P 2/24

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 23 lutego 2024 r. Pozycja 19 POSTANOWIENIE z dnia 15 lutego 202 4 r. Sygn. akt P 2 /2 4 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański – przewodniczący Bogdan Święczkowski – sprawozdawca Michał Warciński Rafał Wojciechowski Jarosław Wyrembak , po rozpoznaniu , na posie dz e ni u niejawnym w dniu 1 5 lutego 202 4 r., pytania prawnego Sądu Rejonowego w Kielcach , czy : „ art . 15zzr 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiąza- niach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych , wprowadzon [ y ] ustawą z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw , uchylon [ y ] ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego , usta wy – Prawo o ustroju sąd ów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karn ego oraz niektórych innych ustaw oraz art . 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie usta- wy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów po- wszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw ” są zgodne z art. 2 i art . 31 ust. 3 Konstytucji , p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. U Z A S A D N I E N I E I 1. W postanowien iu z 1 grudnia 2023 r. (sygn. akt II K 1042/22 ) Sąd Rejonowy w Kielcach (dalej: pytający sąd) wyst ąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem praw- nym przyto czonym w komparycji niniejszego postanowienia . Pytanie prawne zostało sformułowane w związku z zawisłą p rzed pytającym s ądem sprawą o przestępstwo skarbowe z art . 56 § 2 w zb iegu z art . 62 § 2 w zw iązku z art . 6 § 2 OTK ZU A/2024 P 2/24 poz. 19 2 w zw iązku z art . 7 § 1 w zw iązku z art . 9 § 3 u staw y z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy ( Dz. U. z 2023 r. poz. 654 , ze z m. ) . W uzasadnieniu pyt ani a prawnego pyta- jący sąd przedstawił wątpliwości dotyczące konstytucyjności prz episów s tanowiących przed- miot kont roli w zakresie ich wpływu na przedawnienie karalności przestępstw skarbowych. 2. W piśmie z 31 stycznia 2024 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował, że nie zgłasza udziału w postępowaniu. II Trybunał Kons tytucyjn y zważył , co następuje: 1. Zgodni e z ar t. 193 Konstytuc ji: „ [k] ażdy sąd może przedstawić Trybunałowi Kon- stytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytuc ją, ratyfiko- wanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie p rawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sąd em ” . Sąd Rejonowy w Kielcach (dalej: pytający sąd ) przedstawił w swoim pytaniu wątpliwości co do zgodności ws kazanych w pyta- niu prawnym regulacji ustaw ow ych z wzorcami kontroli w postaci art . 2 oraz art . 31 ust. 1 Konstyt ucji . 2. T rybunał prz y pomina , że p odstawy umorzenia postępowania prowadzonego przed Trybunałem ustawodawca uregulował w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o orga nizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucy jnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o . t.p.TK) , który stanowi, że Trybunał na posiedzeniu niejawnym wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) na skutek cofnięcia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej; 2) j eżeli wydanie orzeczenia jest niedopuszczalne; 3) jeżeli wyda- nie orzeczenia jest zbędne; 4) jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzecz e nia przez Trybunał, a także 5 ) w przypadku za- kończenia kadencji Sejmu i Senatu, w niezako ńczonych sprawach wszcz ętyc h na podstawie wn i osku gr upy posłów albo grupy senatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konsty- tucji. Trybunał jest zobligowany d o ko ntrolowania , czy nie zachodzi któraś z ujemnych prze- słanek wydania wyroku, skutkujących obligatoryjnym umorzeniem postępowania, na każdym et apie postępowania . 3. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu pytający sąd uczynił , po pierw- sze , art . 15zzr 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związa- nych z zapobi eganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CO VID - 19, inn ych chorób zakaź- nych ora z wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 20 95, ze zm.; obec- nie : Dz. U. z 2023 r. poz. 1327, ze zm.; dalej: ustawa marcowa) , który został uchyl ony 1 paź- dziernika 2023 r. n a mocy art. 28 pkt 1 w związku z art. 40 pkt 1 ustaw y z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów po- wszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1860 ; dalej: ustawa lip cowa ). A rt . 15 zzr 1 ust. 1 ustawy marcowej stan owił, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, og ło szonego z powodu COVID - 19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie prze dawnienie karaln ości czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępst wa i przestępstwa skar- bowe . W myśl zaś ust. 2 powołanego przepisu, o kresy, o których mowa w ust. 1, należało liczy ć od 14 marca 2020 r. – w w ypadku stanu zagrożenia epidemicznego, oraz od 20 marca 2020 r. – w w ypadku stanu epidemii . Po drugie, w zadanym pytaniu prawnym p ytający sąd uczynił przedmiotem kontroli art . 39 us t. 1 i 2 ustawy lipc owej . Zgodnie z art . 39 ust. 1 usta- OTK ZU A/2024 P 2/24 poz. 19 3 wy lipcowej, „ [ t ] erm iny przedawnieni a karalności czynu oraz przedaw nienia wykonania kary w sprawach o przestępstwa i prz estępstwa skarbowe, których bieg zgodnie z art. 15zzr 1 usta- wy zmienianej w art. 28 [ ustawy marcowej] nie rozpoczął się, rozpoczynają bieg z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy w zakresie odnoszącym się do art. 28 pkt 1 [ustawy lipco- wej] ” . W myśl zaś ust . 2 powołanego przep isu, „ [ t ] erminy przedawnienia karalności czynu oraz przedawnienia w ykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe, których bieg uległ zawi eszeniu na podstawie art. 1 5zzr 1 ustawy zmienianej w art. 28 [ustawy marcowej] , biegną dalej z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy w zakresie odnoszącym się do art. 28 pkt 1 [ustawy lipcowej] ” . 4 . Tryb unał Konstytucyjny uznał, że udzielenie odpowiedzi na zadane w niniejszej sprawie pytanie prawne jest zbędne , a zatem postępowanie powinno zostać umorzone na pod- stawie art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK . Zbędnoś ć wydania w yroku w nini ejszej spraw ie wynika z faktu, że Tr ybunał rozstrzy- gnął już p rob lem konstytu cyjn y, objęt y za danym pyta niem prawym , w wyroku z 1 2 grudnia 2023 r. ( sygn. P 12/22, OTK ZU A/2023, poz. 101 ), w którym orzecz ono, że „ [a] rt. 15zzr 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegó lnych rozwiązaniach związanych z zapobiega- niem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywoła- nych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327, ze zm.) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzecz ypospol itej Polskiej ” . Pytający sąd powinien zatem rozstrzygnąć za wisłą przed nim sprawę, na kanwie której wy wiedziono pytanie prawne , z uwzgl ędnieniem powo- łanego w zdaniu poprzedzającym wyroku Trybunału Konstytucyjnego . Oceny , że w niniejszej sprawie zak tualizowała się ujemna przesłanka wydania wyro- ku, o której mowa w art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK , nie zmienia okoliczność , że w zadanym pytaniu prawnym pytający sąd zwrócił się do T rybunału o z badanie konstytucyjn ości nie tyl- ko art . 15zzr 1 ust. 1 usta wy ma rcowej , lecz także ust. 2 wskazanego przepisu oraz art . 39 ust. 1 i 2 ustawy lipcowe j. A rt. 15zzr 1 ust. 2 ust awy marcowej oraz art . 39 ust. 1 i 2 ustawy lipcowej nie pos iadają bowiem sam oistnej , odrębnej w stosunku do art . 15zzr 1 ust. 1 ustawy marcowej treści , ale pozostają z tym ostatnim przepisem w nierozerwalnym związku normat yw nym . Jak wynika z przytoczonej uprzednio przez Trybunał treści rzeczonych przepisó w , a rt. 15zzr 1 ust. 2 ustawy marcowej regulowa ł sposób o bliczania okresów wskazanych w a rt. 1 5zzr 1 ust. 1 ust awy marcowej , natomiast a rt . 39 ust. 1 i 2 ustawy li pcow ej zawiera przep isy intertempo- ralne , wpro wad zone w związku z uchyleniem art . 15zzr 1 ustawy marcowej przez ustawę lip- cową. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.