III KK 323/26

III KK 323/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 sierpnia 2026 r. SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 11 sierpnia 2026 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. sprawy J. S. skazanego z art. 270 § 1 k.k. i in., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 9 stycznia 2026 r., sygn. akt IV Ka 117/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Stargardzie VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w P., z dnia 15 listopada 2024 r., sygn. akt VII K 238/24, p o s t a n a w i a: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) zasądzić od skazanego koszty sądowe kasacyjnego. postępowania UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Stargardzie VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w P. wyrokiem z dnia 15 listopada 2024 r. (sygn. akt VII K 238/24), stosując na podstawie art. 4 § 1 k.k. ustawę karną w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r., uznał J. S. za winnego tego, że w okresie od dnia 11 lipca 2022 r. do dnia 5 stycznia 2023 r. w nieustalonym miejscu ze skutkiem w P., w celu użycia III KK 323/26 2 za autentyczny, podrobił odwzorowanie datownika pocztowego z treścią „P., […]”, nadrukowując je drukarką atramentową na znaczku pocztowym na kopercie zawierającej jego zażalenie na zarządzenie z dnia 1 lipca 2022 r. o uznaniu za bezskuteczny wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie VII K 122/19, i przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego co do prawidłowości stempla pocztowego i daty nadania zażalenia wyłudził poświadczenie nieprawdy w postaci zarządzenia z dnia 5 stycznia 2023 r. uznającego to zażalenie za odpowiadające warunkom formalnym, to jest przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 272 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., i za to na podstawie art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I). Tym samym wyrokiem Sąd uznał oskarżonego za winnego tego, że na skutek tego samego podrobionego odwzorowania datownika pocztowego, podstępnie wprowadzając w błąd funkcjonariusza publicznego, wyłudził w Sądzie Okręgowym w Szczecinie poświadczenie nieprawdy w postaci zarządzenia z dnia 1 lutego 2023 r. o rejestracji sprawy pod sygnaturą IV Kz 164/23 oraz postanowienia z dnia 10 marca 2023 r. o uchyleniu zarządzenia z dnia 1 lipca 2022 r. i przyjęciu jego wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Stargardzie z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt VII K 122/19), to jest dwóch przestępstw z art. 272 k.k. popełnionych w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k., i za to wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt II). Na podstawie art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k. Sąd wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności (pkt III), orzekł przepadek dowodów rzeczowych (pkt IV) oraz rozstrzygnął o kosztach obrony z urzędu i kosztach sądowych (pkt V i VI). Apelacje od tego wyroku, zaskarżając go w całości na korzyść oskarżonego, wnieśli jego obrońca z urzędu oraz sam oskarżony. Obrońca podniósł zarzuty obrazy prawa materialnego (art. 270 § 1 k.k. i art. 272 k.k.), wiązane z tym, że stempel z datą 12 lipca 2022 r. był przekreślony i jako taki nie mógł wywoływać skutków prawnych, obrazy art. 410 k.p.k. i art. 7 k.p.k., błędu w ustaleniach faktycznych co do miejsca nadania przesyłki oraz – ewentualnie – rażącej niewspółmierności kar jednostkowych i kary łącznej. Oskarżony w obszernej, opisowej apelacji kwestionował przede wszystkim kompletność postępowania III KK 323/26 3 dowodowego, zarzucał naruszenie prawa do obrony, w tym niewyznaczenie mu obrońcy w postępowaniu przygotowawczym i niezasięgnięcie opinii biegłych co do stanu jego zdrowia, a także uniemożliwienie mu udziału w rozprawie w drodze wideokonferencji. Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2026 r. (sygn. akt IV Ka 117/25) utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu koszty obrony udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym i zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, zaskarżając go w całości na jego korzyść. Zarzucił rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. przez nienależytą kontrolę odwoławczą i zaniechanie dostrzeżenia, że Sąd I instancji z naruszeniem art. 202 § 1 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. nie dopuścił z urzędu dowodu z opinii biegłych psychiatrów na okoliczność poczytalności oskarżonego w chwili czynu i w toku postępowania; art. 6 k.p.k. i art. 42 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k. przez uniemożliwienie oskarżonemu udziału w rozprawie przed Sądem I instancji, mimo że oczekiwał na połączenie audiowizualne z zakładem karnym, a jego obrońca nie wniósł o odroczenie rozprawy; art. 78 § 1 k.p.k. i art. 79 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. i art. 42 ust. 2 Konstytucji RP przez niewyznaczenie nowego obrońcy z urzędu mimo oświadczenia oskarżonego o utracie zaufania do dotychczasowego obrońcy; art. 452 § 2 pkt 2 k.p.k. przez oddalenie przez Sąd odwoławczy wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej oskarżonego i z zeznań świadka L. C.; art. 201 k.p.k. przez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu technicznych badań dokumentów. Skarżący podniósł ponadto rażące naruszenie prawa materialnego, to jest art. 270 § 1 k.k. oraz art. 272 k.k., przez przyjęcie, że oskarżony podrobił stempel pocztowy w celu użycia go za autentyczny i działał podstępnie, podczas gdy przekreślony stempel z datą 12 lipca 2022 r. od początku nie wywoływał żadnych skutków prawnych. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i III KK 323/26 4 przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w P. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Należy jednak przypomnieć, że jest ona nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego. Może być wniesiona wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (art. 523 § 1 k.p.k.). Nie służy zatem ponownemu rozpoznaniu apelacji ani kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Zarzuty kasacji, która powiela zarzuty apelacji, mogą odnieść skutek tylko wówczas, gdy skarżący wykaże, że sąd odwoławczy nie rozpoznał ich należycie albo rozpoznając je naruszył prawo. Kasacja obrońcy skazanego tych wymogów nie spełnia. W przeważającej części przenosi ona na grunt postępowania kasacyjnego argumentację apelacji, nadając jej jedynie nową szatę normatywną, a w pozostałym zakresie stanowi polemikę z oceną dowodów i ustaleniami faktycznymi, które Sąd odwoławczy rzetelnie skontrolował. Oczywiście bezzasadny jest przede wszystkim zarzut dotyczący zaniechania zasięgnięcia opinii biegłych psychiatrów. Konstrukcja tego zarzutu, oparta na art. 440 k.p.k. i sugerująca, że Sąd odwoławczy powinien był dostrzec uchybienie poza granicami zaskarżenia, jest chybiona już z tego powodu, że kwestia ta była przedmiotem apelacji samego oskarżonego i Sąd Okręgowy się do niej odniósł. Wskazał, że „decyzja o przeprowadzeniu badania sądowo-psychiatrycznego podejmowana jest przez prowadzącego postępowanie, a w niniejszej sprawie nie ujawniły się okoliczności w wystarczającym stopniu uzasadniające istnienie wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego J. S.”, oraz odnotował, że oskarżony odmówił podania informacji o stanie zdrowia podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego. Obowiązek powołania biegłych psychiatrów powstaje dopiero wtedy, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, mające III KK 323/26 5 oparcie w konkretnych okolicznościach sprawy. Kasacja takich okoliczności nie wskazuje. Powołuje się jedynie na rozpoznaną u skazanego toksoplazmozę i na ogólne twierdzenie, że schorzenie to „może potencjalnie rzutować” na stan poczytalności. Tak sformułowana hipoteza nie jest źródłem uzasadnionej wątpliwości w rozumieniu art. 202 § 1 k.p.k. Skarżący nie twierdzi przy tym, by skazany kiedykolwiek leczył się psychiatrycznie, ani nie wskazuje w dokumentacji medycznej żadnej treści, która mogłaby taką wątpliwość wywołać. Dodać należy, że zarówno przebieg przestępstw, polegających na zaplanowanym spreparowaniu datownika w celu uzyskania korzystnych rozstrzygnięć procesowych, jak i postawa skazanego w toku procesu nie dostarczały żadnych przesłanek do podważenia jego poczytalności. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa do obrony. Sąd odwoławczy wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom oskarżonego już w dochodzeniu, zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2024 r., wyznaczono mu obrońcę z urzędu na podstawie art. 81 § 1 k.p.k. i art. 78 § 1 k.p.k., a obrońca ten niezwłocznie podjął czynności w sprawie. Wskazał także, że wnioski oskarżonego o wyznaczenie innego obrońcy były rozpatrywane zarówno przez Sąd Rejonowy, jak i przez Sąd Okręgowy, i nie ujawniły uchybień w reprezentacji procesowej oskarżonego. Kasacja nie podejmuje z tymi ustaleniami żadnej polemiki. Samo subiektywne przekonanie oskarżonego o utracie zaufania do obrońcy z urzędu nie obliguje sądu do wyznaczenia nowego obrońcy. Nie może też świadczyć o naruszeniu prawa do obrony to, że obrońca nie realizował taktyki procesowej odpowiadającej oczekiwaniom oskarżonego. Powołanie się na art. 79 § 2 k.p.k. pozostaje zaś całkowicie gołosłowne, skoro skarżący nie wykazał wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, a oskarżony przez cały czas trwania postępowania sądowego miał obrońcę. Równie oczywiście bezzasadny jest zarzut dotyczący prowadzenia rozprawy przed Sądem I instancji pod nieobecność oskarżonego. Sąd Okręgowy trafnie wskazał, że obecność oskarżonego na rozprawie nie była obowiązkowa (art. 374 § 1 k.p.k.), a oskarżony, który o terminie rozprawy wiedział od dnia 3 października 2024 r., nie złożył wniosku o doprowadzenie, natomiast wniosek o udział w rozprawie w drodze wideokonferencji wpłynął do Sądu w dniu 15 listopada 2024 r. o III KK 323/26 6 godz. 10:50, podczas gdy rozprawa rozpoczęła się o godz. 9:00. Jak podkreślił Sąd odwoławczy, „to w interesie J. S. winno być złożenie wniosku na tyle wcześnie i terminowo, ażeby zaistniała realna możliwość zorganizowania takiej wideokonferencji”. Na rozprawie oskarżony był reprezentowany przez obrońcę. To, że obrońca nie wniósł o jej odroczenie, nie oznacza naruszenia prawa przez sąd. Tym samym nie sposób mówić o pozbawieniu oskarżonego możliwości obrony, a tym bardziej o rażącym naruszeniu art. 6 k.p.k., którego nie dostrzegłby Sąd odwoławczy. Nie doszło również do naruszenia art. 452 § 2 pkt 2 k.p.k. ani art. 201 k.p.k. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że wnioski dowodowe zgłoszone w postępowaniu odwoławczym nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i w przeważającej części mogły zostać złożone przed Sądem I instancji. Co do świadka L. C. zasadnie wskazał, że argumentacja oskarżonego ma „formę czysto hipotetyczną”. Także w kasacji skarżący ogranicza się do stwierdzenia, że skazany „nie może wykluczyć”, iż to tę osobę poprosił o wysłanie listu. Oczywiście bezzasadne są wreszcie zarzuty obrazy prawa materialnego. Stanowią one niemal dosłowne powtórzenie zarzutów apelacji obrońcy, do których Sąd Okręgowy odniósł się w sposób wyczerpujący. Sąd ten wyjaśnił, że „naniesiona na stemplu skrzyżowana linia długopisem, która nie zawiera przecież żadnej adnotacji o jej nieważności”, nie może być utożsamiana z brakiem następstw prawnych. Zauważył także, że przekreślenia bywają dokonywane przez pracowników pocztowych w różnych celach, choćby porządkowych czy technicznych, a naniesione linie „w żaden sposób nie naruszyły treści stempla, z którego jednoznacznie można odczytać niezbędne informacje – daty oraz miejsca nadania korespondencji”. Przede wszystkim jednak Sąd odwoławczy podkreślił, że to właśnie na podstawie podrobionego stempla funkcjonariusze publiczni przyjęli, iż środek zaskarżenia wniesiono w terminie, a jedynie skazany odnosił korzyść z pozorowanego w ten sposób opóźnienia w doręczeniu przesyłki. W tym stanie rzeczy kasację należało oddalić jako oczywiście bezzasadną na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.). Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. III KK 323/26 7 [r.g.]