II PUB 9/26

II PUB 9/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bielecki Dnia 21 października 2026 r. w sprawie z wniosku pozwanego T. Z. o zbadanie wniosku o stwierdzenie niespełnienia przez SSN Agnieszkę Żywicką wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie II PSKP 51/23 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 października 2026 r. wniosku SSN Grzegorza Żmija o wyłączenie od orzekania w sprawie oddala wniosek. II PUB 9/26 2 UZASADNIENIE W dniu 21 lipca 2026 r. sędzia Sądu Najwyższego Grzegorz Żmij na podstawie art. 51 k.p.c. w związku z art. 49 k.p.c. złożył żądanie (błędnie zatytułowane przez niego jako wniosek) o wyłączenie go od rozpoznawania w sprawie II PUB 9/26. W uzasadnieniu żądania Sędzia podniósł, że istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Na istnienie okoliczności tego rodzaju wskazał stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyrokach z 16 lipca 2026 r. w sprawie C-748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24, C-112/24. Podniósł, że Trybunał wyjaśnił, iż okoliczności te nie dotyczą wewnętrznej bezstronności, lecz związane są z postrzeganiem sędziów. Chodzi o okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego, które dotyczą wszystkich sędziów w podobnej sytuacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek należało oddalić. Weryfikacja okoliczności wskazanych we wniosku sędziego Grzegorza Żmija prowadzi do wniosku, iż nie pozwalają one na stwierdzenie zaistnienia przesłanek uzasadniających wyłączenie tego sędziego od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II PUB 9/26. Sędzia nie przedstawił bowiem jakichkolwiek realnych okoliczności mogących skutkować obawą co do jego bezstronności. Zgodnie z art. 49 k.p.c. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że żądanie przez sędziego wyłączenia od rozpoznania sprawy (art. 49 § 1 k.p.c.), zawarte w zawiadomieniu o przyczynie wyłączenia (art. 51 k.p.c.), nie jest wiążące dla sądu. Podnosi się także, iż autorytet i znaczenie stanowiska sędziego co do podstaw jego wyłączenia, które powodują, że dostrzeżenie przez sędziego składającego zawiadomienie możności II PUB 9/26 3 powstania uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności należy traktować jako argument przemawiający na rzecz wyłączenia - z zastrzeżeniem sytuacji, w których okoliczności wskazywałyby, że zawiadomienie może wynikać z niechęci do orzekania w konkretnej sprawie lub podane fakty jasno wybiegałyby poza krąg okoliczności mogących usprawiedliwiać obiektywną obawę braku bezstronności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 1 lutego 2024 r., I CSK 286/23, LEX nr 3669652). Wymóg bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w aspekcie „braku przejawów subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych uprzedzeń”, jak i „konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej mierze” (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2018 r., III KK 244/17, LEX nr 2433068). Koniecznym jest przy tym zróżnicowanie obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym „co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, poprawnie logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu”, wykluczając „wszystkie te sytuacje, w których wątpliwości wobec bezstronności byłyby pochopne lub nieprawdziwe i łatwo można byłoby tego dowieść” (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08, LEX nr 532400). W ocenie Sądu Najwyższego okoliczności przedstawione w oświadczeniu sędziego SN Grzegorza Żmija nie zawierają w swej treści przywołania takich faktów, które uzasadniałyby jego wyłączenie od rozpoznania sprawy II PUB 9/26. Dla możliwości udziału w rozstrzyganiu sprawy II PUB 9/26 przez sędziego SN Grzegorza Żmija nie ma znaczenia treść orzeczeń TSUE z 16 lipca 2026 r. w sprawie C-748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24, C-112/24. Powołane orzeczenia nie są źródłem prawa powszechnego i dlatego nie zastępują ustawy, w tym szczególnej regulacji dotyczącej wyłączenia sędziego z mocy prawa (art. 8, art. 87 Konstytucji RP, art. 48 k.p.c.). Sąd Najwyższy w składzie połączonych Izb, dnia 3 grudnia 2025 r. (I NZP 7/25, LEX nr 3980023), podjął uchwałę: 1. Żaden sąd lub inny organ władzy publicznej nie jest uprawniony do uznania orzeczenia Sądu Najwyższego za niebyłe i pominięcia jego skutków, nawet jeśli miałoby to nastąpić z odwołaniem się do prawa Unii Europejskiej. 2. Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom Unii Europejskiej lub II PUB 9/26 4 jakiejkolwiek innej organizacji międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości, ani do określania zakresu, w którym mogą być one stosowane. Kompetencje te przysługują wyłącznie konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlegają przekazaniu na podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP, w konsekwencji nie znajduje w tym zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji. [a.ł] Leszek Bielecki