Sygnatura
II KZ 45/26
postanowienie SN II KZ 45/26
- Izba
- Izba Karna
- Data orzeczenia
- 26 sierpnia 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> II KZ 45/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 26 sierpnia 2026 r. SSN Dariusz Kala (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Piotr Mirek SSN Andrzej Stępka Protokolant Małgorzata Szmit przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego w sprawie D. K. oskarżonego o czyn z art. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. zażalenia oskarżonego D. K. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2026 r., sygn. akt II KK 275/24, o zastosowaniu wobec oskarżonego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić zastosowany wobec D. K. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. UZASADNIENIE II KZ 45/26 2 Po rozpoznaniu kasacji, wywiedzionych przez obrońców oskarżonych M. G. i M. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt VIII AKa 8/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt XVIII K 128/18, Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2026 r., sygn. akt. II KK 275/24, na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok wobec M. G. i M. R., a nadto, na mocy art. 435 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k., w odniesieniu do A. N., D. K. oraz K. S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie w postępowaniu odwoławczym. Po wydaniu tegoż wyroku, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2026 r., sygn. akt II KK 275/24, na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k., zastosował wobec D. K., A. N. i K. S. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 (trzech) miesięcy, tj. do dnia 3 listopada 2026 r. W uzasadnieniu rzeczonego postanowienia wskazano, że wydanie przez Sąd Najwyższy opisanego wyżej wyroku skutkuje ustaniem wykonywania orzeczonych wobec ww. oskarżonych kar – w przypadku oskarżonego D. K. kary 5 lat pozbawienia wolności. Prawdopodobieństwo, że oskarżeni popełnili zarzucane im przestępstwa jest zaś duże. Ponadto - mając na uwadze kary wymierzone przez Sąd Okręgowy w Warszawie (częściowo obniżone w wyniku rozpoznania apelacji w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie) - realne jest orzeczenie wobec oskarżonych surowych kar izolacyjnych. Powyższe okoliczności nakazują zastosowanie co do oskarżonych tymczasowego aresztowania dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, celem wyeliminowania możliwości podejmowania przez nich bezprawnych działań związanych z grożącą im surową karą i tym samym wyeliminowanie ryzyka utrudniania przez oskarżonych ponowionego postępowania odwoławczego. Sąd Najwyższy zwrócił także uwagę, że z informacji z systemu NOE-SAD wynika, iż ww. oskarżeni pozostają w izolacji w związku z tą sprawą – D. K. od dnia 10 stycznia 2025 roku. W konkluzji organ orzekający stwierdził, że podstawy tymczasowego aresztowania określone w art. 258 § 2 k.p.k., przy spełnieniu przesłanek z art. 249 § 1 k.p.k. oraz przy braku negatywnych okoliczności z art. 257 § 1 k.p.k. i z art. 259 § 1 k.p.k., stanowią samodzielne przesłanki szczególne stosowania tego środka zapobiegawczego. II KZ 45/26 3 Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł oskarżony D. K., który zaskarżył orzeczenie Sądu Najwyższego w całości, wskazując, że nie ma podstaw do zastosowania wobec niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Rozwijając ten wątek podał, że uwzględniając zaliczony mu na poczet kary okres tymczasowego aresztowania i biegnący od 10 stycznia 2025 r. czas odbywania kary, na dzień wydania przez Sąd Najwyższy zaskarżonego postanowienia odbył ponad połowę wymierzonej mu w niniejszej sprawie kary 5 lat pozbawienia wolności. Dodał, że izolacyjny środek zapobiegawczy, jeszcze w toku postępowania przed sądem I instancji, został mu zamieniony na środek wolnościowy. Skoro już wówczas nie istniały podstawy do stosowania wobec niego tymczasowego aresztowania, tym bardziej nie aktualizują się one teraz, gdy odbył ponad połowę kary. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie tymczasowego aresztowania, względnie o zamianę tegoż środka na wolnościowy środek zapobiegawczy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 258 § 2 k.p.k. jeżeli oskarżonemu zarzuca się popełnienie zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, albo gdy sąd pierwszej instancji skazał go na karę pozbawienia wolności nieniższą niż 3 lata, potrzeba zastosowania tymczasowego aresztowania w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania może być uzasadniona grożącą oskarżonemu surową karą. Powyższy przepis, na co jednoznacznie wskazuje jego końcowa część, nakazuje brać pod uwagę nie tylko rodzaj i wymiar kary orzeczonej przez sąd pierwszej instancji, ale nade wszystko realnie grożącą oskarżonemu dolegliwość, będącą konsekwencją przyszłego prawomocnego skazania. Oznacza to, że jeżeli w momencie podejmowania decyzji w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania, na skutek wcześniejszego odbycia części kary pozbawienia wolności lub zaliczenia na jej poczet okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, przy uwzględnieniu specyfiki danego układu procesowego, realnie grożąca oskarżonemu przyszła kara będzie niższa niż trzy lata pozbawienia wolności, przesłanka szczególna z art. 258 § 2 k.p.k. się nie zaktualizuje. I taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Oskarżonemu D. K., na poczet wymierzonej przez sąd I instancji kary 6 lat pozbawienia wolności, zaliczono wszak II KZ 45/26 4 okres zastosowanego w niniejszej sprawie tymczasowego aresztowania od 25 września 2017 r. do 12 grudnia 2018 r. (punkt 8 wyroku sądu I instancji). Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, sąd odwoławczy złagodził wymierzoną temu oskarżonemu karę pozbawienia wolności do 5 lat. Oskarżony D. K. rozpoczął odbywanie tej kary 10 stycznia 2025 r. i odbywał ją nieprzerwanie do 5 sierpnia 2026 r., kiedy to Sąd Najwyższy, korzystając z instytucji gravamen comunae, uchylił wyrok sądu odwoławczego także w stosunku do jego osoby. Z powyższego wynika zatem, że w postępowaniu ponownym D. K. nie tylko nie może zostać skazany na karę surowszą niż 5 lat pozbawienia wolności, ale co więcej, realna dolegliwość, jaką może odczuć w związku z jej ewentualnym wymierzeniem, będzie zdecydowanie niższa. Z sankcji tej, mając na uwadze opisane wyżej zaszłości związane z zaliczeniem na poczet kary okresu tymczasowego aresztowania i częściowego odbycia kary, skazany „odcierpiał” już ponad 2 lata i 9 miesięcy. W tej sytuacji należało stwierdzić, że zastosowania wobec D. K. tymczasowego aresztowania nie może uzasadniać przesłanka „grożącej oskarżonemu surowej kary”. Przy podejmowaniu decyzji co do zasadności stosowania wobec D. K. tymczasowego aresztowania na obecnym etapie postępowania, należało również wziąć pod uwagę, że rzeczony środek zapobiegawczy został oskarżonemu zamieniony na wolnościowe środki zapobiegawcze jeszcze przed wydaniem wyroku przez sąd I instancji (postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt XVIII K 128/18). Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [a.ł]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Karna Wydział II
- Sędziowie
- SSN Dariusz Kala, SSN Piotr Mirek, SSN Andrzej Stępka
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy