V KK 340/26

V KK 340/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 29 września 2026 r. SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M.M. skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 września 2026 r., wniosków obrońców o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k, p o s t a n o w i ł nie uwzględnić obu wniosków. UZASADNIENIE M.M., wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt II AKa 331/24, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 119/21, został skazany na karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 400 stawek dziennych po 30 zł każda. Kasację od tego wyroku wnieśli (w dwóch oddzielnych pismach) dwaj obrońcy skazanego, obydwaj składając przy tym wnioski o wstrzymanie wykonania orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji, ze względu na jej oczywistą zasadność. V KK 340/26 2 Wnioskowane przez obrońców wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia, unormowane w art. 532 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Warunkami odstąpienia od reguły natychmiastowej wykonalności prawomocnych orzeczeń są: stwierdzenie zaistnienia szczególnych okoliczności sprawiających, że wykonanie danego orzeczenia pociągnęłoby za sobą dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne dla skazanego skutki oraz uznanie przez sąd kasacyjny, iż istnieje wysoki stopień prawdopodobieństwa uwzględnienia podniesionych w kasacji zarzutów. Zdaniem Sądu Najwyższego przesłanki te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Nie wypowiadając się wiążąco co do zasadności i skuteczności sformułowanych przez obrońców skazanego zarzutów kasacyjnych, które merytorycznie rozpoznane zostaną dopiero na rozprawie, stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom obrońców, nie jest ono ponadprzeciętnie duże. Innymi słowy nie jest tak, że już prima facie podniesione w kasacjach zarzuty wydają się zasługiwać na uwzględnienie. W szczególności należy podkreślić, że w postępowaniu odwoławczym nie doszło do wystąpienia sygnalizowanej przez obu obrońców bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w związku z udziałem w składzie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku sędzi X.Y. Sędzia ta została wprawdzie mianowana na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, niemniej w myśl uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, brak jest podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. (przy czym chodzi tu o KRS I i II kadencji) nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i sąd z jego udziałem zawsze jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podobny wniosek płynie z treści uchwały składu połączonych Izb Sądu Najwyższego dnia 23 stycznia 2020 r., w której Sąd Najwyższy kategorycznie stwierdził, że wadliwość powołania, wynikająca z udziału w procedurze nominacyjnej wadliwie ukształtowanej KRS skutkuje zawsze nienależytą obsadą sądu tylko w przypadku sędziów Sądu Najwyższego. W odniesieniu do innych sędziów (w tym sędziów sądów V KK 340/26 3 powszechnych), aby stwierdzić nienależytą obsadę sądu w związku z wadliwą nominacją na stanowisko, muszą zaistnieć jeszcze inne okoliczności, wskazujące na brak niezależności i bezstronności danego sędziego. Spełnienia tego dodatkowego warunku obrońcy nie wykazali. Stanowisko powyższe jest zbieżne z wyrażanym przez Sąd Najwyższy kilkukrotnie we wcześniej prowadzonych postępowaniach, w których z wynikiem pozytywnym przeprowadzono test bezstronności i niezależności sędzi X.Y. (m. in. w sprawach o sygn. akt V KO 3/26, V KK 173/23, czy V KO 86/24). W szczególności warto w tym miejscu wskazać, że powyższa kwestia (tj. prawidłowość obsady sądu, w związku z udziałem w jego składzie sędzi X.Y.) była niedawno przedmiotem refleksji Sądu Najwyższego w postępowaniu w sprawie o sygn. akt V KO 181/25, wszczętym na skutek sygnalizacji przez obrońcę M.M. istnienia podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt II AKa 331/24, a więc wyrokiem zaskarżonym także niniejszą kasacją, właśnie z uwagi na nienależytą obsadę sądu. Postępowanie to, zainicjowane przez adw. P.J. – będącego jednocześnie jednym z autorów przedmiotowej kasacji, zakończyło się wydaniem przez sędziego sprawozdawcę w dniu 13 marca 2026 r. zarządzenia o braku podstaw do wznowienia postępowania z urzędu w związku z udziałem w składzie Sądu odwoławczego sędzi X.Y., a Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni podziela przedstawioną tam argumentację. Sąd Najwyższy nie dostrzegł ponadto z urzędu innych uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze ani szczególnych okoliczności przemawiających na tym etapie postępowania za wstrzymaniem wykonania orzeczenia. Uzasadniając wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia, obrońcy przedstawili możliwe negatywne skutki wykonania wobec skazanego kary pozbawienia wolności – odczuwalne zarówno przez niego, jak i członków rodziny czy pracowników. Sytuacje, o których piszą obrońcy, związane z wykonaniem wyroku, stanowią jednak normalne konsekwencje odbywania kary pozbawienia wolności, nieuniknione w obliczu prawomocnego skazania za przypisane skazanemu czyny. Nie uzasadniają zatem odstąpienia od zasady V KK 340/26 4 bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń. W szczególnych sytuacjach mogłyby być wzięte przez sąd pod uwagę w razie skorzystania przez skazanego z instytucji prawa karnego wykonawczego, ale nie są co do zasady uwzględniane przy rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia w trybie art. 532 § 1 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2022 r., II KK 311/22). Nie dostrzegając podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [WB] [a.ł]