności wynikające z art. 47 Konstytucji (prawo do decydowania o życiu osobistym) . Skarżąca zwróciła uwagę na wyłączenie możli- woś ci podjęcia przez osobę obowiązaną do poddania się obowiązkowym szczepieniom albo przez jej opiekunów prawnych lub faktycznych decyzji o odmowie poddania się tym szcze- pieniom. Obowiązek ten ingeruje w zasadę autonomii (samostanowienia) jednostki. Skarżąca zauważyła także, że ograniczenia konstytucyjnych praw mogą nastąpić wyłącznie w ustawie, gdy są konieczne i proporcjonalne. Jej zdaniem kwestionowana regulacja nie spełnia standar- du konstytucyjnego, co potwierdza przeprowadzony test proporcjonalności ( zob. tamże, s. 8 - 10). 2 . Postanowieniem z 3 kwietnia 202 4 r. (sygn. Ts 2 1 3 /2 3 , OTK ZU B/202 4 , poz. 185 ) Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg. 3. W piśmie procesowym z 30 kwietnia 2024 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poin- formował, że nie zgłasza udziału w postępowaniu. 4. W piśmie procesowym z 8 maja 2024 r. Rzecznik Praw Dziecka poinformował, że nie zgłasza udziału w postępowaniu. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Wykorzystanie skargi konstytucyjnej, będącej instrumentem ochrony konstytucyj- nych praw i wolności przysługujących jednostce, warunkowane jest spełnieniem wymogów określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organi- zacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Analiza formaln a skargi konstytucyjnej nie kończy się na etapie tzw. po- stępowania wstępnego, w którym Trybunał Konstytucyjny ocenia, czy wniesiona skarga kon- stytucyjna spełnia wymogi formalne oraz czy nie jest oczywiście bezzasadna. Zgodnie z utrwalonym poglądem Trybunał Konstytucyjny zobligowany jest do oceny – w każdym stadium postępowania – czy w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła ujemna przesłanka proce- sowa implikująca konieczność umorzenia postępowania (zob. postanowienie TK z 18 grudnia 2019 r., sygn. SK 71/19, OTK ZU A/2020, poz. 2). 2. Skarżąca zakwestionowała konstytucyjność wybranych przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239; obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 924; dalej: ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obo- wiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753; dalej: rozporządzenie o szcze- pieniach). OTK ZU A/2024 SK 43/24 poz. 119 4 Po zainicjowaniu niniejszego postępowania nastąpiły zmiany w prawie dotyczące ob- owiązkowych szczepień ochronnych . Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych została znowe- lizowana, a d otychczasowe rozporządzenie o szczepieniach zostało zastąpione przez rozpo- rządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych ( Dz. U. poz. 2077) , które – z wyjątkiem jednego przepisu – weszło w życie 1 paź dziernika 2023 r . W związku z tym należało wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny, badając dopuszczal- ność niniejszej skargi konstytucyjnej , odwoływał się do stanu prawnego i takiego brzmienia zakwestionowanych przepisów, które były podstawą rozstrzygnięć wydanych w sprawie skar- żącej (podobnie zob. postanowienie TK z 11 kwietnia 2024 r., sygn. SK 71/23, OTK ZU A/2024, poz. 39) . 3. W toku analizy formalnej Trybunał w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że skar- żąca wskazała, iż działa w sprawie „w imieniu własnym i w imieniu syna” (zob. skarga konstytucyjna, s. 1). Z treści uzasadnienia skargi konstytucyjnej oraz zaprezentowanej argu- mentacji n ie wynikało jednak, aby skarga konstytucyjna pochodziła od dwóch skarżących (co nakazywałoby przyjęcie, że w istocie pismo stanowi dwie skargi konstytucyjne, a nie jedną) . W uzasadnieni u skargi konstytucyjnej pełnomocnik wielokrotnie , posługując się słowem „skarżąca” , wskazywał na P .D. , co potwierdza dobitnie kontekst zaprezentowanej argumenta- cji (zob. tamże : np. „[s]karżąca nie poddała dziecka szczepieniom ochronnym”, „skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego”, „skarżąca złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego ” – s. 2; „[g]dyby nie wskazane na wstępie przepisy przewidujące obowiązek poddania dziecka skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym (…)” – s. 3). Z tego względu – pomimo użycia wyrażenia „w imieniu własnym i w imieniu syna ” – Trybunał uznał, że w sprawie występuje tylko jedna skarżąca – P . D . Nadto Trybunał wskazuje, że analogiczną ocenę zaprezentowano również w uz asad- nieniu postanowienia TK z 18 września 2024 r., sygn. SK 49/24 (OTK ZU A/2024, poz. 78) . 4. Po przeprowadzeniu analiz y skarg i konstytucyjn ej Trybunał uznał, że wydanie wy- roku w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne oraz zbędne , a postępowanie stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK podlega umorzeniu. Swoje stanowisko Trybunał oparł na następujących argumentach . 4 . 1 . W części I wyroku z 9 maja 2023 r. o sygn. SK 81/19 ( OTK ZU A/2023, poz. 50) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że : „ [a]rt. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w za- kresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozpo- rządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. W części II orzeczenia określono , że „[p]rzepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) mie- sięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. W pozosta- łym zakresie Trybunał umorzył postępowani e . Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw 12 maja 2023 r. (zob. Dz. U. poz. 909). OTK ZU A/2024 SK 43/24 poz. 119 5 W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się już in merito w sprawie dotyczącej tożsamych – względem spraw y zainicjowan ej niniejszą skarg ą konsty- tucyjn ą – przedmiotów kontroli oraz wzorców konstytucyjnych. Wobec tego Trybunał musiał rozstrzygnąć kwestię celowości merytorycznego rozpoznania zarzutów wyrażonych w punk- cie 3 petitum niniejszej skarg i konstytucyjn ej . Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK Trybunał Konstytucyjny wydaje na posiedze- niu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania , jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne. Zbędność orzekania występuje także wówczas, gdy kwestionowana norma była już w innej sprawie przedmiotem kontroli co do zgodności z Konstytucją . Jeśli w sprawie zacho- dzi tożsamość podmiotowa (dotycząc a podmiotu inicjującego postępowanie) i przedmiotowa (dotycząc a przedmiotu i wzorców kontroli), ziszcza się ujemna przesłanka procesowa w po- staci powagi rzeczy osądzonej ( res iudicata ) . Jeśli zaś w sprawie zachodzi tylko tożsamość przedmiotowa, ziszcza się przesłanka ne bis in idem ( zob. postanowienie TK z 23 czerwca 2022 r., sygn. SK 52/20, OTK ZU A/2022, poz. 42). Należy zgodzić się z poglądem zakładającym, że „[u]przednie rozpoznanie sprawy konstytucyjności określonego przepisu prawnego (normy prawnej) z punktu widzenia tych samych zarzutów nie może być jednak uznane za prawnie obojętne. Powoduje ono koniecz- ność wydania rozstrzygnięcia opartego na zasadzie ne bis in idem . Jest ona rozumiana w po- stępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym z uwzględnieniem specyfiki tego postępowa- nia (…) . O ile w wypadku zaistnienia przesłanki powagi rzeczy osądzonej Trybunał Konsty- tucyjny musiałby (…) umorzyć postępowanie jako niedopuszczalne, to w wypadku przesłanki ne bis in idem Trybunał dokonuje oceny w kategoriach pragmatycznych, ocenia celowość prowadzenia postępowania i orzekania w kwestii, która została już jednoznacznie i ostatecz- nie rozstrzygnięta przez ten organ. W takiej sytuacji właściwą podstawą umorzenia postępo- wania jest zbędność orzekania ( … ) ” – postanowienie TK z 10 lipca 2007 r., sygn. P 40/06, OTK ZU nr 7/A/2007, poz. 86 . Po dokonaniu porównania petitum oraz uzasadnie nia niniejszej skarg i konstytucyjn ej z tenorem wyroku w sprawie o sygn. SK 81/19 Trybunał Konstytucyjny stwierdził wystąpie- nie tożsamości dotyczącej przedmiotu kontroli oraz wzorców konstytucyjnych. Zarzuty po- stawione w sprawie rozpoznawanej pod sygn. SK 81 / 19 są analogiczne do przedstawionych – przez tego samego pełnomocnika procesowego – w skar dze konstytucyjn ej rozpoznawan ej pod sygn. SK 43 /2 4 . W wyroku o sygn. SK 81/19 Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął zatem analogiczny – do spraw y rozpoznawan ej pod sygn. SK 43 /2 4 – problem konstytucyjny. Ponowne rozpa- trzenie spraw y w tym zakresie naruszałoby zatem zasadę ne bis in idem , stabilizującą sytuację ukształtowaną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który zgodnie z art. 190 ust. 1 Konsty- tucji ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny (zob. postanowienia TK z: 5 lipca 2023 r., sygn. SK 95/20, OTK ZU A/2023, poz. 67 oraz 8 maja 2024 r., sygn. SK 9 2/23, OTK ZU A/2024, poz. 50 ). Wobec zbędności orzekania , postępowanie w zakresie zarzu tu postawio nego w punk- cie 3 petitum niniejszej skarg i konstytucyjn ej należało umorzyć na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK . 4 . 2 . W odniesieniu do zarzutów niekonstytucyjności art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych i § 3 rozporządzenia o szczepieniach, w sprawie o sygn. SK 81/19 – zainicjowanej przez skarżącą (matkę) , która nie działa ła w imieniu mało- letniego dziecka – Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie. Nie wypowiedział się zatem merytorycznie o zaskarżonych normach. Wyjaśniając przyjęty kierunek działania, Try- bunał podkreślił, że uczynienie przedmiotem kontroli wskazanych regulacji normatywnych „ bez powiązania tych przepisów z innymi jednostkami redakcyjnymi wskazanych aktów OTK ZU A/2024 SK 43/24 poz. 119 6 normatywnych nie powodowałoby zastrzeżeń w sytuacji, gdyby skarga konstytucyjna została wniesiona w imieniu i na rzecz małoletniej – córki skarżącej. Sytuację prawną skarżącej nor- muje jednak w fundamentalnym stopniu art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych (…). Z analizy petitum , jak i uzasadnienia skargi konstytucyjnej, w tym pisma uzupełniające- go skarżącej, nie wynika, że intencją skarżącej było uczynienie przedmiotem kontroli art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Skarżąca nie wykorzystała w tym zakresie ar- gumentacji dotyczącej naruszenia jej własnego prawa do prywatności, której postacią miałoby być prawo do podjęcia wolnej decyzji o tym, czy w sferze «dobra» dziecka mieści się podda- nie go szczepieniom ochronnym”. Ponadto stwierdził, że „[w]obec braku dostatecznie wyraź- nego wskazania przez skarżącą na istotę ciążącego na niej obowiązku na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz stosownej argumentacji, Trybunał nie był uprawniony do takiej rekonstrukcji skargi konstytucyjnej inicjującej niniejsze postępowanie, która pozwalałaby na jej merytoryczne rozpoznanie we wskazanym zakresie”. 4.2.1. Rozpoznając – analogiczną do niniejszej – skargę konstytucyjną (sygn. SK 49/24) , w której skarżąca działa ła zarówno w imieniu własnym , jak i w imieniu małolet- niego dziecka , Trybunał rozwinął pogląd przytoczony w poprzednim akapicie, uznając, że uczynienie przedmiot em kontroli art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalcza- niu chorób zakaźnych i § 3 rozporządzenia o szczepieniach bez powiązania tych regulacji normatywnych z innymi jednostkami redakcyjnymi ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych i rozporządzenia o szczepieniach nie powodowałoby zastrzeżeń , „ gdyby skarga konstytucyjna została wniesiona w imieniu i na rzecz małoletniego dziecka skarżącej – co, jak już Trybunał wykazał, nie miało miejsca w niniejszej sprawie, nawet mimo wskazania, że skarga jest wno- szona zarówno w imieniu własnym, jak i małoletniej córki skarżącej. Jak już bowiem wska- zano, skarga wniesiona przez matkę w imieniu własnym i w imieniu małoletniej córki stano- wiłaby w istocie dwie odrębne skargi – takiej konstrukcji przeczy zaś uzasadnienie, odnoszą- ce się właściwie wyłącznie do praw opiekuna prawnego, nie zaś małoletniej ” ( postanowienie o sygn. SK 49/24 ) . Ponadto stwierdził, że „[j] ednocześnie skarżąca w żadnym miejscu skargi, ani w jej petitum , ani w uzasadnieniu, nie podnosiła, by jej intencją było uczynienie przed- miotem kontroli art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Przepis ten (…) stano- wiący, że « [w] przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozu- mieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2020 r. poz. 849 oraz z 2022 r. poz. 64 i 974) » w istocie normował sytuację skarżącej. Skarżąca jednakże nie przedstawiła argumentacji dotyczącej naruszenia jej własnego prawa do prywatności, której postacią miałoby być prawo do podjęcia wolnej decy- zji o tym, czy w sferze « dobra » dziecka mieści się poddanie go szczepieniom ochronnym. Zamiast tego próbowała w istocie dokonać połączenia dwóch niezależnych skarg konstytu- cyjnych w jednej”. P rzytoczony pogląd skutkował umorzeniem postępowania w sprawie o sygn. SK 49/24 (w zakresie tożsamych zarzutów do wyrażonych w punktach 1 i 2 petitum niniejszej skargi konstytucyjnej) na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK wobec niedopuszczalności wyrokowania. 4.2.2. Nadto należało przypomnieć , że p ogląd o niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania analogicznych zarzutów – do postawionych w punktach 1 i 2 petitum niniejszej skargi konstytucyjnej – Trybunał Konstytucyjny wyraził w serii orzeczeń wydanych po ogło- szeniu wyroku z 9 maja 2023 r. , sygn. SK 81/19 (zob. np. postanowienia z: 5 lipca 2023 r., sygn. SK 95/20; 18 października 2023 r., sygn. SK 49/23, OTK ZU A/2023, poz. 79; 6 marca 2024 r., sygn. SK 2/24, OTK ZU A/2024, poz. 32; 24 kwietnia 2024 r., sygn. SK 51/23, OTK ZU A/2024, poz. 41; 8 maja 2024 r., sygn. SK 44/23, OTK ZU A/2024, poz. 48; 8 maja OTK ZU A/2024 SK 43/24 poz. 119 7 2024 r., sygn. SK 92/23 ). O rzeczenia te zostały wydane wskutek rozpoznania skarg konstytu- cyjnych, w których skarżący (rodzice dzieci objętych obowiązkowymi szczepieniami ochron- nymi) działali wyłącznie we własnym imieniu. Inaczej mówiąc , w skargach tych nie wystę- powało sformułowanie : „ działając w imieniu własnym i w imieniu syna/córki”. 4. 3 . Uwzględniając w toku rozpoznania niniejsz ej spraw y ustalenia przedstawione w podpunkcie 4.2 II części niniejszego uzasadnienia , Trybunał ocenił, że w odniesieniu do zarzutów wskazanych w punkcie 1 i 2 petitum skargi konstytucyjnej nie zachodziła przesłan- ka umorzenia postępowania na podstawie zasady ne bis in idem, ponieważ kwestia konstytu- cyjności art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych i § 3 rozporządzenia o szczepieniach nie została jeszcze rozstrzygnięta wyrokiem Trybunału Kon- stytucyjnego . W tym zakresie Trybunał wypowiadał się jedynie w formie postanowień uma- rzających postępowania z racji niedopuszczalności wyrokowania , wskazując na braki formal- ne podobnych skarg konstytucyjnych sporządzanych i wnoszonych do Trybunału przez tego samego pełnomocnika . S koro analizowana skarga konstytucyjna zawiera ła analogicznie – do wcześniej wskazanych spraw – sformułowane zarzuty i argumenty odnoszące się do niekonstytucyjno- ści zaskarżonych norm ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz rozporządzenia o szczepieniach , a o wadliwości formalnej skarg konstytucyjnych w danym zakresie Trybu- nał Konstytucyjny wypowiedział się już w serii orzeczeń , to niniejsze postępowanie rów- nież należało umorzyć w odniesieniu do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych i § 3 rozporządzenia o szczepieniach. Niniejsza skarga kon- stytucyjna – choć sporządzona i wniesiona już po wydaniu oraz ogłoszeniu wyroku z 9 maja 2023 r. – stanowi niemal dokładne powtórzenie argumentacji zaprezentowanej w skardze konstytucyjnej o sygn. SK 81/19 (z wyjątkiem określenia, że skarżąca działa ła „w imieniu własnym i w imieniu syna” – co jednak , nie skutkuje wyeliminowaniem przeszkody proce- sowej uniemożliwiającej wydanie wyroku w sprawie ) . Tym samym rozpoznanie zarzutów wyrażonych w dwóch pierwszych punktach peti- tum niniejszej skargi konstytucyjnej – podobnie jak w sprawach już zakończonych (zwłaszcza w spraw ie umorzonej postanowieniem z 18 września 2024 r., sygn. SK 49/24) – również na- leżało uznać za niedopuszczalne, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania w tym zakresie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Informacje o sprawie

Rodzaj orzeczenia
Postanowienie - umorzenie
Publikacja
OTK ZU A/2024, poz. 119

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Trybunał Konstytucyjny