III KK 484/26

III KK 484/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 28 października 2026 r. SSN Dariusz Kala (przewodniczący) SSN Jacek Błaszczyk SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) w sprawie M.L. skazanego z art. 207 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 28 października 2026 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Olkuszu z dnia 20 lutego 2026 r., sygn. akt II K 753/25, uchyla zaskarżony wyrok nakazowy w pkt IV, w części dotyczącej orzeczenia środków karnych z art. 41a § 1, 4 i 5 k.k. i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Olkuszu do ponownego rozpoznania. Jacek Błaszczyk Dariusz Kala Paweł Wiliński UZASADNIENIE III KK 484/26 2 Wyrokiem nakazowym z dnia 20 lutego 2026 r., sygn. akt II K 753/25, Sąd Rejonowy w Olkuszu uznał oskarżonego M.L. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym; zobowiązał oskarżonego M.L. w okresie wykonywania kary ograniczenia wolności do powstrzymania się od nadużywania alkoholu. W pkt. 4 wyroku, na podstawie art. 41a § 1, 4 i 5 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego M.L. zakaz zbliżania się do pokrzywdzonego S.M. na odległość mniejszą niż 10 metrów oraz zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym wbrew jego woli oraz nakaz opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym pod adresem: O. ul. […] Wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 26 marca 2026 r. Kasację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł na korzyść skazanego Prokurator Generalny w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Podniósł w niej „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b i 2e k.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego M.L. środków karnych w postaci: zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego S.M. na odległość mniejszą niż 10 metrów, zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym wbrew jego woli oraz nakazu opuszczenia lokalu mieszkalnego, zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym pod adresem: O., ul. […], bez wskazania okresów obowiązywania tych środków, podczas gdy przepis art. 43 § 1 k.k. wskazuje, że nakaz wymieniony w art. 39 pkt 2e k.k. orzeka się latach od roku do lat 10, a zakazy wymienione w art. 39 pkt 2 - 2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15, co obliguje sąd do określenia czasookresu obowiązywania środka karnego. Wskazując na powyższe Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Olkuszu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. III KK 484/26 3 Analiza sprawy potwierdziła zasadność wniosku sformułowanego w nadzwyczajnym środku zaskarżenia. Sąd Rejonowy w Olkuszu orzekając w pkt. IV wyroku nakazowego o zakazie zbliżania się skazanego do pokrzywdzonego S.M. na odległość mniejszą niż 10 metrów oraz zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym wbrew jego woli oraz nakaz opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym pod adresem: O., ul. […] nie określił czas obowiązywania tych zakazów i nakazu. Tymczasem zgodnie z obowiązującymi przepisami nie są to środki bezterminowe, a obowiązek określenia czasu trwania środków karnych wynika z treści art. 43 § 1 k.k. Zgodnie z jego brzmieniem nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym (art. 39 pkt. 2e k.k.) orzeka się latach od roku do lat 10, zaś zakaz kontaktowania się i zakaz zbliżania się (art. 39 pkt 2 - 2b k.k.) orzeka się w latach, od roku do lat 15. W konsekwencji nakładając na sprawcę wskazane zakazy i nakaz sąd zobowiązany jest wskazać okres obowiązywania każdego z tych środków. Racje ma zatem kasator wskazując, że brak określenia tych okresów stanowi rażące uchybienie, które ma istotny wpływ na treść wyroku. Jednocześnie dostrzec trzeba, że skarżący wskazał na art. 41a § 1, 4 i 5 k.k., choć istota naruszenia wiąże się bezpośrednio z art. 43 § 1 k.k., to jednak mając na uwadze, że charakter naruszenia jest niewątpliwy, a kasacja wywiedziona została wyłącznie na korzyść skazanego, należało ja uwzględnić jako oczywiście zasadną. Równocześnie należy podzielić wyrażone dotychczas przez Sąd Najwyższy stanowisko, że brak ten nie mógł być konwalidowany w ramach postępowania wykonawczego na podstawie art. 13 § 1 k.k.w. (zob. wyrok SN z 11 sierpnia 2026 r., I KK 150/26 i powołane tam inne orzeczenia). Orzekając ponownie co do środka karnego, Sąd Rejonowy będzie zobowiązany zastosować art. 43 § 1 k.k. i określić termin obowiązywania nałożonych na skazanego zakazów i nakazu. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł na posiedzeniu bez udziału stron jak w części dyspozytywnej wyroku (art. 537 § 2 k.p.k.). Jacek Błaszczyk [WB] [r.g.] Dariusz Kala Paweł Wiliński