Sygnatura

V KZ 19/26

postanowienie SN V KZ 19/26

Izba: Izba Karna
Data orzeczenia: 5 sierpnia 2026

Treść rozstrzygnięcia

<!DOCTYPE html> V KZ 19/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 sierpnia 2026 r. SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron zażalenia obrońcy skazanego R. T. na zarządzenie upoważnionego Sędziego Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2026 r., V Ka 7/26 (V WKK 30/26), o odmowie przyjęcia kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2026 r., na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2026 r., V Ka 7/26, upoważniony Sędzia Sądu Okręgowego w Gdańsku odmówił na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. przyjęcia kasacji obrońcy skazanego R. T. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2026 r. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 523 § 1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa. Art. 523 § 2 i 4 k.p.k. zawiera dodatkowe obostrzenia, zgodnie z którymi kasacja na korzyść w przypadku osoby skazanej za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na inną karę niż kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania może być oparta tylko na uchybieniach wymienionych w art. 439 k.p.k. Ograniczenie to nie dotyczy tylko podmiotów kwalifikowanych, wymienionych w art. 521 k.p.k. Natomiast R. T. skazany został na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Kasacja V KZ 19/26 2 wniesiona przez obrońcę skazanego nie była oparta na żadnym z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Tak sformułowana skarga nadzwyczajna była więc niedopuszczalna z mocy prawa (art. 429 § 1 k.p.k.). Na to zarządzenie zażalenie w imieniu R. T. wniósł jego obrońca. Jego zdaniem doszło do obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez odmowę przyjęcia kasacji skazanego do rozpoznania w sytuacji, gdy w postępowaniu przed Sądem I instancji zaszła bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci nienależytego obsadzenia sądu, a także doszło do obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 530 § 2 k.p.k., poprzez nieuzasadnioną odmowę przyjęcia kasacji skazanego do rozpoznania pomimo zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Zażalenie na w/w zarządzenie wniósł również osobiście skazany. W jego ocenie, zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji zostało wydane z naruszeniem art. 523 § 1 k.p.k., bowiem Sąd odmawiający jej przyjęcia wskazał, iż kasacja nie spełnia wymogów ustawowych. Sąd pominął jednak, że zarówno w kasacji, jak i w pismach uzupełniających wskazano na rażące naruszenia prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. W szczególności nie uwzględnił faktu, iż zarzuty dotyczyły nienależytej obsady sądu, naruszenia prawa do sądu ustanowionego ustawą, naruszenia prawa do obrony, nierozpoznania wniosków dowodowych oraz nienależytego rozpoznania zarzutów apelacyjnych przez sąd odwoławczy. Zdaniem skazanego, uchybienia te mieszczą się w zakresie art. 523 § 1 k.p.k., który przewiduje możliwość wniesienia kasacji także z powodu „innego rażącego naruszenia prawa”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie obrońcy skazanego, jak również osobiste skazanego, nie zasługiwały na uwzględnienie. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2026 r. R. T. skazany został na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego nie była oparta na żadnym z uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Kasacja obrońcy skazanego wpłynęła do Sądu Okręgowego w Gdańsku w dniu 21 kwietnia 2026 r. i w punktach od 1 do 4 jej V KZ 19/26 3 petitum zawierała zarzuty rażącej obrazy przepisów postępowania, a to art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., art. 339 § 3 k.p.k. i art. 344a § 1 k.p.k. Żaden z tych przepisów nie ma rangi bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. Treść przepisu art. 523 § 2 k.p.k. jest jednoznaczna i wskazuje, że kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. W sytuacji wymierzenia skazanemu innej kary niż kara pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym, dopuszczalność kasacji strony ograniczona została do tych wypadków, gdy w kasacji podniesiono zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej - i w takim też tylko zakresie kasacja taka podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy. Natomiast nie jest dopuszczalna kasacja oparta o zarzuty innego rażącego naruszenia prawa, nawet wtedy, gdy takie naruszenie wystąpiło i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego (art. 519 k.p.k.). Kasacje oparte o tego rodzaju zarzuty mogą wnieść wyłącznie podmioty wskazane w art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 521 k.p.k. – Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Podkreślić również trzeba, że nawet w razie podniesienia w kasacji strony zarzutu rzeczywistego wystąpienia uchybienia określonego w art. 439 k.p.k., a obok niego dodatkowo zarzutów innego rażącego naruszenia prawa, sąd kasacyjny ogranicza się do rozpoznania jedynie uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k., pozostawiając bez rozpoznania inne podniesione w nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzuty nie mające charakteru bezwzględnych powodów odwoławczych. Jeżeli strona w takiej sytuacji nie wskazała na realne uchybienia, które określone są w art. 439 § 1 k.p.k., lecz występujące jedynie pozornie, należy podjąć decyzję o odmowie przyjęcia kasacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 31 marca 2026 r., IV KK 10/26, LEX nr 4079543; z dnia 15 maja 2026 r., V KZ 13/26, LEX nr 4092566). Dlatego słusznie w zaskarżonym zarządzeniu wskazano, że w tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia kasacji obrońcy skazanego R. T. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2026 r. w sprawie V Ka 7/26. W V KZ 19/26 4 konsekwencji, zgodnie z art. 530 § 2 k.p.k. należało wydać zarządzenie o odmowie jej przyjęcia. Nie ma w polskim systemie prawa procesowego żadnej możliwości procedowania w przedmiocie kasacji, która nie może być wniesiona. Niemożność wniesienia kasacji oznacza brak możliwości rozpoznania jakiegokolwiek zarzutu, jak również brak kompetencji – a więc i obowiązku – ustosunkowywania się do wszelkich pism „uzupełniających” kasację. Podkreślenia wymaga ponownie, że ani w kasacji, ani w „piśmie uzupełniającym” samą kasację, nie podniesiono zarzutu wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. – wbrew odmiennym twierdzeniom skarżących. Pisma sporządzone przez skazanego w dniach 23 kwietnia 2026 r. oraz 4 maja 2026 r. (karty 12 - 13 i 22 – 23 akt V WKK 30/26), zatytułowane „Pismo uzupełniające do kasacji” także takich zarzutów nie zawierają. Zarzut określony w piśmie z dnia 4 maja 2026 r. w punkcie 1 dotyczący „naruszenia przepisów regulujących przydział spraw oraz ukształtowanie składu sądu” nie stanowi zarzutu z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., o czym świadczy lektura treści pisma i argumenty odnoszące się do rozpoznania sprawy przez sędziego z innego wydziału niż karny. A zatem twierdzenie skazanego w zażaleniu na w/w zarządzenie, iż w kasacji oraz w pismach uzupełniających wskazano na nienależytą obsadę sądu, jest oczywiście chybione. Z kolei wywodzenie w zażaleniu przez obrońcę, że zaskarżone zarządzenie winno być uchylone, gdyż w postępowaniu przed Sądem I instancji wystąpiła bezwzględna podstawa odwoławcza, także jest bezpodstawne i na uwzględnienie nie zasługuje. Jak już wcześniej wskazano, w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że błędne nazwanie przez skarżącego zarzutu kasacyjnego nie może ani zobowiązywać, ani też uprawniać do badania - pod pozorem rozpoznawania zarzutu dopuszczalnego - zasadności zarzutu w danej sytuacji niedopuszczalnego. Ograniczenie możliwości wnoszenia kasacji do wyroków spełniających określone kryteria, wymienione w art. 523 § 2 k.p.k., oznacza niemożność podnoszenia w niej zarzutu dotyczącego naruszenia wyłącznie pozornie. Uchybienie określone w art. 439 § 1 k.p.k., by mogło stanowić podstawę do rozpoznania kasacji, musi być rzeczywistym uchybieniem, a nie uchybieniem pozornym, tak kwalifikowanym przez stronę, aby ograniczenie to ominąć. Przy badaniu tej kwestii konieczna jest więc kontrola, czy treść postawionego zarzutu odpowiada podniesionemu V KZ 19/26 5 naruszeniu prawa (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1996 r., V KKN 116/96, OSNKW 1997, z. 3-4, poz. 34; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 września 2013 r., IV KK 205/13, LEX nr 1378533; z dnia 6 grudnia 2002 r., IV KK 376/02, OSNKW 2003, z. 2, poz. 18; z dnia 11 grudnia 2013 r., IV KK 402/13, OSNKW 2014, z. 5, poz. 39). Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Informacje o sprawie

Typ dokumentu: postanowienie SN
Jednostka: Izba Karna Wydział V
Sędziowie: SSN Andrzej Stępka

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy