K 51/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 17 czerwca 2020 r. Pozycja 22 POSTANOWIENIE z dnia 3 czerwca 2020 r. Sygn. akt K 51/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie : Julia Przyłębska – przewodniczący Leon Kieres Mariusz Muszyński Krystyna Pawłowicz Stanisław Piotrowicz Justyn Piskorski Piotr Pszczółkow ski Bartłomiej Sochański Jakub Stelina Wojc iech Sych – sprawozdawca Michał Warciński Rafał Wojciechowski Jarosław Wyrembak Andrzej Zielonacki, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2020 r., połączonych wnio- sków: 1) grupy posłów z 2 grudnia 2016 r. o zbadanie zg odności: a) art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 6 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwesty cjach w zakresie elektrowni wiatrowych ( Dz. U. poz. 961) w zakre- sie, w jakim przewidują zakaz lokalizowania i b udowania elektrowni wia- tro wej w odległości mniejszej niż 10 - krotność całkowitej wysokości tej elektrow ni od budynku mieszkalnego albo budynku obejmującego funkcję mieszkaniową , od form ochrony przyrody oraz od leśnych kompleksów promocyjnych , z zasadą proporcjonalności wynika jącą z art. 2 Konstytu cji, art. 5, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 20, art. 22 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, b) art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 6 pkt 1, 2 i 3 u stawy powołanej w punkcie 1 lit. a w zakresie, w jakim przewidu ją, że zakaz lokalizow ania i budowania elektrowni wiatrowej w odległości mniejszej niż 10 - krotność całkowitej wysokości tej elektrowni od budynku mieszkalnego albo budyn- ku obejmu jącego funkcję mieszkaniową, od form ochrony przyrody oraz od leśnych kompl eks ów pro mocyjnych powini en być uwzględniony przez or- gany gminy przy sporządzaniu oraz uchwalaniu studium uwarunkowań i OTK ZU A/2020 K 51/16 poz. 22 2 kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy albo jego zmiany oraz przy sporządza niu oraz uchwalaniu albo przy jmowaniu planu miejscowego albo jego zmiany, a n adto przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy , z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2, art. 165 ust. 1 i 2 oraz art. 166 ust. 1 Konstytucji, c ) art. 15 ust. 7 pkt 2, art. 15 ust. 8 i 9 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a w zakresie, w jakim zakazują organom gminy uchwalania planów miejsco- wych przewidujących lokalizację nowej elektrowni wiatrowej na podsta wie przepisów dotychczasowych w pewnym okresie od wejścia w życie tej ustawy, albo w sytuacji, gdy w dniu wejścia w życie tej ustawy podjęto już uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu, z zasadą pro- porcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2, art. 165 ust. 1 i 2 oraz art. 166 ust. 1 Kon stytucji, d ) art . 9 pkt 1 oraz art. 17 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z zasadą przy- zwoitej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 84 i art. 217 Konsty- tucji, e ) art. 1 2 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 5, art. 21 ust. 1, art. 64 ust . 1, 2 i 3, art. 20, art. 22 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, f ) art. 13 ust. 2 i 6 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a w zakresie, w jakim uzależnia nakazanie rozbiórki elektrowni wiatrowej na koszt inwestora od upływu terminu wydania przez właściwe organ y s tosownych dec yzji , z wy- nikającymi z art. 2 Konstytucji zasadami zaufania obywateli do państwa i pr awa, proporcjonalności oraz ochrony praw nabytych, g ) art. 14 ust. 5, 6 i 7, art. 15 ust. 3, ust. 7 pkt 2, ust . 8 i 9 ust a wy powołanej w punkcie 1 li t. a w zakresie, w jak im pozbawiają inwestora możliwości loka- lizacji i wybudowania elektrowni wiatrowej zgodnie z przepisami dotych- czasowymi, na podstawie wydanej na jego rzecz decyzji WZ lub obowiązu- jącego miejsc owego planu lub w sytuacji, gdy w dniu wejś cia w życie tej ustawy spełnione były przesłanki lokalizacji na danym terenie inwestycji w tym zakresie i toczyło się postępowanie w przedmiocie wyd ania decyzji WZ albo toczyła się procedura uchwalenia miejscowego planu obejmującego te- ren inwestycji, z wyn ikając ymi z art. 2 Kon stytucji zasadami zauf ania do państwa i prawa oraz ochrony praw nabytych i interesów w toku, art. 5, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 10 ust. 1 i 2, art. 20, art. 22 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, 2) gr upy posłów z 19 gr udnia 2016 r. o zbadan ie zgodności: a) ustawy powołanej w punkcie 1 lit . a z art. 2, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji, b) art. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 2, art. 20, art. 22 w związ- ku z art. 32 u st. 1 i 2 Konstytucji, c) art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 20, art. 22, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 74 ust. 4, art. 164 i art. 166 Konstytucji w zakresie, w jakim wywodzi się z tego artykułu z asadę pomocniczości wyrażoną w preambule Konstytucji, d) art. 12, art. 13 ust. 2 i 6, oraz art. 1 4 ustawy powołanej w punkcie 1 lit. a z art. 2, art. 20 , art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 i w związku z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, e) ar t. 3 pkt 3 oraz art. 82 ust. 3 pkt 5b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Pr awo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 , ze zm.) i kategorii XXIX tabeli, stanowiącej załą cznik do tej ustawy, w zakresie zmian dokonywanych OTK ZU A/2020 K 51/16 poz. 22 3 przez art. 9 i art. 17 ustawy, powoł anej w punkcie 1 lit. a z art. 2, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U . z 2 019 r. poz. 2393) umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W piśmie z 2 g rudnia 2016 r. grupa posłów na S ejm VIII kadencji wystąpił a z wnioskiem o stwierdzenie, że : 1) art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 6 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwe- stycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U . poz. 961; dalej: u.i.e.w. lub ustawa o in- westycjac h ) w zakresie, w jakim przewidują zakaz lokalizowania i budowania elektrow ni wiatrowej w odległości mniejszej ni ż 10 - kr o tność całkowitej wysok ości tej elektrowni od budynku mieszkalnego albo budynku obejmu jącego funkcję mieszkaniową, o d form ochrony przyro dy oraz od leśnych kompleksó w promocyjnych, są niezgodne z zasad ą proporcj onalno- ści wynikającą z art. 2 Konstytu cji , ar t . 5, art. 21 ust. 1, a rt. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 20, art. 22, art. 32 ust. 1 Kon stytucji , 2) art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, 2 i 3, a rt. 6 pkt 1, 2 i 3 u.i.e.w. w zakresie, w jakim przewidują, że zakaz lokal izowania i b udowania elektrowni wiatro wej w o d ległości mniejszej niż 10 - kr otność całkowitej wysokości tej elektrowni od budynku mieszkalnego albo budynku obejmu jącego funkcję mieszka niową, od form ochrony przyrody oraz od leśnych komplek- sów promocyjnych po winien być uwzględniony p rzez organy g miny pr z y sporządza niu oraz uc hwalaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego g miny albo jego zmiany oraz przy sporządz aniu oraz uchwalaniu albo przyjmowaniu planu miej- scowego albo jego zmiany, a nadto przy wydawaniu decyzji o waru nkach z a budowy, są nie- zgodne z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2, art. 165 ust. 1 i 2 ora z art. 166 ust. 1 Konstytucji , 3) art. 15 ust. 7 pkt 2, art. 15 us t. 8 i 9 u.i.e.w. w zakresie, w jakim zakazuj e org an o m gminy uchwalania pla nów miejscowych przewidujących lokalizacj ę nowej elektrowni wia- trowej na podsta wie przepisów dotychczasowych w pew nym okresie od wejścia w życie tej ustawy, albo w sytuacji, gdy w dniu wej ścia w życie ustawy podjęto już uchwałę o przystą- pieniu do spor zą dza nia miejscowego planu, jest niezgodny z zasadą proporcjonalności wyni- kającą z art. 2 Konstytucji, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 2, art. 165 ust. 1 i 2 oraz art. 166 ust. 1 Konstytucji, 4) art. 9 pkt 1 oraz art. 17 u.i.e.w. są niezgodne z zasadą przyz woite j legislacji wynika- jącą z art. 2 Konstytucji, art. 84 i art. 217 Konstytucji , 5) art. 12 u.i.e.w. jest niezgodny z art. 5, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 20, art. 22 oraz ar t. 32 ust. 1 Konstytucji, 6) art. 13 us t. 2 i 6 u.i.e.w. w zakresi e, w jakim uzależnia nakazanie rozbiórki elek- trowni wiatrowej na koszt inwestora od upływu terminu na wydanie prze z właściwe organy stosownych decyzji, jest niezgodny z wynikającymi z art. 2 Konstytucji zasadami zau fania obywateli do państwa i prawa, propo rcjonalności oraz ochrony praw nabytych , OTK ZU A/2020 K 51/16 poz. 22 4 7) art. 14 ust. 5, 6 i 7, art. 15 ust. 3, ust. 7 pkt 2, ust. 8 i 9 u.i. e.w. w zakresie, w jakim pozbawia ją inwestora możliwoś ci lokalizacji i wyb udowania elektrowni wiatrow ej zgodnie z przepisami dotychczasowymi, na podstawie wydan ej na jego rzecz decyzji WZ lub obowiązu- jącego miejscowego planu lub w sytuacji, gdy w dniu wejś cia w życie tej ustawy spełnione były przesłanki lokalizacji na danym tere nie inwestyc ji w tym zakres ie i toczyło się postępo- wanie w przedmioc ie wydania decyzji WZ albo toczyła się procedura uchwalenia miejscowe- go plan u obejmującego teren inwestycji , są ni ezgodne z wynikającymi z art. 2 Konstytucji zasadami zaufania do państwa i prawa oraz ochrony praw na bytych i interesów w toku, art. 5, art. 2 1 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 10 ust. 1 i 2, art. 20, art. 22 oraz art. 32 ust. 1 Konstytu- cji. 2. W piśmi e z 19 grudnia 2016 r. grupa posłów n a Sejm VIII kadencji wniosła o stwier dzenie, że : 1) ustawa o in westycjach jest niezgodna z art. 2, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji , 2) art. 3 u.i.e.w. jest niezgodny z art. 2, art. 20, art. 22 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, 3) art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 u.i.e.w. są niezgodne z art. 20, art. 22 , art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 74 ust. 4, art. 164 i art. 166 Konstytuc ji w zakresie, w jakim wywodzi się z tego artykułu zasadę pomocniczości w y rażoną w preambule Konstytu cji , 4) art. 12, art. 13 ust. 2 i 6 ora z art. 14 u.i.e.w. są niezgodne z art. 2, art. 20, art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 i w związku z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji , 5) art. 3 pkt 3 oraz art. 82 ust. 3 pkt 5b ustawy z dni a 7 lipca 1994 r. – Prawo b u dow- lane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm . ; dalej: u.p.b. ) i kategoria XXIX tabeli, sta nowiącej za- łącznik do tej ustawy, w za kresie zmian dokonywanych prze z art. 9 i art. 17 u.i.e.w., są nie- zgodne z art. 2, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust . 1 Konstytucji. 3 . Rz ecznik Praw Obywat elskich w piśmie z 13 stycznia 2017 r. poinformował , że nie zgłasza udziału w postępowaniu przed Trybunałem w tej sprawie. 4 . P rokurator Generalny pismem z 20 lipca 2018 r. wniósł o stwie rdzenie, że art. 3 u.i.e.w. nie jest niezgodny z art. 20 i art. 22 K onstytucji ; art. 4 ust. 1 i 2 u.i.e.w. jest zgodny z art. 2, art. 5, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 w związku z a rt. 31 ust. 3 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 20 i 22 Konstytuc ji; art. 14 ust. 5, 6 i 7 u .i.e.w. jest zgodny z wynikającymi z art. 2 Konstytucji zasadami ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, ochrony praw nabytyc h i ochrony interesów w toku , oraz nie jest niezgodny z art. 10 ust. 1 i 2 , art. 20 i art. 22 Konstyt ucji. Prokurator Generalny po dniós ł równ ież , że postępowanie w zakresie kontroli zgodno- ści art. 12, art. 13 ust. 2 i 6, art. 15 ust. 8 u.i.e.w., art. 3 pk t 3 u.p.b. i kategorii XXIX tabeli , stano wiącej załącznik do u.p.b. , w brz mieniu obowiązu jącym od 16 lipca 2016 r. do 30 czerwca 2018 r. , podl ega umorzeniu z uwagi na utratę mocy obowiązujące j powyższych przepisów. Ponadto Prokurator Generalny wniósł o umo rzenie postępowania w pozostałym zakresie , z uwagi na niedopuszczalność wy dania orzeczenia. 5 . Mars załek Sejmu w piśmie z 15 kwietnia 2019 r . wniósł o stwierdzenie, że art. 3 u.i.e.w. nie jest niezgodny z art. 22, art. 31 ust . 3 i art. 32 ust. 1 Konstytu cji; art. 4 ust. 1, art. 6 i art. 7 u.i.e.w. s ą zgodne z zasadą proporcjon alności wywodzoną z art. 2 Konstytucji, zasadą zrównoważonego rozwoj u wywodzoną z a rt. 5 Konstytucji oraz z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Kons tytucji, a także nie są niezgodne z art. 20 oraz art. 22 Konstytu- OTK ZU A/2020 K 51/16 poz. 22 5 cji ; art. 4 ust. 1, art. 6 oraz art. 15 ust. 8 i 9 u.i.e.w. są zgodne z zasadą propor cjonalności wy- wodzoną z art. 2 Konstytucji, a także z art. 16 ust. 2 i art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji ; art. 14 us t. 5 i 6, art. 15 ust. 3, 8 i 9 u.i.e.w. są zgodne z zasadą ochrony zaufan ia obywatela do pań- stwa, za sadą ochrony praw nabytych i zasadą ochro ny interesów w toku wywodzonymi z art. 2 Konstytucji , zasa d ą zrównoważonego rozwoju wywodzoną z art. 5 Konstytucji , art. 32 ust. 1 i art. 64 Konstytucji, a także nie są niezgodne z art. 20 i art. 22 Konstytucji ; art . 14 ust. 5 i 6 u.i.e.w. jest zgodny z ar t. 10 Konstytucji. Marszałek Sejmu wniósł również o umorzenie po- stępowania w pozostałym zakresie, ze względu na ni edopuszczalność wydania wyroku. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co na stępuje: Na wstępie wymaga przypomnienia , że 3 stycznia 2017 r. wes zła w życie ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyj- nym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 20 16 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o o rganizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytu cyjnego (Dz. U. poz. 2074 , ze zm. ), u.o.t.p.TK stosuje się także w sprawac h wszczętych i niezakoń- czon ych przed dniem jej wejścia w życie, co d otyczy niniejszej spraw y, zainicjowanej wnio- skami z 2 grudnia i 19 grudnia 2016 r. W szczęcie postępowania przed T rybunałem Konstytucyjnym następuje na podstawie wniosku, pytania prawnego albo skargi konst ytucyjnej uprawnionego podmiotu (art. 56 ust. 1 u.o .t. p . TK). Podmioty te zostały wymienione w art. 191, art. 192, art. 193 oraz art. 79 Konsty- tucji. W niniejszej s prawie wnioskodawcami są dwie grupy posłów na Sejm VIII kadencji (art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji). P ostanowieniem Prezydenta Rzeczypospoli tej Polskiej z dnia 5 listopada 2019 r. ( M. P. poz. 1056), pi erwsze posiedzenie wybranego 13 października 2019 r. Sejmu R zeczypospo- litej Polskiej IX kadencji zwołane zostało na 12 listopad a 2019 r. i rzeczywiście w tym dniu się odbyło. Skoro, z godnie z art . 98 ust. 1 Konstytucji , kadencja Sejmu rozpoczyna się w dniu pierwszego posiedzenia Sejmu i trwa do dnia poprzedz ającego dzień zebran ia się Sejmu na- stępnej kadencji, to 11 listopada 2019 r. zak ońc zyła się VIII kade ncja Sejmu. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pk t 5 u.o.t.p.TK obligator yjną przesłanką umorzenia toczącego się przed Trybunał em Konstytucyjnym postępo wania wszcz ętego na podstawie wniosku gru- py posłów jest zakończenie kadencji Sejmu. W związku z zaistnieniem ust awowej okoliczno- ści, postępowanie w ninie jszej sprawie należało umorzyć . Z tych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.