Wróć do: Orzeczenia Sądu Najwyższego

Sygnatura

II NSKP 8/26

Postanowienie SN z 15 września 2026 r., II NSKP 8/26

Data orzeczenia
15 września 2026

Treść rozstrzygnięcia

II NSKP 8/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 września 2026 r. SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Księżak SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie z odwołania O. S.A. w P. (dawniej P. S.A. w P.) przeciwko Prezesowi Urzędu Transportu Kolejowego z udziałem zainteresowanego P. spółki akcyjnej w W. o zatwierdzenie stawek jednostkowych opłaty podstawowej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 15 września 2026 r. skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2023 r., sygn. VII AGz 214/23 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od O. spółki akcyjnej w P. na rzecz Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego kwotę 360 zł (trzystu sześćdziesięciu złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia niniejszego postanowienia do dnia zapłaty; 3. zasądza od O. spółki akcyjnej w P. na rzecz P. spółki akcyjnej w W. kwotę 360 zł (trzystu sześćdziesięciu złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym wraz z odsetkami ustawowymi za II NSKP 8/26 2 opóźnienie liczonymi od dnia postanowienia do dnia zapłaty. doręczenia niniejszego UZASADNIENIE Decyzją z 10 kwietnia 2008 r., nr (…), Prezes Urzędu Transportu Kolejowego (dalej również: „Prezes UTK”, „pozwany”) zatwierdził stawki jednostkowe opłaty podstawowej, wskaźniki i zasady zwiększania stawek jednostkowych opłaty podstawowej oraz stawki opłat dodatkowych za dostęp i korzystanie przez przewoźników kolejowych z infrastruktury kolejowej stanowiącej własność P. S.A. w W. (dalej również: „zainteresowany”) na okres obowiązywania rozkładu jazdy pociągów 2008/2009 pod względem zgodności z zasadami określonymi w art. 33 ust. 2-6, art. 34 oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.). P. S.A. z siedzibą w P. (dalej: „powód”, „skarżący”) wniósł odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Powód zaskarżył decyzję w części dotyczącej zatwierdzenia stawek jednostkowych opłaty podstawowej oraz wniósł o zmianę decyzji w części, poprzez odmowę zatwierdzenia w/w stawek jednostkowych opłaty podstawowej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu powód podniósł m.in., iż decyzja nigdy nie została mu doręczona, gdyż w ocenie Prezesa UTK przewoźnicy kolejowi (w tym powód) nie są stroną postępowania administracyjnego, w którym została wydana zaskarżona decyzja. Zainteresowany wniósł o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, odrzucenie odwołania od decyzji oraz zasądzenie od powoda na rzecz zainteresowanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Postanowieniem z 7 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie: w punkcie pierwszym oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; w punkcie drugim odrzucił odwołanie; w punkcie trzecim zwrócił ze Skarbu Państwa II NSKP 8/26 3 na rzecz powoda kwotę 30 zł uiszczoną jako opłata od wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Sąd Apelacyjny w Warszawie w postanowieniu z 14 czerwca 2023 r., wydanym na skutek zażalenia powoda na ww. postanowienie Sądu Okręgowego, w punkcie pierwszym odrzucił zażalenie na punkt pierwszy postanowienia Sądu Okręgowego; w punkcie drugim oddalił zażalenie w pozostałym zakresie; w punkcie trzecim zasądził od powoda na rzecz Prezesa UTK kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym; w punkcie czwartym zasądził od powoda na rzecz zainteresowanego kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Powód wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2023 r. zaskarżając je w części obejmującej pkt 2, 3 i 4. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił, na podstawie przewidzianej w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 47969 § 2 k.p.c. w związku z art. 47969 § 1 k.p.c. (oraz art. 13b ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym) oraz art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na odrzuceniu odwołania od decyzji Prezesa UTK pomimo tego, że termin do wniesienia odwołania przez powoda nie upłynął ze względu na niedoręczenie powodowi decyzji Prezesa UTK, co w konsekwencji spowodowało nierozpoznanie merytorycznie odwołania, 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 168 § 1 k.p.c. w związku z art. 380 k.p.c., 397 § 3 k.p.c. oraz art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprawidłowym uznaniu, że powód ze swojej winy nie dokonał w terminie czynności procesowej (nie wniósł odwołania), w sytuacji gdy: a) polskie przepisy nie przewidywały (i nadal nie przewidują) prawa do wniesienia odwołania dla przewoźnika kolejowego (w tym powoda), b) państwo członkowskie (Polska) nie może powoływać się wobec jednostek (w tym powoda) na przepisy nieprawidłowo implementowanej dyrektywy 2001/14/WE, c) nie są precyzyjne przepisy dyrektywy 2001/14/WE dotyczące prawa do zaskarżenia przed właściwym sądem decyzji organu kontrolnego zatwierdzającej II NSKP 8/26 4 ustalone przez zarządcę infrastruktury stawki jednostkowe opłaty podstawowej za minimalny dostęp do tej infrastruktury przez przewoźnika kolejowego, d) przed wydaniem przez TSUE wyroku z 24 lutego 2022 r. w sprawie C-563/20 państwo polskie i Prezes UTK stali na stanowisku, że dyrektywa 2001/14/WE nie przewiduje dla przewoźnika kolejowego uprawnienia do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa UTK w sprawie zatwierdzenia stawek jednostkowych opłaty podstawowej za dostęp do infrastruktury kolejowej, e) powód dowiedział się o bezpośrednim skutku art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE wymagającego, aby decyzje podejmowane przez organ kontrolny podlegały kontroli sądowej, dopiero z wyroku TSUE z 24 lutego 2022 r. w sprawie C-563/20, a w konsekwencji na nieprawidłowym uznaniu, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest niezasadny, co doprowadziło do niezasadnego odrzucenia odwołania. Mając na uwadze przytoczone wyżej podstawy kasacyjne skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie, 2) rozpoznanie w trybie art. 380 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., art 397 § 3 k.p.c. oraz art. 39821 k.p.c. postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2023 r., VII AGz 214/23 w zakresie w jakim rozpoznając w trybie art. 380 k.p.c. w związku z 397 § 3 k.p.c. postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Sąd Apelacyjny uznał, iż sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, 3) zasądzenie od pozwanego i zainteresowanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 4) o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o: 1) wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie; 2) oddalenie w całości skargi kasacyjnej powoda, stosownie do treści art. 39814 k.p.c., z uwagi na fakt, iż skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw; 3) oddalenie wniosku powoda o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie; 4) zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm prawem przepisanych. II NSKP 8/26 5 Zainteresowany w odpowiedzi na skargę kasacyjną, na wypadek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniósł o oddalenie w całości skargi kasacyjnej, jako nie mającej uzasadnionych podstaw i o oddalenie wniosku powoda o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, w związku z niewystępowaniem w sprawie zagadnienia prawnego i brakiem innych względów, które by przemawiały za rozpoznaniem skargi kasacyjnej na rozprawie, oraz o zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. W piśmie z 13 listopada 2024 r. zainteresowany wniósł ponadto o odrzucenie skargi kasacyjnej powoda. Postanowieniem z 10 marca 2026 r., II NSK 132/23, Sąd Najwyższy przyjął skargę kasacyjną do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna powoda podlega oddaleniu. 1. Zgodnie z art. 39811 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, chyba że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, a skarżący złożył w skardze kasacyjnej wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie. Sąd Najwyższy może także rozpoznać skargę kasacyjną na rozprawie, jeżeli przemawiają za tym inne względy. Sformułowane zagadnienie prawne nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, co jednoznacznie wynika z dalszej części uzasadnienia, zaś za rozpoznaniem na rozprawie nie przemawiają inne względy. Tym samym, Sąd Najwyższy przyjął skargę kasacyjną do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (por. także wyroki Sądu Najwyższego z: 19 września 2023 r., II NSKP 37/23; 21 września 2023 r., II NSKP 31/23). 2. Przed przystąpieniem do oceny podstaw kasacyjnych należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, dlaczego skarga kasacyjna w ogóle podlegała merytorycznemu rozpoznaniu, mimo dostrzegalnej w jej treści niespójności między zakresem zaskarżenia a zakresem sformułowanego wniosku o uchylenie orzeczenia II NSKP 8/26 6 (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 października 2024 r., II NSK 16/24 oraz II NSK 31/24; 12 grudnia 2024 r., II NSK 65/24; 17 grudnia 2024 r., II NSK 76/24). Skarżący zaskarżył bowiem postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 24 czerwca 2023 r., VII AGz 214/23, jedynie w części, to jest w zakresie pkt 2, 3 i 4, obejmujących oddalenie zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie, a także rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania. Jednocześnie we wniosku skargi kasacyjnej powód zażądał uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości. Konstrukcja ta ujawnia rozbieżność między wytyczonymi granicami zaskarżenia a samym żądaniem skargi. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przez długi czas reprezentowany był pogląd, że niespójne określenie zakresu zaskarżenia orzeczenia oraz wniosku o uchylenie orzeczenia należy uznać za nieusuwalny brak formalny . Przyjmowano, że taka konstrukcja żądań zawartych w skardze kasacyjnej, będącej środkiem zaskarżenia podlegającym szczególnym rygorom formalnym, jest niedopuszczalna i powinna prowadzić do jej odrzucenia. Argumentowano, że sąd nie może zastępować skarżącego i wprowadzać domniemania zakresu złożonego wniosku o uchylenie. Przyjmowano, że brak tego wskazania czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 9 października 2024 r., II NSK 1/24; 6 sierpnia 2014 r., V CSK 24/14; 20 lutego 2015 r., V CSK 427/14; 10 czerwca 2020 r., III CSK 149/19; 6 sierpnia 2024 r., I CSK 3497/23). Stanowisko to zostało zakwestionowane przez Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 5 marca 2026 r., III CZP 29/25, w której na skutek przedstawienia zagadnienia prawnego: „czy skarga kasacyjna, w której zakres zaskarżenia orzeczenia (art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c.) określono niezgodnie z zakresem wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.), podlega odrzuceniu na podstawie art. 398 6 § 2 k.p.c.?” Sąd Najwyższy stwierdził, że określenie zakresu wniosku skargi kasacyjnej jest niezbędne jedynie, gdy wniosek ten obejmuje uchylenie i zmianę zaskarżonego orzeczenia (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.) oraz, że określenie w skardze kasacyjnej zakresu wniosku o uchylenie zaskarżonego orzeczenia niezgodnie z zakresem zaskarżenia (art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c.) nie stanowi samodzielnej podstawy odrzucenia skargi. Zgodnie z wynikającą z uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 5 marca 2026 r., III CZP 29/25, argumentacją charakter wniosku o uchylenie zaskarżonego orzeczenia determinuje skutki jego ewentualnej wadliwości. II NSKP 8/26 7 Wniosek w niniejszej sprawie ma wyłącznie charakter kasacyjny, a nie reformatoryjny. Z tego względu jego wada, polegająca na żądaniu uchylenia orzeczenia w szerszym zakresie (w całości), niż wynikałoby to z wytyczonych w petitum skargi kasacyjnej granic zaskarżenia (w części), nie rzutuje na możliwość rozpoznania skargi. Wspomniana niespójność nie stanowiła zatem przeszkody uniemożliwiającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i sama w sobie nie uzasadniała jej odrzucenia. 2. Przechodząc do oceny pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej, należy zwrócić uwagę na jego nieprecyzyjną konstrukcję. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 47969 § 2 k.p.c. w związku z art. 47969 § 1 k.p.c. (oraz art. 13b ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym) oraz art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE, skarżący zaniechał wskazania przepisu określającego rodzaj decyzji Prezesa UTK, od której wniesiono odwołanie. Dopiero z analizy uzasadnienia skargi kasacyjnej można wyprowadzić wniosek, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydawana na podstawie art. 33 ust. 15 ustawy o transporcie kolejowym. Stroną postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia stawek jednostkowych opłaty podstawowej za dostęp do infrastruktury kolejowej jest wyłącznie zarządca infrastruktury. Przewoźnik kolejowy nie ma statusu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji zatwierdzającej stawki jednostkowe opłaty podstawowej za dostęp do infrastruktury kolejowej. W skardze kasacyjnej nie wykazano istnienia obowiązku doręczenia decyzji przewoźnikowi. 3. Zarzut nr 2, tj. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 168 § 1 k.p.c. w związku z art. 380 k.p.c., 397 § 3 k.p.c. oraz art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprawidłowym uznaniu, że powód ze swojej winy nie dokonał w terminie czynności procesowej (nie wniósł odwołania), również opiera się na nietrafnych założeniach. Skarżący wychodzi z przekonania, że art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE wywołuje skutek bezpośredni (powołując go jako samodzielną podstawę kasacyjną), a ponadto zakłada, że podmiotowi niebędącemu stroną postępowania administracyjnego w ogóle przysługuje termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa UTK, który to termin rozpoczął swój bieg, lecz nie upłynął z uwagi na niedoręczenie decyzji. II NSKP 8/26 8 Przedstawiona konstrukcja pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa krajowego powołanymi w ramach podstaw skargi, a przede wszystkim z wiążącą Sąd Najwyższy podstawą faktyczną rozstrzygnięcia (art. 3983 § 3 k.p.c. oraz art. 39813 § 2 k.p.c). Zarówno z art. 13b ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, jak i z art. 47969 § 2 k.p.c. w związku z art. 47969 § 1 k.p.c., wprost wynika, że możliwość zaskarżenia decyzji organu regulacyjnego do sądu ochrony konkurencji i konsumentów warunkowana jest uprzednim jej doręczeniem. Z ustaleń Sądu Apelacyjnego jednoznacznie wynika, że decyzja Prezesa UTK, od której wywiedziono odwołanie, w ogóle nie została skarżącemu doręczona (skarżone postanowienie, s. 6-7). Konsekwencje procesowe tych okoliczności są jednoznaczne. Skoro decyzja Prezesa UTK nie została skarżącemu doręczona, to termin do wniesienia odwołania od decyzji – wydanej w postępowaniu, w którym skarżący i tak nie posiadał przymiotu strony – w ogóle nie rozpoczął biegu. W takim układzie procesowym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia jest bezprzedmiotowy. Nie można bowiem przywrócić terminu do dokonania czynności procesowej, jeżeli jego bieg się nie rozpoczął. 4. Przechodząc do całościowej oceny zarzutów kasacyjnych, należy dostrzec, że wywód skarżącego dotknięty jest wewnętrzną niespójnością. Z jednej strony skarżący upatruje w art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE samodzielnej podstawy kasacyjnej, opierając się na założeniu o jego bezpośredniej skuteczności w krajowym porządku prawnym, z drugiej zaś (skarga kasacyjna, s. 43-44, 47) wprost przyznaje, że przepisy dyrektywy 2001/14/WE dotyczące prawa przewoźnika kolejowego do zaskarżenia przed właściwym sądem decyzji organu kontrolnego zatwierdzającej stawki jednostkowe nie są precyzyjne, to zaś uniemożliwia ich bezpośrednie stosowanie. Rozstrzygnięcia wymaga zatem kluczowa dla sprawy kwestia, czy – w świetle wyroku TSUE z 24 lutego 2022 r., ORLEN KolTrans sp. z o.o., C-563/20 – art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE wywiera w prawie krajowym skutek bezpośredni, pozwalający na wykreowanie po stronie skarżącego uprawnień procesowych pomimo braku w tym zakresie odpowiednich norm w prawie krajowym. Zgodnie z brzmieniem art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE: „Państwa Członkowskie podejmą środki konieczne do zapewnienia, żeby decyzje podejmowane przez organ kontrolny podlegały kontroli sądowej”. Przepis ten II NSKP 8/26 9 w warstwie językowej kieruje do państw członkowskich nakaz podjęcia dodatkowych, krajowych środków legislacyjnych w celu implementacji gwarancji kontroli sądowej. Zważyć należy, że samodzielnie (to jest w oderwaniu od art. 30 ust. 2-5) przepis ten nie określa ani zakresu, ani trybu kontroli sądowej decyzji Prezesa UTK zatwierdzającej ustalone przez zarządcę infrastruktury stawki. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której odwołanie wnosi podmiot mający status „wnioskodawcy” w rozumieniu art. 2 lit. b dyrektywy 2001/14/WE, lecz nieposiadający statusu strony w postępowaniu administracyjnym na gruncie prawa krajowego. Do ustalenia zakresu kontroli sądowej takiej (zatwierdzającej) decyzji nie znajdują zastosowania art. 30 ust. 2-5 dyrektywy 2001/14/WE, co wynika wprost z wyroku TSUE w sprawie C-563/20. Jak wskazał TSUE w pkt 50 wyroku w sprawie C-563/20, art. 30 dyrektywy 2001/14 nie przewiduje procedury zatwierdzenia opłat za infrastrukturę, a ust. 2-5 tego artykułu nie wymagają, aby zarządcy infrastruktury przedkładali opłaty za infrastrukturę, które zamierzają pobierać, lub zmienne, które pozwalają na ich obliczenie, do zatwierdzenia organowi kontrolnemu – przeciwnie, przepisy te ograniczają się do ustanowienia kontroli ustalonych już opłat, co wynika między innymi z art. 30 ust. 2 i art. 30 ust. 3 zd. 1 dyrektywy 2001/14/WE. Konsekwentnie, w pkt 54 TSUE wyjaśnił, że dyrektywa 2001/14/WE nie przewiduje procedury zatwierdzenia opłat za infrastrukturę lub zmiennych umożliwiających określenie tych opłat, nie pozwala ona też na ustalenie, czy ta lub inna osoba prawna lub fizyczna posiada status „strony” w takim postępowaniu. Wątpliwości co do braku bezpośredniego skutku art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE nie usuwają również tezy zawarte w pkt 71 i 72 wyroku TSUE w sprawie C-563/20. W pkt 71 TSUE odwołał się do wcześniejszego wyroku z 8 lipca 2021 r., Koleje Mazowieckie, C‑120/20 (pkt 58), w którym stwierdził, że przepisy art. 30 ust. 2, 5 i 6 dyrektywy 2001/14 są bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne, a zatem wywierają bezpośredni skutek w zakresie wskazanym w pkt 57 wyroku TSUE w sprawie C-120/20. Należy jednak stanowczo podkreślić, że w orzeczeniu tym TSUE stwierdził, że art. 30 ust. 2, 5 i 6 dyrektywy 2001/14 ustanawia dla przedsiębiorstwa kolejowego prawo wystąpienia do organu regulacyjnego w celu zakwestionowania kwoty opłat indywidualnych ustalonych przez zarządcę infrastruktury i, w stosownym wypadku, do przedłożenia decyzji podjętej przez ten organ kontroli sądowej poprzez wniesienie sprawy do właściwego sądu II NSKP 8/26 10 (wyrok TSUE z 8 lipca 2021 r., Koleje Mazowieckie, C‑120/20, pkt 57). Oznacza to po pierwsze, że teza o bezpośrednim skutku nie odnosiła rozpatrywanego samodzielnie i odrębnie art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE, ale do rozpatrywanych łącznie art. 30 ust. 2, 5 i 6 dyrektywy 2001/14/WE, podczas gdy w niniejszej sprawie ust. 2 i 5 nie znajdują zastosowania (zob. wyrok TSUE, C-563/20, pkt 50). Po drugie, wypowiedź TSUE o bezpośrednim skutku art. 30 ust. 2, 5 i 6 dyrektywy 2001/14/WE dotyczyła odmiennego stanu faktycznego niż w niniejszej sprawie, w której wniesiono skargę kasacyjną. Skarżący nie odwołuje się od decyzji organu kontroli wydanej w wyniku zakwestionowania przez niego kwot opłat indywidualnych ustalonych przez zarządcę infrastruktury, podczas gdy kontroli sądowej takiej właśnie decyzji dotyczyła teza o bezpośrednim skutku art. 30 ust. 2, 5 i 6 dyrektywy 2001/14/WE w sprawie C-120/20, powtórzona w sprawie C-563/20. W niniejszej sprawie skarżący odwołuje się od decyzji o zatwierdzeniu przez Prezesa UTK ustalonej przez zarządcę infrastruktury stawki jednostkowej opłaty podstawowej za minimalny dostęp do infrastruktury, która – o czym była mowa – nie jest objęta zakresem regulacji art. 30 ust. 2 i 5 dyrektywy 2001/14/WE (por. wyrok TSUE, C-563/20, pkt 50-51). Przepis art. 30 ust. 2 dyrektywy 2001/14/WE stanowi, że wnioskodawca będzie miał prawo do odwołania się do organu kontrolnego, jeżeli uważa, że został potraktowany nieuczciwie, dyskryminująco lub został w jakikolwiek inny sposób poszkodowany. To z kolei prowadzi do wniosku, że gdyby przyjąć, na zasadzie bezpośredniej skuteczności, iż skarżącemu przysługuje bezpośrednie prawo odwołania do sądu na podstawie przepisów k.p.c., wówczas skarżący zostałby pozbawiony uprawnienia do kontroli rozstrzygnięcia o zatwierdzeniu stawek minimalnych przez organ kontroli, o którym to prawie mowa w art. 30 dyrektywy 2001/14/WE. 5. Sąd Najwyższy dostrzega, że w pkt 72 wyroku C-563/20, TSUE stwierdził, że art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14 powinien być interpretowany w ten sposób, iż przedsiębiorstwo kolejowe, które korzysta lub zamierza korzystać z infrastruktury kolejowej, powinno mieć możliwość zaskarżenia przed właściwym sądem decyzji organu kontrolnego zatwierdzającej ustalone przez zarządcę infrastruktury stawki jednostkowe opłaty podstawowej za minimalny dostęp do tej infrastruktury. Wypowiedź ta nie jest jednak precyzyjna. Nie określa ona właściwego sądu oraz pozostałych aspektów kontroli sądowej. Nie przesądza również, że kontrola sądowa decyzji, o której mowa w pkt 72 wyroku TSUE, C-563/20, ma być dokonywana w trybie przepisów k.p.c. o postępowaniu w sprawach z zakresu II NSKP 8/26 11 regulacji transportu kolejowego. Z art. 13b ust. 2-3 ustawy o transporcie kolejowym wynika natomiast, że kontrola sądowa w tym trybie dotyczy wskazanych tam enumeratywnie decyzji i warunkowana jest doręczeniem decyzji, a zakres obowiązku doręczenia nie obejmuje podmiotu, którego dotyczyła wypowiedź TSUE w sprawie C-563/20 w pkt 72. 6. Podsumowując, TSUE dokonując wykładni art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE nie stwierdził, że prawo kontroli sądowej decyzji organu kontroli zatwierdzającej ustalone przez zarządcę infrastruktury stawki może być uwarunkowane okolicznością w postaci doręczenia przedsiębiorstwu kolejowemu decyzji. TSUE nie wskazał również czy skorzystanie z prawa kontroli sądowej może być ograniczone czasowo, a jeżeli tak, to od jakiego momentu liczyć początek biegu tego terminu, w sytuacji gdy organ kontroli nie jest obowiązany doręczyć ww. decyzję podmiotowi uprawnionemu do wszczęcia takiej kontroli sądowej. W świetle powyższych rozważań, art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE nie jest wystarczająco precyzyjny, aby mógł odnieść bezpośredni skutek w prawie krajowym, a odpowiedzi na powyższe pytania nie daje wykładnia przepisów prawa krajowego wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej. Niezbędna jest interwencja ustawodawcy w celu dostosowania prawa krajowego do wykładni art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE dokonanej przez TSUE. W rezultacie art. 30 ust. 6 dyrektywy 2001/14/WE nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej. 7. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). [a.ł] K.O.]

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Informacje o sprawie

Typ dokumentu
postanowienie SN
Jednostka
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Wydział II
Sędziowie
SSN Paweł Księżak, SSN Grzegorz Pastuszko, SSN Aleksander Stępkowski

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy