Sygnatura
IV KS 38/26
postanowienie SN IV KS 38/26
- Izba
- Izba Karna
- Data orzeczenia
- 19 sierpnia 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> IV KS 38/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 sierpnia 2026 r. SSN Michał Laskowski w sprawie W.S. o zadośćuczynienie po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 539e § 1 k.p.k.), w dniu 19 sierpnia 2026 r., skargi Prokuratura Okręgowego w Częstochowie od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 maja 2026 r., sygn. akt II AKa 597/25, uchylającego wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 1 października 2025 r., sygn. akt II Ko 82/25, i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, p o s t a n o w i ł: I oddalić skargę; II obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania skargowego; III zasądzić na rzecz W.S. kwotę 300 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów wniesienia odpowiedzi na skargę. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Częstochowie, wyrokiem z 7 maja 2026 r., uchylił i przekazał do ponownego rozpoznania, zaskarżony apelacją pełnomocnika wnioskodawcy, wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z 1 października 2025 r., IV KS 38/26 2 mocą którego umorzono postępowanie zainicjowane przez pełnomocnika W.S. o zasądzenie na jego rzecz kwoty 1.600.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez niego na skutek niesłusznego skazania wykonanym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Częstochowie z 22 grudnia 1981 r. zmienionym najpierw wyrokiem Sądu Najwyższego z 12 lutego 1989 r. a następnie uniewinniającym wyrokiem Sądu Najwyższego z 10 grudnia 1992 r. Od orzeczenia Sądu odwoławczego skargę wniósł oskarżyciel publiczny w trybie art. 539a k.p.k. Podniósł w niej uchybienie przepisowi art. 437 § 2 k.p.k. przez bezzasadne przyjęcie, że w sprawie istniały podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. W myśl art. 437 § 2 k.p.k. wyrok kasatoryjny przed sądem odwoławczym może zapaść wyłącznie w ściśle określonych trzech wypadkach: a) zaistnienia uchybień z art. 439 § 1 k.p.k.; b) wystąpienia przeszkody w postaci reguły ne peius z art. 454 § 1 k.p.k.; c) konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości (art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k.). W przedmiotowej sprawie Sąd odwoławczy dostrzegł konieczność zbadania czy była podstawa do zastosowania art. 8 ust. 4 ustawy lutowej (k. 4 uzasadnienia SA) i czy za wniesionym roszczeniem uzupełniającym przemawiały zasady słuszności oraz wskazał wyraźnie, że wydanie orzeczenia merytorycznego może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu na nowo przewodu sądowego i ponownej ocenie całości materiału dowodowego. To procedowanie Sądu odwoławczego, w którym jedyne czego zabrakło Sądowi Najwyższemu, to wskazania literalnie podstawy prawnej w postaci art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k., już samo w sobie pozwalało na stwierdzenie braku zasadności wniesionej przez oskarżyciela publicznego skargi. Informacja, że wymagana była kompleksowa analiza akt sprawy powiązana ze zgromadzeniem i oceną dowodów, co leżało po za zakresem obowiązków orzeczniczych Sądu odwoławczego, była czytelna i niepotrzebnie polemizował z nią skarżący. Przede wszystkim oskarżyciel publiczny znacząco uprościł czynności, których przeprowadzenia wymagać będzie sprawa W.S. IV KS 38/26 3 Skarżący pominął fakt, że podczas kontroli instancyjnej wykryto, że ustalenie przez Sąd pierwszej instancji, iż zaistniała w sprawie okoliczność, która uniemożliwiała kontynuowanie postępowania karnego, było bezsprzecznie bezpodstawne z powodów, które wymieniono i opisano na str. 3 i 4 uzasadnienia Sądu Apelacyjnego. Wyeliminowanie więc zastosowanego umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. sprowadziło całe procedowanie w tej sprawie do jego podstaw i wymusiło niejako orzekanie w sprawie całkowicie od nowa, co będzie wymagało w pierwszej kolejności zbadania, czy skazany dotychczas nie uzyskał w wyniku rehabilitacji tego, co mu się słusznie wówczas należało, innymi słowy czy można powiedzieć, że pomiędzy zasądzonym na rzecz W.S., postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Częstochowie z 11 stycznia 1994 r., odszkodowaniem w wysokości 199.000.000 zł, a tym, co wnioskodawca otrzymałby składając wniosek obecnie, zachodzi rażąca dysproporcja. Nie ma żadnych wątpliwości, że badanie to, w którym nie chodzi o jakąkolwiek różnicę, a różnicę istotną, rażącą, będącą wynikiem krańcowo różnych wyliczeń, dokonanych przy odpowiedniej waloryzacji kwoty świadczenia wypłaconego niegdyś, będzie wymagało od Sądu pierwszoinstancyjnego procedowania w całkowicie innym kierunku, niż potoczyła się sprawa II Ko 82/25 i przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, w tym zgromadzenia od nowa materiału dowodowego i dokonania jego kompleksowej oceny i dopiero wydania finalnego orzeczenia, którego treść zostanie dopiero wówczas rozstrzygnięta. W zaistniałym stanie rzeczy Sąd Najwyższy nie ma wątpliwości, że podczas prowadzenia kontroli instancyjnej przez Sąd Apelacyjny w Częstochowie zaistniały przesłanki z art. 437 § 2 k.p.k., które zdecydowały o wydaniu wyroku o charakterze kasatoryjnym. Dlatego orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku (art. 539e § 2 k.p.k.). [WB] [a.ł] IV KS 38/26 4
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Karna Wydział IV
- Sędziowie
- SSN Michał Laskowski
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy