II ZO 136/26

II ZO 136/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Maria Szczepaniec Dnia 24 września 2026 r. na posiedzeniu w dniu 24 września 2026 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w sprawie wniosku obrońców obwinionego X.Y. o wyłączenie SSN Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 45/25 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario postanowił wniosek pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE W dniu 16 września 2026 r. do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej wpłynęło pismo obrońców obwinionego X.Y., adw. M.S. i adw. J.P. z bliżej nieustalonego dnia (brak daty sporządzenia pisma), w którym obrońcy sformułowali wniosek o wyłączenie Tomasza Demendeckiego od orzekania w sprawie o sygn. akt II ZOW 45/25 wskazując, że skład sądu orzekającego jest sprzeczny z przepisami prawa. Uzasadniając wniosek przywołują publicystyczne określenia, które nie występują w polskim porządku prawnym („neo-KRS”, „neo- sędziów”, „starych sędziów”). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało pozostawić bez rozpoznania. II ZO 136/26 2 Treść wniosku wskazuje, że wątpliwość co do bezstronności SSN Tomasza Demendeckiego ma wynikać z faktu, że został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3 ze zm., dalej: „uKRS”). Z art. 41 § 1 k.p.k. wynika, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy wskazać, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, przepis art. 41 § 1 k.p.k. utracił moc w zakresie, w jakim dopuszczał rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a uKRS. Przywołane w uzasadnieniu wniosku orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie mają mocy powszechnie obowiązującej normy prawnej i nie mogą zastępować ustawy. Natomiast powoływanie się na argumentację Tomasza Demendeckiego zawartą w złożonym wniosku o wyłączenie sędziego SN Romana Trzaskowskiego od rozpoznania sprawy I ZB 36/24, w kontekście jego bezstronności, nie ma konkretnego i ścisłego związku ze sprawą, która ma być przez sędziego rozpoznana. Przedstawiony we wniosku pogląd o wadliwości powołania SSN Tomasza Demendeckiego ma charakter publicystyczny oraz życzeniowy i nie znajduje oparcia w obowiązującym porządku prawnym. Wnioskodawca powiela wykreowaną tezę o rzekomej wadliwości oraz opisuje alternatywną rzeczywistość prawną. Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego zachodzi wówczas, gdy sędzia swój pogląd ujawnia przed rozpoznaniem sprawy lub w trakcie jej rozpoznawania, wyraźnie zmierzając w kierunku potwierdzenia swojej oceny sprawy, lub wyraża swój stosunek do strony (zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 31 maja 1985 r., V KRN 333/85; 27 stycznia 1971 r., III KR 213/70; z 8 lutego 2011 r., V KK 227/10; postanowienie Sądu Najwyższego z 24 dnia 2008 r., III KK 73/08). II ZO 136/26 3 Obrońcy obwinionego w swoim wniosku nie wykazali, aby SSN Tomasz Demendecki był w jakikolwiek sposób uprzedzony w stosunku do niego, jak również nie wykazali, aby dokonał oceny sprawy o sygn. akt II ZOW 45/25, bądź też wyrażał opinię oceniającą uczestników tego postępowania, która świadczyłaby o jego nastawieniu do sprawy lub osób w nim uczestniczących. Przede wszystkim zauważyć należy, iż zdecydowana większość okoliczności, na których oparty jest wniosek, ma charakter abstrakcyjny i nie jest bezpośrednio związana ze sprawą o sygn. akt II ZOW 45/25, w której SSN Tomasz Demendecki jest członkiem składu orzekającego. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]