IV KK 317/26

IV KK 317/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 23 września 2026 r. SSN Andrzej Michałowicz w sprawie P.R. skazanego art. 244 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 września 2026 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 27 kwietnia 2026 r., sygn. akt VIII Ka 1084/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku, z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt III K 1638/24, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Na skutek kasacji obrońcy skazanego P.R. od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 27 kwietnia 2026 r., sygn. akt VIII Ka 1084/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt III K 1638/24 przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa tego skazanego. W niniejszej sprawie obrońca skazanego wniósł także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku powielając argumentację podniesioną w kasacji. W ocenie skarżącego dalsze wykonywanie prawomocnego wyroku przed IV KK 317/26 2 rozpoznaniem kasacji prowadziłoby do wykonania sankcji orzeczonych na podstawie rozstrzygnięcia dotkniętego poważną wadą prawną, tj. bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., albowiem skazanemu nie wykazano umyślności w zakresie czynu z art. 244 k.k. Nadto, jak wskazuje obrońca, wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Trzciance, sygn. akt II K 806/22, nie został P.R. prawidłowo doręczony. Skazany nie włada językiem polskim w piśmie, a czynności prowadzone z jego udziałem w sprawie poprzedzającej wydanie wyroku nakazowego odbywały się bez zapewnienia mu tłumacza języka włoskiego. Nie wykazano, aby skazany został w sposób rzeczywisty i zrozumiały poinformowany o treści wyroku, w tym o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz okresie jego obowiązywania. Materiał sprawy wskazuje, w ocenie skarżącego, że wiedzę o wyroku nakazowym oraz o zakazie P.R. mógł powziąć dopiero po dacie czynu przypisanego w niniejszym postępowaniu. Powyższe okoliczności zatem uzasadniają tezę, że dalsze wykonywanie prawomocnego wyroku przed rozpoznaniem kasacji prowadziłoby do wykonania sankcji orzeczonych na podstawie rozstrzygnięcia dotkniętego poważną wadą prawną. W razie uwzględnienia kasacji wykonanie kary ograniczenia wolności, zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz świadczenia pieniężnego okazałoby się represją wykonaną wobec osoby, której odpowiedzialność karna została przypisana mimo niewykazania strony podmiotowej czynu. Skarżący nadto podkreślił, że w razie uwzględnienia kasacji wykonanie kary ograniczenia wolności, zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz świadczenia pieniężnego okazałoby się represją wykonaną wobec osoby, której odpowiedzialność karna została przypisana mimo niewykazania strony podmiotowej czynu. Wstrzymanie wykonania kary ograniczenia wolności, zdaniem skarżącego, jest uzasadnione tym, że kara ta ma charakter dolegliwości osobistej i wymaga bieżącego wykonywania przez skazanego nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. W przypadku uwzględnienia kasacji skutki wykonanej pracy nie będą mogły zostać realnie odwrócone. Sam fakt późniejszego uchylenia wyroku nie przywróci skazanemu czasu i nakładu osobistego poświęconego na wykonanie kary, która mogła zostać orzeczona bez podstaw odpowiedzialności IV KK 317/26 3 karnej. Również wstrzymanie wykonania świadczenia pieniężnego w kwocie 5.000 PLN oraz rozstrzygnięć kosztowych jest zasadne, bowiem ich egzekucja przed rozpoznaniem kasacji prowadziłaby do obciążenia skazanego świadczeniami pieniężnymi wynikającymi z wyroku, którego prawidłowość została zakwestionowana w drodze nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W sytuacji, w której kasacja podnosi zarzut braku znamion czynu zabronionego, wykonanie tych rozstrzygnięć przed rozpoznaniem kasacji pozostaje przedwczesne i nadmiernie dolegliwe. Za wstrzymaniem wykonania orzeczenia przemawia, w ocenie skarżącego, także proporcja między interesem wymiaru sprawiedliwości, a sytuacją skazanego. Wykonywanie kary i środków orzeczonych wobec skazanego przed rozstrzygnięciem podniesionych w kasacji zarzutów może bowiem prowadzić do wykonania dolegliwości, które okażą się prawnie nieuzasadnione. W sprawie zachodzi zatem potrzeba udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji zabezpieczy realny sens kontroli kasacyjnej i zapobiegnie wykonaniu kary oraz środków, których podstawa prawna została zakwestionowana zarzutami o charakterze zasadniczym Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku nie jest zasadny. Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. O zastosowaniu tej instytucji powinna przesądzać ranga zarzutów kasacyjnych i bardzo wysoki stopień prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym uznaniu, że jego wykonywanie przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla osoby, której orzeczenie dotyczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22). Dokonywana na potrzeby rozpoznania wniosku analiza kasacji i akt tej sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że nie ziściły się przesłanki do wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Dla uwzględnienia IV KK 317/26 4 wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2021 r., IV KK 103/21) i prowadzić do wniosku o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18), ewentualnie wydania innego rozstrzygnięcia, które spowoduje, że wykonywanie kary do czasu rozpoznania kasacji okaże się niesłuszne i odbędzie się z pokrzywdzeniem skazanego. W tej sprawie nie zachodzi przedmiotowa oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych w kasacji obrońcy. Ocena zasadności zarzutów kasacji wymagać będzie analizy dokonywanej na etapie merytorycznego jej rozpoznania. Sąd Najwyższy dostrzega, że jeden z zarzutów kasacji dotyczy uchybienia z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Skarżący wskazuje w kasacji, że skazanemu nie wykazano umyślności w zakresie czynu z art. 244 k.k. Jednakże uwzględnienie argumentacji, przytoczonej w odpowiedzi prokuratora na kasację, nie pozwala na zakwalifikowanie wskazanego zarzutu, na tym etapie postępowania, do kategorii takich zarzutów, co do których z góry wiadomo, że obalają domniemanie prawidłowości wydanych orzeczeń i są jednoznaczne w swojej wymowie, uzasadniającej wstrzymanie wykonanie zaskarżonego orzeczenia. Nie chodzi przy tym o samą rangę zarzutu, ale o realną, niemal bezspornie rysującą się możliwość jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Dodać należy, że decyzja w tym względzie w żadnym razie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji skarżącego od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. IV KK 317/26 5 [WB] [a.ł]