P 6/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 21 grudnia 2022 r. Pozycja 80 POSTANOWIENIE z dnia 14 grudnia 2022 r. Sygn. akt P 6/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący Zbigniew Jędrzejewski Mariusz Muszyński Jakub Stelina – sprawozdawca Bogdan Święczkowski, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2022 r., pytania prawnego Są- du Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku : czy art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw loka- torów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U . z 2019 r. poz. 1182), który poprzez wyłączenie z definicji lokatora osoby będą- cej poprzednim właścicielem zajmowanego lokalu, która utraciła tytuł własności do tego lokalu w toku postępowania egzekucyjnego na podstawie postanowienia o przysądzeniu własno ści (art. 999 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Ko- deks postępowania cywilnego; Dz. U. z 2019 r. poz. 1460) nie pozwala na sto- sowanie wobec t ej os oby art. 14 ust. 1 i 4 ww . ustawy , jest zgodny z art. 32 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypo spolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. Postanowieniem z 10 stycznia 2020 r. Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku, Wydział I Cywilny (dalej: sąd) wystąpił do Trybunału Konstytuc yjnego z pytaniem prawnym, czy art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, miesz- kaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182; obec- nie: Dz. U. z 2022 r. , poz. 172 , ze zm. ; dalej: u. o. p. l. ), który przez wyłączenie z definicji loka- tora osoby będącej poprzednim właścicielem zajmowanego lokalu, która utraciła tytuł wła- sności do tego lokalu w toku postępowania egzekucyjnego na podstawie postanowienia OTK ZU A/2022 P 6/20 poz. 80 2 o przysądzeniu własności (art. 999 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępo- wania cywilnego; Dz. U. z 2019 r. poz. 1460; obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.) nie pozwala na stosowanie wobec tej osoby art. 14 ust. 1 i 4 u.o.p.l., jest zgodny z art. 32 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji. 1.1. Pytanie prawne zostało sformułowane w związku z następującym stanem faktycz- nym i prawnym: B.B . była właścicielką lokal u, którego własność utraciła. Obecnie prowadzone jest przeciwko niej postępowanie egzekucyjne o wydanie i opróżnienie lokalu – na podstawie postanowienia sądu o przysądzeniu własności, które na podstawie art. 999 § 1 k.p.c. stanowi tytuł wykonawczy do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości bez potrzeby na- dania mu klauzuli wykonalności. Prowadzący postępowanie komornik sądowy , postanowieniem z 19 marca 2019 r., zawiesił postępowanie egzekucyjne i , na podstawie art. 35 ust. 4 pkt 3 u.o.p.l., wystąpił do Prokuratury Rejonowej Gdańsk -Oliwa w Gdańsku , informując o zawieszeniu postępowania , oraz wniósł o r ozważeni e wytoczenia przez prokuratora, w imieniu dłużnika , powództwa o ustalenie, że jest ona uprawniona do lokalu socjalnego. Według komornika B . B. jest osobą spełniającą kryteria określone w art. 14 ust. 4 u.o.p.l. Prokurator Prokuratury Rejonowej Gdańs k- Oliwa w Gdańsku , działając na rzecz B .B., wystąpił, na podstawie art. 189 k.p.c., przeciwko Gminie Miasta Gdańsk z powództwem o ustalenie, że jest ona osobą uprawnioną do otrzymania lokalu socjalnego, ponieważ spełnia kryteria określone w art. 14 ust. 4 pkt 2 u.o.p.l. 22 sierpnia 2019 r. sąd postanowił zawiesić postępowanie egzekucyjne do chwili prawomocnego zakończenia postępowania. W uzasadnieniu sąd wskazał, że okoliczności przedstawione w treści pozwu (tj. co do spełnienia przez B . B. przesłanek objęcia jej ochroną określoną w art. 14 ust. 4 u.o.p.l.) wskazują na uprawdopodobnienie roszczenia, a także na występowanie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia (art. 730 1 k.p.c.). Pismem z 19 września 2019 r., w odpowiedzi na pozew, pozwana Gmina Miasta Gdańsk wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu swojego pisma proceso- wego wskazała, że regulacje leżące u podstaw żądania pozwu nie znajdują zastosowania w sytuacji, gdy egzekucja jest prowadzona przeciwko osobie, która utraciła prawo własności nieruchomości, gdyż nie jest ona lokatorem w rozumieniu u.o.p.l. Postanowieniem z 10 stycznia 2020 r. sąd zawiesił postępowanie i wystąpił do Trybu- nał u z pytaniem prawnym. 1.2. Sąd w pytaniu prawnym wyraził przekonanie , że art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u. o.p.l. jest niezgodn y z art. 32 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji. Podstawą wątpliwości sformułowanych w pytaniu prawnym są definicje lokatora i właściciela zawarte w kwestionowanych przepisach. Zdaniem sądu , definicja lokatora za- warta w art. 2 ust. 1 pk t 1 u.o.p.l. ma charakter normatywny, gdyż wyznacza zakres stosowa- nia tej ustawy i środków ochrony w niej zawart ych . W ynika z niej , czy danej osobie będzie przysługiwała zwiększona ochrona na podstawie art. 14 u.o.p.l., czy też nie. Dlatego też, brzmienie tej definicji nie ma charakteru jedynie technicznego lecz normatywny , co pozwala na kontrolę jej konstytucyjności. Sąd stwierdził, że w ąsk a definicj a pojęcia lokator zawarta w u.o.p.l. prowadzi do nieu- zasadnionego zróżnicowania sytuacji osób, które utracił y tytuł prawny do lokalu (w porówna- niu np. z os obami posiadający mi wcześniej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego – s. 4 postanowienia sądu) . Przy czym zróżnicowanie to nie wynika z okolicz- ności, wskutek których osoby eksmitowane tytuł pr awny utraciły, lecz z tego , jaki tytuł praw- ny do lokalu posiadały przed jego utratą. W sytuacji gdy do utraty prawa do lokalu dojdzie OTK ZU A/2022 P 6/20 poz. 80 3 z takich samych przyczyn, o kwestii ochrony wynikającej z art. 14 ust. 4 u.o.p.l. przesądza , jaki tytuł prawny dana osoba wcześniej posiadała – czy mieści się w definicji lokatora przyję- tej w u.o.p.l. Stąd , zdaniem sądu, mogą się pojawić wątpliwości, czy jest zapewniona równość wobec prawa osób, które z powodu takich samych okoliczności utraciły prawo do zajmowa- nego lokalu, c o może stanowić naruszenie zasady równości wobec prawa wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji . W ocenie s ądu, regulacja zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 14 ust. 1 i 4 u.o.p.l. nie spełnia kryteriów odstępstwa od nakazu równego traktowan ia podmiotów po- dobnych. Podobieństwo w niniejszej sprawie wyraża się w braku tytułu do lokalu, ewentual- nie w okolicznościach utraty prawa do tego lokalu. Prowadzi to w obu przypadkach do braku prawa do jakiegokolwiek lokalu i w konsekwencji może prowadzić do bezdomności. Od- mienność zaś wyraża się jedynie w fakcie, ż e osobom takim przysługiwał inn y tytuł praw ny do lokalu. Odmienna sytuacj a prawn a osób zajmujących lokal na podstawie umowy najmu czy też którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe (spółdzielc ze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego) od sytuacj i osób, które utraciły prawo własności do zajmowanego lokalu w toku postępowania egzekucyjnego, jest trudn a do pogodzenia z zasadą równości wobec prawa. Odstępstwo od tej zasady, w szczególności w syt uacji g dy charakter praw jest do siebie zbliżony (prawo własności oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu miesz- kalnego) , musiałoby mieć charakter wyjątkowy i usprawiedliwiony zasadami sprawiedliwości społeczne j. U zasadniając zarzut niezgodności kwes tionowanej regulacji z art. 75 ust. 1 Konstytu- cji, s ąd odwołał się do wyroku TK z 18 października 2017 r., sygn. K 27/15 (OTK ZU A/ 2017, poz. 74) , oraz wyraził przekonanie, że ustawodawca w sposób niedostateczny chroni przed bezdomnością osoby, które utrac iły prawo własności do lokalu i prowadzone jest wo- bec nich postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego opisanego w art. 999 § 1 k.p.c. Według s ądu, na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 (oraz pkt 2) u.o.p.l. ustawodawca istotnie ograniczył ochronę osób zdefiniowanych w art. 14 ust. 4 u.o.p.l. i wymagających wzmożonej ochrony. Z jednej strony , ustawodawca wskaz ał, że określony katalog osób, ze względu na sytuację życiową bądź bezradność wymagają bezwzględnej ochrony państwa przed bezdom- nością, z dru giej zaś, pozbawi ł tej ochrony os oby spełniające kryteria wymienion e w art. 14 ust. 4 u.o.p.l. , które uprzednio były właścicielami lokalu. Ochrona taka przysługuje osobom, które utraciły spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu i zostały uznane za lokator ów w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. a nie przysługuje osobom, które utraciły prawo własności. W ocenie sądu , celowa jest kontrola zgodności z art. 75 ust. 1 Konstytucji tych przepisów u.o.p.l. , które nie przyznają zwiększonej ochrony przed bezdomnością osobom z kręgu osób wymienionych w art. 14 ust. 4 u.o.p.l. tylko z uwagi na to , że utraciły inny tytuł prawny niż prawo do lokalu wynikające ze stosunku prawnego o charakterze zobowiązaniowym lub ograniczone prawo rzeczowe . Sąd wskazał, że odpowied ź na pyt anie, czy osobie , na rzecz której p rokurator wyto- czył powództwo, przysługuje co do zasady ochrona wynikająca z art. 14 ust. 4 u.o.p.l. , jest niezbędna do rozstrzygnięcia zawisłej sprawy. W w ypadku uznania, ż e kwestionowany prze- pis jest niezgodny z Konstytu cją, wobec osób, co do których toczy się egzekucja na podstawie tytułu wykonawczego opisanego art. 999 § 1 k.p.c., możliwe będzie orzeczenie o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu na podstawie art. 14 ust. 4 u.o.p.l. Jak wynika z analizy d okumentów przedłożonych przez stronę powodową, osoba ta ka spełniałaby prze- słanki orzeczenia o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu wyrażone w art. 14 ust. 4 u.o.p.l. OTK ZU A/2022 P 6/20 poz. 80 4 2. Pismem z 22 maja 2020 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował, że nie zgłasza udziału w postępowaniu. 3. Pismem z 11 lutego 2021 r. stanowisko w sprawie przedstawił Prokurator General- ny (dalej: Prokurator) , wnosząc o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizac ji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) . W przekonaniu Prokuratora, w niniejszej sprawie dochodzi do kumulacji negatywnych przesłanek postępowania, wykluczających możliwość wydania merytorycz nego orzeczenia . Wskazał, że podniesione przez sąd zarzuty oraz ich uzasadnienie nie dotyczą w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.p.l., który zawiera definicję właściciela , co o znacza niespełnienie wy- mogu określonego w art. 52 ust. 2 pkt 4 u.o.t.p.TK. P onadto Prokurator zauważył , że istotą postawionych przez sąd zarzutów jest nieobjęcie byłego właściciela lokalu ochroną przewi- dzianą w art. 14 ust. 4 u.o.p.l., czyli uprawnieni em do zawarcia umowy najmu socjalnego. Jednak, jak dowodzi ł Prokurator, w art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. zawarta jest ustawowa definicja lokatora, która zawiera obowiązujące dyrektywy interpretacyjne pojęcia lokatora – nie mógł on zatem wywołać przypisywanych temu przepisowi skutków w postaci niedostatecznej ochrony przed bezdomnością l ub nieuzasadnionego zróżnicowania podmiotów podobnych w zakresie wskazanym w pytaniu prawnym. Definicja ta jest wykorzystywana przy orzekaniu o istnieniu uprawnienia określonego w art. 14 u.o.p.l. – i odnosi się do osób, które zajmowały lokal mieszkalny ja ko lokatorzy , a następnie utraciły ten status – nie dotyczy więc były ch właścicieli . W konsekwencji byli właściciele nie są byłymi lokatorami, a ochrona przewidzia- na w art. 14 u.o.p.l. ich nie dotyczy. Kwestionowana przez sąd norma, zgodnie z którą zakres podmiotowy, orzekanego obligatoryjnie przez sąd, uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu nie obej- muje byłych właścicieli, wynika z art. 14 ust. 1 i 4 u.o.p.l. Natomiast wskazany w petitum pytania prawnego art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l., zawiera jący ustawową definicję lokatora, uwzględniany jest w ramach powszechnie przyjętej w orzecznictwie Sądu Najwyższego i są- dów powszechnych oraz w doktrynie wykładni pojęcia osób, których dotyczy nakaz opróż- nienia lokalu, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.o.p. l. W przekonaniu Prokuratora , sąd nie wskazał w petitum pytania prawnego wszystkich przepisów relewantnych dla oceny kwestio- nowanego zakresu podmiotowego, orzekanego obligatoryjnie przez sąd, uprawnienia do za- warcia umowy najmu socjalnego lokalu. Uzupełnie nie przez TK brakujących elementów przedmiotu zaskarżenia nie mieściłoby się w granicach przewidzianych przez zasadę falsa demonstratio non nocet. Skoro sąd jednoznacznie wywiódł normę określającą zakres podmio- towy środków ochrony z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o .p.l., to nie można uznać, że wskazanie tego przepisu jako przedmiotu pytania prawnego nastąpiło omyłkowo i że intencją s ądu było za- skarżenie art. 14 ust. 1 i 4 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. W związku z tym Prokurator stwierdzi ł , że pytanie praw ne nie spełnia wymogu określonego w art. 52 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK. Prokurator dodatkowo uzasadnił konieczność umorzenia postępowania brakiem od- powiedniej argumentacji popierającej zarzut niezgodności z art. 32 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Kon- stytucji. Uznał, że uzasadnienie pytania prawnego w zakresie zarzutu niezgodności kwestio- nowanej regulacji z art. 32 ust. 1 Konstytucji, w którym s ąd poprzestał na wskazaniu poje- dynczej cechy wspólnej porównywanych grup podmiotów i nie odniósł się do występujących pomiędzy nimi różnic oraz nie przeprowadził testu równości, nie spełnia wymogu wynikają- cego z art. 52 ust. 2 pkt 4 u.o.t.p.TK Analogiczne stanowisko Prokurator przedstawił co do zarzutu naruszenia art. 75 ust. 1 Konstytucji . OTK ZU A/2022 P 6/20 poz. 80 5 4. Pismem z 2 9 października 2021 r. st anowisko w imieniu Sejmu przedstawił jego Marszałek. Również Marszałek wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Po dokonaniu rekonstrukcji przedmiotu zaskarżenia Marszał e k doszedł do wniosku , że intencją sądu było zakwe stionowanie konstytucyjności art. 14 ust. 4 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. Marszałek zwrócił jednak uwagę, że sąd nie mógłby przyznać prawa do najmu socjal- nego lokalu , stosując kwestionowane przepisy nawet po zmianie ich treści normatywnej po ew entualnym wyroku Trybunału. Odpowiedź na pytanie prawne nie mogłaby mieć wpływu na rozstrzygnięcie sądu w rozpatrywanej przezeń sprawie, nie umożliwiłaby bowiem zasto- sowania art. 14 ust. 4 u.o.p.l. (określającego obligatoryjne podstawy do orzekania o praw i e do lokalu socjalnego), ze względu na dyspozycję pozostającego poza zakresem zaskarżenia i rozważań pytającego sądu art. 14 ust. 7 u.o.p.l. Ocena, czy kwestionowany art. 14 ust. 4 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. (w zakresie, w jakim wśród benefic jentów uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu pomija osoby zajmujące lokal mieszkalny, który wcześniej używały na podstawie prawa własności) narusza Konstytucj ę , czy też nie, jest – w realiach rozpatrywanej przez sąd sprawy – irrelewantna. W ymaga przy tym ponownie pod- kreślenia, że przedstawione przez sąd „ [w] yjaśnienie, w jakim zakresie odpowiedź na pytanie może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w związku z którą pytanie zostało przedstawio- ne ” (pytanie prawne, s. 7 - 8) odwoływało się jedyn ie do orzekania na podstawie art. 14 ust. 4 u.o.p.l. W tym stanie rzeczy przesłanka funkcjonalna pytania prawnego nie mo gła być uznana za spełnioną, a postępowanie musi zostać umorzone na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Niezależnie od tego, Mars załek wskazał, że pytanie prawne nie spełnia wymogów określonych w art. 52 ust. 2 pkt 4 u.o.t.p.TK – uzasadnienia postawionych zarzut ów . W przekonaniu Marszałka , sąd , wskazując art. 32 ust. 1 Konstytucji jako wzorzec kon- troli , nie określił prawidłowo, jaką grupę odniesienia sąd uznaje za adekwatną. Z jednej stro- ny można wnioskować, że porównanie obejmuje wszystkie osoby chronione na gruncie art. 14 u.o.p.l., czyli osoby, które mieszczą się w ustawowej definicji lokatora. Z drugiej zaś sąd sugeruje, że grupę odniesienia d o osób, które utraciły tytuł własności do lokalu, stanowią jedynie ci, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Sąd odwoł ał się do obydwu tych kategorii podmiotów, jako podobnych a równocześnie da ł wyraz świa domości występowania istotnej różnicy pomiędzy nimi, tj. między osobami, które legi- tymowały się jedynie prawem do lokalu mieszkalnego wynikającym ze stosunku zobowiąza- niowego, a osobami, którym przysługiwało ograniczone prawo rzeczowe do lokal u użytko- wan eg o na cele mieszkaniowe. N ie podjął przy tym próby dowiedzenia, że kwestionowana regulacja u.o.p.l. nie spełnia warunków „testu równości”, wykorzystywanego do oceny zgod- ności przepisów prawnych z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Odnosząc się do zarzutu naruszen ia art. 75 ust. 1 Konstytucji , Marszałek – odwoł aw- szy się do orzecznictwa TK – stwierdził , że n ie wystarcza zawarcie w uzasadnieniu pytania prawnego stwierdzeni a , że konkretny, kwestionowany przepis jest sprzeczny z Konstytucj ą . Potrzeba tu bowiem wywodu, wyjaśnienia i umotywowania, dlaczego przepis, któremu od- mawia się we wniosku konstytucyjności, jest sprzeczny z normą programową , czego uzasad- nienie pytania prawnego w niniejszej sprawie nie robi . Jeśli chodzi o naruszenie art. 75 ust. 1 Konstytucji, to w zasadzie ogranicza się ono do zarzutu, że zakwestionowane regulacje nie przyznają wzmożonej ochrony przed bezdomnością osobom wymienionym w art. 14 ust. 4 u.o.p.l. , jedynie przez to, że uprzednio były właścicielami lokalu. 5. Pismem z 29 września 2022 r. przewodniczący składu orzekającego w niniejszej sprawie wystąpił, na podstawie art. 70 ust. 1 w związku z art. 69 ust. 1 u.o.t.p.TK, do Sądu OTK ZU A/2022 P 6/20 poz. 80 6 Najwyższego o przekazanie informacji w sprawie stosowania i wykładni w orzecznictwie sądowym: 1) kwestionowanych w pytaniu prawnym przepisów, 2) art. 17 ust. 1a u.o.p.l. i art. 1046 k.p.c. w zakresie, w jakim mogą zapewnić ochronę przed bezdomnością osoby będącej poprzednim właścicielem zajmowanego lokalu. W odpowiedzi z 7 listopada 2022 r. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego udzielił in- formacji o praktyce stosowania kwestionowanych przepisów. Podkreślił, że „wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. ma bogatą historię w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W judykaturze zakres pojęcia lokatora jest szeroki i liberalny, obejmuje nie tylko osoby wywodzące swoje prawa do lokalu wprost od jego właściciela, lecz także tych, których uzyskali prawo do ko- rzystania z lokalu od jego najemcy lub innego uprawnionego do dysponowania nim”. Wska- zał z orzecznictwa Sądu Najwyższego przykłady, że o chrona związana z posiadaniem statusu lokatora i odpowiednio – byłego lokatora w rozumieniu art. 14 u.o.p.l. daje ochronę również małżonko wi był ego lokatora, jego dzieciom, osobie korzystając ej z lokalu mieszkalnego na podstawie umowy użyczenia zawartej z najemcą lokalu bez zgody wynajmującego oraz członkowi spółdzielni mieszkaniowej, któremu przysługuje lokatorskie prawo do lokalu spół- dzielczego (po wygaśnięciu tego prawa). Podkreślił również, że „przymiotu lokatora Sąd Najwyższy nie stwierdził w wypadku osób, które nigdy nie dysponowały tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, w szczególności zaś osób, które objęły go samowolnie”. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 193 Konstytucji, „ [k ] ażdy sąd może przedstawić Trybunałowi K on- stytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfiko- wanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem ” . W orzecznictwie TK utrwalony jest pogląd, że dopuszczalność przedstawienia pytania prawnego jest uwarunkowana trzema przesłankami: 1) podmiotową – może to uczynić jedy- nie sąd jako państwowy organ władzy sądowniczej, oddzielony i niezależny od legislatywy i egzekutywy, 2) przedmiotową – przedmiotem pytania prawnego może być wyłącznie zarzut niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodo- wymi lub ustawą oraz 3) funkcjonalną, która ogranicza możliwość wystąpienia z pytaniem prawnym tylko do sytuacji, gdy od odpowiedzi na nie zależy rozstrzygnięcie konkretnej sprawy toczącej się przed sądem . W arunki skutecznego wniesienia pytania prawnego uszczegóławia art. 52 ust. 2 usta- w y z dnia 30 listopada 2016 r. o org anizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konsty- tucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK ). Nie budzi wątpliwości spełnienie przez rozpatrywane pytanie prawne przesłanki pod- miotowej i przedmiotowej. Analiza rozpatrywanego pytania prawne go wskazuje jednak na istnienie negatywnych przesłanek postępowania, wykluczających dopuszczalność meryto- rycznego rozpoznania podniesionych w tym pytaniu prawnym zastrzeżeń co do zgodności z Konstytucją kwestionowanej regulacji. Trybunał przypomina, że odpowiedź na pytanie prawne ma być potrzebna sądowi do rozstrzygnięcia sprawy. Musi więc istnieć zależność między odpowiedzią na pytanie a roz- strzygnięciem sprawy toczącej się przed sądem. T o pytający sąd winien wskazać tę zależność, uzasadniając, że rozstrzygnięcie toczącej się przed nim sprawy, w związku z którą postawił pytanie prawne, nie jest możliwe bez odpowiedzi TK, udzielonej w stosownym orzeczeniu (zob. postanowienia TK z: 9 grudnia 2008 r., sygn. P 52/07, OTK ZU nr 10/A/2008, poz. 184; OTK ZU A/2022 P 6/20 poz. 80 7 22 październi ka 2007 r., sygn. P 24/07, OTK ZU nr 9/A/2007, poz. 118 oraz wyrok z 30 maja 2005 r., sygn. P 7/04, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 53). Sąd mający wątpliwość co do zgodności aktu normatywnego (przepisu prawnego) z Konstytucją powinien przede wszystkim we własnym zakresie zmierzać do jej wyjaśnienia, biorąc pod uwagę w szczególności zasadę niesprzeczności systemu prawa, zasadę nadrzędno- ści oraz dyrektywę nadawania przepisom i normom prawnym takiego znaczenia, które w spo- sób optymalny realizowałoby wartości konstyt ucyjne. Nie można też tracić z pola widzenia faktu, że pytanie prawne ma charakter subsy- diarny dla rozstrzygnięcia sprawy zawisłej przed sądem, w związku z którą sąd postawił py- tanie prawne. Trybunał podkreślał to wielokrotnie, że „ [p]ytanie prawne jest niedopuszczalne w wypadku, gdy wątpliwości sądu co do zgodności danego aktu normatywnego z Konstytucją mogą być usunięte w drodze wykładni albo gdy w danej sprawie można zastosować inne, niebudzące wątpliwości przepisy lub inny akt normatywny. Najpierw sądy powinny bowiem dokonywać wykładni ustaw w zgodzie z Konstytucją (…), a dopiero gdy te zabiegi zakończą się niepowodzeniem, powstaje możliwość przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego” (zob. postanowienie z 27 lutego 2008 r., sygn. P 31/06, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 24). Kontrola konstytucyjności dokonywana w trybie pytania prawnego wymaga wykaza- nia przez sąd związku między konstytucyjnością kontrolowanego aktu a rozstrzygnięciem sprawy. Zgodnie z art. 193 Konstytucji , „od odpowiedzi na pyt anie [ma] zależeć rozstrzy- gnięcie sprawy toczącej się przed sądem”. Jak stwierdził Trybunał w wyroku z 1 lipca 2003 r., sygn. P 31/02 (OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 58) , „[z]ależność, o którą w tym przepisie Konstytucji chodzi, ma charakter szerszy i mniej skon kretyzowany, niż wymaganie zawarte w jej art. 79, w stosunku do skargi konstytucyjnej. W tym ostatnim wypadku Konstytucja nakazuje wskazanie aktu normatywnego «na podstawie którego» orzeczono ostatecznie o wolnościach, prawach lub obowiązkach konstytucyjny ch. Sąd zadający Trybunałowi pyta- nie o konstytucyjność może natomiast jako przedmiot wątpliwości wskazać każdy przepis, którego wykorzystanie sąd rozważa lub zamierza rozważyć (w zależności od tego, czy prze- mawiają za tym względy jego konstytucyjności) w t rakcie przebiegu interpretacji i stosowania prawa przez sąd orzekający, a więc przy poszukiwaniu przez sąd normy jednostkowego roz- strzygnięcia sprawy. Pojęcie «wpływu» jest bowiem szersze, niż pojęcie «podstawy» roz- strzygnięcia ” . 2 . Uwzględniając powyższe ustalenia , Trybunał w pierwszej kolejności zwrócił uwa- gę , że przed sądem - inicjatorem postępowania przed TK tocz y się postępowanie o wydanie i opróżnienie lokalu, na podstawie odpowiednich przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego; Dz. U. z 2019 r. poz. 1460; obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 , ze zm. ; dalej: k.p.c. ). Komornik w przedmiotowej sprawie przyjął, że B . B. powin- na mieć zapewnioną ochronę na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, m ieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182; obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 172 , ze zm. ; dalej: u.o.p.l.), c o w dalszym ciągu postępowania zostało przyjęte przez prokuratora rejonowego oraz sąd jako oczywiste. Akta postępowania wskazują jednak , że przeciwny a rgument pozwanej Gminy Miasta Gdańsk nie został w tym zakresie ani przeanalizowany, ani zakwestionowan y . Również w pytaniu praw- nym sąd przyjął, że to konstytucyjność wskazanych w petitum pytania prawnego przepisó w u.o.p.l. ma decydujące znaczenie dla zapewnienia ochrony prawnej B . B. Trybunał zauważył, że procedury przewidziane w u.o.p.l. oraz w k.p.c. nie są tożsame , choć w przepisach dotyczących egzekucji przepisy u.o.p.l. mogą zna leźć zastosowanie na podstawie a rt. 791 § 3 k.p.c . Sąd jednak nie odniósł się w swoich ustaleniach , dlaczego posta- nowił zakwestionować przepisy u.o.p.l. a nie k.p.c. oraz w jakim stopniu przepisy k.p.c. OTK ZU A/2022 P 6/20 poz. 80 8 przewiduj ą ochronę przed eksmisją, na ile jest ona skuteczna oraz czy spełnia standar dy kon- stytucyjne. W związku z powyższym Trybunał uznał, że choć sąd jest uprawniony do szerokiego określenia zakresu zaskarżenia (przesłanki przedmiotowej pytani a prawne go), to im dalszy, luźniejszy jest związek kwestionowanych przepisów z rozpoznawanym pr ze z sąd zagadnie- niem , tym wyższ e wymagania ciążą na uzasadnieniu związku funkcjonalnego pytania praw- nego. 3. Kwestionowan y w rozpoznawanym pytaniu prawnym a rt. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.p.l. stanowi: „ 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) lokatorze – należy p rzez to rozumieć najemcę lokalu lub osobę używającą lokal na podsta- wie innego tytułu prawnego niż prawo własności; 2) właścicielu – należy przez to rozumieć wynajmującego lub inną osobę, z którą wiąże loka- tora stosunek prawny uprawniający go do używania lo kalu ” . W petitum pytania prawnego zakres zaskarżenia został doprecyzowany przez sformu- łowanie: „ który poprzez wyłączenie z definicji lokatora osoby będącej poprzednim właścicie- lem zajmowanego lokalu, która utraciła tytuł własności do tego lokalu w toku pos tępowania egzekucyjnego na podstawie postanowienia o przysądzeniu własności (...) nie pozwala na stosowanie wobec tych osób art. 14 ust. 1 i 4 w/w ustawy ” . Trybunał zwrócił uwagę, że zarówno treść przedstawionych przez sąd wątpliwości , jak i stan faktyczn y sprawy zawisłej przed sądem wskazują, że zastrzeżenia podniesione w pyta- ni u prawn ym nie odnos zą się do art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.p.l., zawierającego definicję właścicie- la . I stotą podniesionych przez sąd zarzutów jest bowiem takie ukształtowanie ustawowej d e- finicji lokatora, która nie obejmuje byłego właściciela lokalu ochroną w postaci – orzekanego przez sąd obligatoryjnie w stosunku do kategorii osób wymienionych w art. 14 ust. 4 u.o.p.l. – uprawnienia do zawarcia z gminą umowy najmu socjalnego lokalu . Roz ważania sądu nie są związane ze wskazaną w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.p.l. definicją właściciela, którym zresztą B . B. już nie jest. W związku z powyższym Trybunał stwierdził, że w zakresie zarzutu niezgodności art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.p.l. z art. 32 ust. 1 i a rt. 75 ust. 1 Konstytucji pytanie prawne nie spełnia wymogu określonego w art. 52 ust. 2 pkt 4 u.o.t.p.TK i postępowanie w tym zakresie należało umorzyć. 4 . Dalsza analiza Trybunału dotyczyła zarzutu, że sąd nie ma możliwości orzeczenia o uprawnieniu do z awarcia umowy najmu lokalu socjalnego ( art. 14 ust. 1 i 4 u.o.p.l.) ze względu na nieobjęcie definicją lokatora (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l.) byłego właściciela lokalu, który utracił tytuł własności lokal u w toku postępowania egzekucyjnego (art. 999 § 1 k .p.c.). S ąd w pytaniu prawnym przyjął założenie, że wyrok Trybunału, w wyniku którego mogłoby doj ść do zmiany treści definicji lokatora, umożliwi rozstrzygnięcie zawisłej przed nim sprawy. Założenie to nie jest właściwe. 4.1. Faktem jest, że art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. stanowi , kto – na potrzeby tej ustawy – jest lokatorem . Na podstawie ustaleń przyjętych w orzecznictwie sądowym można przyjąć, że „zakres pojęcia lokatora jest szeroki i liberalny” (zob. rozważania zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z 15 li stopada 2018 r., sygn. akt III CZP 4 9 /1 8 , potwierdzone w informacji przedstawionej w piśmie Pierwszego Prezesa S ądu N ajwyższego z 7 listopada 2022 r. ). Nie tworzy on jednak samodzielnie regulacji będącej przedmiotem konstytucyjnych wątpliwości zawartych w pytaniu prawnym. Przesłanki orzekania przez sąd w przedmiocie uprawnienia do zawarcia umowy najmu OTK ZU A/2022 P 6/20 poz. 80 9 socjalnego lokalu określa art. 14 u.o.p.l. Stosownie do art. 14 ust. 1 u.o.p.l., ,,[w] wyroku na- kazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do zawar cia umowy najmu socjalne- go lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce poło- żenia lokalu podlegającego opróżnieniu”. „Sąd, badając z u rzędu, czy zachodzą przesłanki zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną” (art. 14 ust . 3 u.o.p.l.), przy czym wobec określo- nych kategorii osób, wymienionych w art. 14 ust. 4 u.o.p.l., sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, chyba że osoby te mogą zamiesz- kać w innym lokalu niż dotychczas używany lub ich sytuacja materialna pozwala na zaspoko- jenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Choć art. 14 u.o.p.l. nie posługuje się pojęciem lokatora lub byłego lokatora, to nie budzi wątpliwości, że odnos i się do ochrony mieszkaniowej przysługującej osob om, które zajmowały lokal mieszkalny jako lokatorzy, a następnie utraciły ten status (zob. np. uchwały Sądu Najwyższego z: 15 listopada 2001 r., sygn. akt III CZP 66/0 1 i 15 listopada 2018 r., sygn. akt III CZP 49/18 ; J. Zawadzka, uwagi do art. 2 , [w:] Ust awa o ochronie praw lokato- rów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Komentarz , red. K. Osaj- da, B. Lackoroński, Warszawa 2021). B yły właściciel nie jest ani lokatorem, ani też byłym lokatorem, nie jest więc osobą objętą zakresem podmio towym art. 14 u.o.p.l. – co w przeko- naniu sądu prowadzi do niekonstytucyjności art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. w związku ze wskaza- nymi w petitum pytania prawnego przepisami . Należy jednak mieć na uwadze , że na przeszkodzie za stosowaniu art. 14 ust. 4 u.o.p.l. stoi nie tylko definicja lokatora zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l., lecz także uregulowanie zawarte w art. 14 ust. 7 u.o.p.l., zgodnie z którym art. 14 ust. 4 u.o.p.l. „nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które był y uprawnion e do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo ze społeczną inicjatywą mieszkaniową ” . Prawo do l okal u , którego własność B . B. u traciła, nie mieści się bowiem w dyspozycji art. 14 ust. 7 in fin e . Wynika to z regulacji ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 281, poz. 2783) , na mocy której został wprowadzony art. 14 ust. 7 u.o.p.l. A rt. 4 tej ustawy zastrzegł również , że w sto- sunku do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego (np. utraciły tytuł prawny do używania lokalu prywatnego), sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego (o ile osoby te speł- niają przesłanki określone w art. 14 ust. 4 u.o.p.l. i nie zachodzą inne wyłączenia), wówczas, gdy umowa uprawniająca je do używania tego lokalu została zawarta przed 1 stycznia 2005 r. Jak wynika z informacj i przedstawion ej w piśmie procesowym Marszałka Sejmu, umowa ustanowienia odrębnej wła sności lokalu na jej rzecz została zawarta w 2008 r. (s. 17 stanowi- ska Sejmu ) , c o oznacza, że w sprawie B . B. art. 14 ust. 7 u.o.p.l. nie ma zastosowania. W konsekwencji należ ało uznać, że nawet ewentualne zniesienie , wskutek wyroku Trybunału , ograniczenia płynącego z faktu, że zajmująca lokal osoba, niegdyś używająca go w celu zaspoko jenia swoich potrzeb mieszkaniowych na podstawie prawa własności, nie ma statusu lokator a w rozumieniu u.o.p.l. , i tak nie pozwoliłoby na zastosowanie wobec niej art. 14 ust. 4 u.o.p.l. W związku z powyższym Trybunał stwierdził, że ocena konstytucyjności art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 14 ust. 1 i 4 u.o.p.l. nie wpłynęłaby na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd. Dlatego też postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u . o . t . p . TK. OTK ZU A/2022 P 6/20 poz. 80 10 4.2. Nawiązując do uwag poczynionych w pkt 2 tej części uzasadnienia , Trybunał zwrócił uwagę, że skoro B . B. nie posiada status u lokatora w rozumieniu u.o.p.l., to w jej sprawie nie mogły zna leźć zastosowania przepisy dotyczące przyznawania prawa do lokalu socjalnego ustalone w art. 14 u.o.p.l. Dla osób niespeł niających wymogów określonych w u.o.p.l. ochronę wprowadza art. 1046 § 4 k.p.c. Ich prawidłowości sąd nie zakwestionował , a Trybunał, zgodnie z art. 6 7 ust. 1 u.o.t.p.TK , jest związany zakresem zaskarżenia wskazanym przez inicjatora post ę po- wania. 4.3. Try bunał postanowił również przypomnieć , że na mocy ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zas obie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 756, ze zm.) kolejny raz zmieniona została treść art. 1046 § 4 k.p.c. (na mocy art. 3 wskazanej wyżej ustawy). P ocząwszy od 21 kwietnia 2019 r., nie ma już możliwości eksmit owania byłego właściciela mieszkania do noclegowni lub schroniska dla bezdomnych w sytuacji, gdy nie posiada on prawa do innego lokum i jednocześnie minął sześciomiesięcz- ny termin oczekiwania na pomieszczenie tymczasowe od gminy. Zgodnie z nowymi przepi- sam i, komornik musi wstrzymywać eksmisję do czasu wskazania przez gminę pomieszczenia tymczasowego (zob. A. Adamczuk, uwaga 16 do art. 1046 [w:] Kodeks postępowania cywil- nego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 478 - 1217 , red. M. Manowska, LEX/el. 2022). 5 . Na marginesie wyżej poczynionych ustaleń Trybunał postanowił również odnieść się do wskazanych przez sąd wzorców kontroli konstytucyjności. Orzecznictwo Trybunału, uwzględniając ogólne określenie obowiązków władz pu- blicznych w art. 75 ust. 1 Konstytucji i programowy charakter normy wynikającej z tego przepisu, wskazuje, że „o niezgodności z nim można mówić jedynie w sytuacjach wyjątko- wych, w szczególności gdy ustawodawca wyznaczy obowiązki władz publicznych na takim poziomie, że uniemożliwi to realizację tych obowiązków i pozbawi art. 75 Konstytucji jego rzeczywistej treści (...), ustawodawca podejmie działania utrudniające obywatelom zaspoka- janie ich potrzeb mieszkaniowych (...) albo nałoży ciężar realizacji tych obowiązków na pod- mioty prywatne, a nie wła dze publiczne” (wyrok z 15 listopada 2017 r., sygn. SK 29/16, OTK ZU A/ 2017, poz. 75 oraz powołane tam orzecznictwo). W związku z tym Trybunał podkreślał również, że skuteczne powołanie art. 75 ust. 1 Konstytucji jako wzorca kontroli stawia pod- miotowi inic jującemu postępowanie „wysokie wymaganie w kwestii przeprowadzenia sku- tecznego dowodu sprzeczności wzorca z zaskarżoną normą. Nie wystarcza czysto werbalne stwierdzenie, że konkretny, kwestionowany przepis jest sprzeczny z programową normą Kon- stytucji. Pot rzeba tu bowiem wywodu, wyjaśnienia i umotywowania, dlaczego przepis, któ- remu odmawia się we wniosku konstytucyjności, jest sprzeczny z normą programową. Jedno- cześnie Trybunał powinien ograniczyć swoją rolę kontrolną do oceny, czy zastosowane przez ustawod awcę środki nie były oczywiście i w sposób jednoznaczny nieprzydatne do realizacji celu, który został określony w takim przepisie. Trybunał może uznać przewidziane przez ustawodawcę środki za sprzeczne z art. 75 ust. 1 Konstytucji tylko w sytuacji, gdy zał ożenia ustawodawcy są oczywiście błędne i nieracjonalne w widocznym na pierwszy rzut oka stop- niu” (wyrok z 18 października 2017 r., sygn. K 27/15, OTK ZU A/ 2017 , poz. 74). Tej błędno- ści czy też nieracjonalności sąd w niniejszej sprawie nie wykazał. Trybuna ł zobowiązany był również przypomnieć, że „[p]rzepisy regulujące eksmisję, zwłaszcza wprowadzające dotyczące jej ograniczenia, odnoszą się do osób, które utraciły ty- tuł prawny do lokalu albo nawet go nigdy nie miały. Osoby te nie mieszczą się w zakresie po jęcia «lokator», a wskutek tego omawiane przepisy nie należą do przepisów realizujących OTK ZU A/2022 P 6/20 poz. 80 11 nakaz ustawowego uregulowania ochrony praw lokatorów. Wzorcem miarodajnym dla oceny zgodności tych przepisów z Konstytucją nie jest art. 75 ust. 2, ale inne przepisy ko nstytucyjne np. art. 30 i art. 71 ust. 1 Konstytucji” (A. Mączyński, Prawo do mieszkania w świetle Konsty- tucji [w:] Godność człowieka a prawa ekonomiczne i socjalne. Księga Jubileuszowa wydana w piętnastą rocznicę ustanowienia Rzecznika Praw Obywatelskich , Warszawa 2003, s. 138 i n., s. 146 - 147, zob. też M. Bednarek, Prawo do mieszkania w Konstytucji i ustawodawstwie , Warszawa 2007, s. 244 i n. a także wymienione tam orzecznictwo i inna literatura) . Kolejny wskazany w pytaniu prawnym wzorzec kontroli, art. 32 ust. 1 Konstytucji stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi i że wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Trybunału, i co po- twierdza też pytający sąd w swym pytaniu prawnym, wyartykuł owana w przytoczonym prze- pisie zasada równości nakłada na ustawodawcę obowiązek równego traktowania. W orzecz- nictwie Trybunału dopuszcza się możliwość odstępstwa od tej zasady, uznając, że samo w sobie nie prowadzi ono jeszcze do uznania wprowadzających je przepisów za niekonstytu- cyjne. Konieczna jest jednak ocena kryterium, na podstawie którego dokonano zróżnicowa- nia, bo wszelkie odstępstwo od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych musi zawsze znajdować podstawę w przekonujących argumentach. Katego rią podmiotów, która pod określonymi warunkami może uzyskać uprawnienie wskazane w art. 14 u.o.p.l. są lokatorzy. Sąd wyraził przekonanie – odmienne od cytowanych wyżej stanowisk Sądu Najwyższego, że „[o]bowiązujący stan prawny, wynikający z zastoso- wania w ąskiej definicji lokatora w ustawie, która ma chronić przed « eksmisją na bruk » pro- wadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji osób, które utraciły tytuł prawny do loka- lu” (s. 4 uzasadnienia postanowienia). Sąd przy tym wskazał, że w świetle konstytucy jnej zasady równości , porównanie sytuacji B.B. (byłego właściciela) z sytuacją lokatorów doty- czy: wszystkich osób objętych statusem lokatora i ochroną wynikającą z art. 14 ust. 4 u.o.p.l. (s. 4 uzasadnienia postanowienia), zdarzeń losowych, na które właści ciel z istoty rzeczy nie ma wpływu (s. 5 uzasadnienia postanowienia) . Trybunał stwierdził, że sąd wskazał różne ce- chy różnych grup podmiotów, które są traktowane odmienn ie w sytuacji utraty prawa do loka- lu. Sąd nie uzasadnił, dlaczego były właściciel , wobec którego prowadzi się postępowanie o opróżnienie lokalu w trybie k.p.c. , winien być traktowan y jak lokator, któremu przysługuje ochrona z u.o.p.l. W opinii składu orzekającego w niniejszej sprawie nie wskazał więc cechy relewantnej, której naruszenie mogłoby prowadzić do stwierdzenia niezgodności z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał uznał więc, że s ąd nie podjął próby zakwestionowania tej, jakże istotnej różnicy. Uwzględniając wyżej przedstawione okoliczności , Trybunał stwierdził, że kontrola konstytucyj ności kwestionowanych przepisów z punktu widzenia art. 32 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji nie mogłaby być przeprowadzona. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie.