II PZ 12/26

II PZ 12/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 17 czerwca 2026 r. SSN Jarosław Sobutka w sprawie z powództwa K.M. przeciwko S. w Ł. o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 17 czerwca 2026 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt III Pa 51/23, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Łomży III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, postanowieniem z 29 października 2025 r. (sygn. akt III Pa 51/23), wydanym w sprawie z powództwa K.M. przeciwko S. w Ł., o przywrócenie do pracy, na skutek wniosku powoda o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, oddalił wniosek powoda o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, odrzucił skargę kasacyjną wniesioną od wyroku z 12 października 2023 r. Sądu Okręgowego w Łomży oraz oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Zażalenie na ww. postanowienie wywiódł powód, zaskarżając judykat w części, tj. co do pkt 2, zarzucając naruszenie art. art. 3986 § 2 k.p.c., poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej, jako wniesionej po upływie terminu, podczas gdy Sąd II PZ 12/26 2 powinien przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej i przekazać ją wraz z aktami sprawy do Sądu Najwyższego, celem rozpoznania skargi kasacyjnej. W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przeprowadzenie w trybie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. kontroli niezaskarżalnego punktu 1 zaskarżonego postanowienia i jego zmianę, poprzez przywrócenie powodowi terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 169 § 4 k.p.c. wskutek jego błędnej wykładni i przyjęcie, że choroba psychiczna powoda nie stanowi „wypadku wyjątkowego”, uzasadniającego przywrócenie terminu po roku od jego uchybienia, podczas gdy jest to ocena dowolna, rażąco naruszająca zasady słuszności i rozsądku, zasądzenie na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłych z zakresu psychiatrii i farmakologii, celem wykazania faktu choroby powoda, która uniemożliwiła wniesienie skargi kasacyjnej w ustawowym terminie, wpływu przyjmowanych leków na zdolności poznawcze i podejmowanie czynności procesowych przez powoda. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie wywiedzione w niniejszej sprawie przez powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca próbowała przekonać, że sytuacja występująca w przypadku powoda - niezależna od jego woli i mająca charakter obiektywnie udokumentowany - wypełnia definicję „wypadku wyjątkowego” i uzasadnia przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 169 § 4 k.p.c., po upływie roku. Stanowisko to jest jednak błędne. Zgodzić należy się z Sądem Okręgowym w Łomży, że powoływanie się we wniosku o przywrócenie terminu na stan psychiczny powoda nie oznacza automatycznie „wyjątkowości wypadku”. Leczenie psychiatryczne było w tym przypadku prowadzone wyłącznie w warunkach ambulatoryjnych, powód II PZ 12/26 3 pozostawał w kontakcie z lekarzem, zachowywał zdolność rozeznania i komunikacji. Nie znajdował się w stanie nieświadomości. Słusznie więc należało przyjąć, że jego stan zdrowia w ocenianym przedziale czasowym nie wykluczał zatrudnienia prawnika, czy złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Choroba powoda nie miała wpływu na jego aktywność polegającą na złożeniu pozwu o przywrócenie do pracy i licznych pism procesowych w sprawie sądowej. Powód składał też skargę do Państwowej Inspekcji Pracy oraz akt oskarżenia rozpoznawany w sprawie II K 511/22. Z dokumentacji medycznej, załączonej do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, nie wynikają okoliczności wskazujące na wyjątkowość sytuacji powoda. W orzecznictwie wyjaśniono, że ocena „wyjątkowości wypadku”, w rozumieniu art. 169 § 4 k.p.c., należy do sądu orzekającego i może być podważona w wyniku kontroli instancyjnej tylko wtedy, gdy jest całkiem dowolna, oderwana od okoliczności sprawy albo rażąco naruszająca zasady słuszności lub rozsądku (postanowienie Sądu Najwyższego z 8 listopada 2019 r., IV CZ 79/19 (OSNC 2020, nr 6, poz. 53). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie przyjmuje, że Sąd Okręgowy należycie i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić o wyjątkowym wypadku - w rozumieniu art. 169 § 4 k.p.c. - wobec czego przywrócenie wnioskodawcy terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było niedopuszczalne. Z tych względów, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. DS. [r.g.] Jarosław Sobutka II PZ 12/26 4