II CSKP 1518/22

I. na zasadzie art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), który powierza sądom państw członkowskich Unii zadanie zapewnienia pełnego stosowania prawa Unii we wszystkich tych państwach, jak również ochrony sądowej praw podmiotowych jednostek, a w związku z tym mając na względzie konieczność weryfikacji z urzędu (ex officio) spełniania wymagań skutecznej ochrony sądowej/skutecznego środka prawnego i istnienia w ustawodawstwie państwa członkowskiego gwarancji niezależności sądu, co jest konieczne z uwzględnieniem standardu prawa do sądu gwarantowanego w art. 47 ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (KPP UE) w związku z art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE, zważywszy nakaz wynikający dla Sądu Najwyższego z wykładni tych postanowień dokonanej m.in. w wyrokach TSUE z 15 lipca 2021 r., Komisja/Polska, C-791/19, EU:C:2021:596, pkt 136 oraz z 5 czerwca 2023 r., Komisja/Polska, C-204/21, ECLI:EU:C:2023:442, pkt 125, dla dokonania właściwej oceny w postępowaniu kasacyjnym skargi kasacyjnej dotyczącej wniosku o odmowę wykonania wyroku sądu niderlandzkiego Rechtbank Limburg w Roermond z 13 listopada 2019 r. (zob. w szczególności wyroki TSUE z 24 października 2018 r., XC i in., C-234/17, EU:C:2018:853, pkt 39, 40; z 2 marca 2021 r., A.B. i in., C-824/18, EU:C:2021:153, pkt 108, a także przytoczone tam wcześniejsze orzecznictwo), wobec konieczności zbadania dostępu do niezależnego (niezawisłego) i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy (zob. np. wyroki TSUE: z 26 marca 2020 r., Simpson/Rada i HG/Komisja, C-542/18 RX-II i C-543/18 RX-II, EU:C:2020:232, pkt 57; z 6 października 2021 r., W.Ż, C-487/19, EU:C:2021:798, pkt 130, 131, 152154, 159), oraz mając na uwadze zasadę spójności i wynikającą z niej konieczność jednolitego stosowania prawa Unii na całym jej obszarze, tj. we wszystkich państwach członkowskich, a zatem również na terytorium Królestwa Niderlandów, zwraca się do Raad voor de Rechtspraak (Rady Sądownictwa) w Królestwie Niderlandów o: 1) przedstawienie odpisów dokumentów potwierdzających i dotyczących przebiegu procedury nominacyjnej na stanowisko sędziowskie sędziego Rechtbank Limburg X.Y., z uwzględnieniem w szczególności: a) trybu jego powołania ze wskazaniem właściwych organów uczestniczących w procedurze nominacyjnej, ich składu osobowego oraz pełnionych funkcji przez ich członków z uwzględnieniem wskazania ewentualnego zakresu wpływu reprezentantów władzy ustawodawczej lub wykonawczej na nominację sędziowską oraz odpisu dokumentu o powołaniu, odpisu wniosku o powołanie oraz ewentualnych opinii na temat kandydatury X.Y. na urząd sędziego, b) informacji o konkursie na urząd sędziego w Rechtbank Limburg, w którym uczestniczył jako kandydat X.Y., liczby konkurujących innych kandydatów na stanowisko sędziowskie, na które został powołany X.Y. w Rechtbank Limburg oraz ewentualnej drogi odwoławczej dla kandydatów, którzy nie uzyskali rekomendacji właściwych organów i nie zostali powołani, a także kryteriów oceny, o ile takie zostały przedstawione, c) ocen pracy sędziego X.Y. w okresie pełnienia służby sędziowskiej (także ewentualnie przed powołaniem na urząd sędziego w Rechtbank Limburg, o ile pełnił urząd w innym sądzie) i ewentualnych toczących się wobec niego postępowań sądowych, wyjaśniających lub dyscyplinarnych względnie zarzutów dotyczących oceny jego niezawisłości i postawy w ramach pełnienia obowiązków sędziego oraz poza służbą (o ile pozostaje to adekwatne), d) ewentualnej działalności sędziego X.Y. o charakterze politycznym, w tym przynależności do partii politycznych, bez względu na czas jej prowadzenia oraz zatrudnienia w organach władzy ustawodawczej lub wykonawczej, oraz, ewentualnie i w szczególności w braku wystarczających danych, którymi dysponuje z urzędu Raad voor de Rechtspraak w zakresie podanym powyżej, o: 2) przeprowadzenie w trybie właściwym dla prawa niderlandzkiego dowodu w przedmiocie spełnienia przez sędziego X. Y przesłanek uzasadniających uznanie sądu z jego udziałem w składzie jako spełniającego kryteria niezależności (niezawisłości) wynikających ze standardów orzecznictwa TSUE w zakresie wykładni art. 19 ust. 1 akapit 2 TSUE oraz oraz art. 47 ust. 1 i 2 KPP UE, w szczególności z wyroków TSUE z 19 listopada 2019 r., A.K. i in., C-585/18, C-624/18 i C-625/18, EU:C:2019:982, z 6 października 2021 r., W.Ż, C-487/19, EU:C:2021:798, pkt 130, 131, 152154, 159, z 22 lutego 2022 r., RS, C-430/21, EU:C:2022:99; z 15 lipca 2021 r., Komisja/Polska, C-791/19, EU:C:2021:59, pkt 55 i przytoczone tam orzecznictwo; II. na podstawie art. 51a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 217) w zw. z art. 39821 k.p.c. zwraca się do Ministra Sprawiedliwości o informację o: 1) udzielenie tekstu prawa niderlandzkiego regulującego w odniesieniu do sądownictwa powszechnego: a) tryb nominacji na urząd sędziego z uwzględnieniem standardu konstytucyjnego i ustawowego Królestwa Niderlandów oraz wynikającego z orzecznictwa TSUE, o którym mowa w pkt I. powyżej, w tym norm obowiązujących w tym zakresie w okresie przed 2019 r. i aktualnie, ze szczególnym uwzględnieniem transparentności kryteriów i przebiegu postępowania, b) wpływ władzy ustawodawczej lub wykonawczej na tryb nominacji sędziów sądów powszechnych w Królestwie Niderlandów i jego zakres, ze szczególnym uwzględnieniem Raad voor de Rechtspraak (Rada Sądownictwa) i formalnego związania jej rekomendacjami (opiniami) na temat kandydatów na urząd sędziego, oraz, ewentualnie, postępowań dyscyplinarnych lub innych dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej lub karnej sędziego, c) drogę odwoławczą dla kandydatów niepowołanych na urząd sędziego, d) skład oraz sposób wyboru członków Raad voor de Rechtspraak, jak również sposób powoływania sędziów niderlandzkich sądów powszechnych w okresie przed ustanowieniem Raad voor de Rechtspraak, d) ewentualne zmiany ustawowe dotyczące wdrożenia standardów wynikających z prawa Unii Europejskiej w związku z wykładnią art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE oraz art. 47 ust. 1 i 2 KPP UE przez TSUE (w szczególności w wyrokach, o których mowa w pkt I. powyżej), e) istnienie w prawie niderlandzkim gwarancji konstytucyjnych dotyczących statusu sędziego, jego niezawisłości i nieusuwalności, a ponadto, 2) wyjaśnienie praktyki sądowej sądów niderlandzkich w zakresie: a) weryfikacji prawidłowości procedury nominacyjnej i jej skutków oraz wpływu na ocenę niezależności sądu (dopuszczalność uruchomienia procedury kontroli incydentalnej i jej skuteczność w postaci np. unieważnienia nominacji, wznowienia postępowania, wyłączenia sędziego, ewentualnie inne) ze szczególnym uwzględnieniem drogi nadzoru judykacyjnego i normatywnych lub ukształtowanych w orzecznictwie sądów powszechnych lub Sądu Najwyższego Niderlandów Hoge Raad der Nederlanden kryteriów dopuszczalnej weryfikacji, względnie zapewnienia kandydatom na urząd sędziowski drogi odwoławczej od rozstrzygnięć o odmowie ich przedstawienia lub powołania na urząd sędziego, b) stosowania kryteriów przyjętych w orzecznictwie TSUE dotyczących weryfikacji spełnienia standardów niezależności sądu ustanowionego na mocy ustawy według prawa niderlandzkiego na podstawie art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE oraz art. 47 ust. 1 i 2 KPP UE, c) trybu umożliwiającego stronom lub sądowi z urzędu (w tym sądowi odwoławczemu) weryfikację spełnienia kryteriów wynikających z wykładni art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE oraz art. 47 ust. 1 i 2 KPP UE na podstawie orzecznictwa TSUE, o którym mowa w pkt I. powyżej, możliwości weryfikacji niezależności sądu i niezawisłości sędziego z uwzględnieniem okoliczności jego nominacji w drodze środków odwoławczych, w tym z uwzględnieniem drogi nadzoru judykacyjnego przed Hoge Raad der Nederlanden (co wymaga ustalenia standardu niezależności tego organu z uwzględnieniem sposobu powoływania zasiadających w nim sędziów) oraz skutków ewentualnej pozytywnej weryfikacji w świetle obowiązujących przepisów i praktyki orzeczniczej (uchylenie orzeczenia, wyłączenie sędziego, podważenie inwestytury sędziowskiej, złożenie z urzędu, ewentualnie inne); III. zawiesza postępowanie na podstawie art. 177 1 pkt 3 k.p.c. (per analogiam) do czasu uzyskania stanowiska, o którym mowa w pkt. I.[as]