Sygnatura
II KO 90/26
postanowienie SN II KO 90/26
- Izba
- Izba Karna
- Data orzeczenia
- 26 sierpnia 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> II KO 90/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek Dnia 26 sierpnia 2026 r. w sprawie X. Y. oskarżonego z art. 197 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim z dnia 25 czerwca 2026 r., sygn. akt II K 545/25, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zamościu. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim wypłynął akt oskarżenia przeciwko X. Y., któremu zarzucono popełnienie czterech przestępstw, kwalifikowanych odpowiednio z art. 197 § 1 k.k., art. 189 § 1 k.k., art. 245 k.k. i oraz z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2026 r. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim zwrócił się do Sądu Najwyższego o podjęcie decyzji w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd wnioskujący wywodził, że w przedmiotowej sprawie oskarżonym jest syn X.1 Y.1, która wykonuje zawód radcy prawnego na obszarze właściwości II KO 90/26 2 Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim. Jest ona również współwłaścicielką nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z budynkiem sądu. Z uwagi na niewystarczającą liczbę miejsc parkingowych na terenie sądu sędziowie oraz pracownicy sądu od wielu lat korzystają – za zgodą właścicielki – z jej działki jako miejsca parkingowego dla swoich pojazdów. Sąd wnioskujący uznał, że z uwagi na te powiązania – wynikające zarówno z wieloletniego wykonywania przez matkę oskarżonego zawodu radcy prawnego i związanego z tym występowania przed tym sądem, jak i z faktu udostępniania przez nią działki na potrzeby parkowania pojazdów sędziów i pracowników – przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi będzie korzystnie odebrane społecznie, jako działanie eliminujące wątpliwości co do bezstronności postępowania. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim uznać należało za zasadny. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, dobro wymiaru sprawiedliwości – jako wartość nadrzędna – może samodzielnie stanowić wystarczającą i merytorycznie uzasadnioną podstawę do odstąpienia od ogólnych zasad określających właściwość miejscową sądu. Przesłanka „dobra wymiaru sprawiedliwości” z art. 37 k.p.k. dotyczy sytuacji, które mogą realnie wpływać na swobodę wydawania orzeczeń albo wywoływać w opinii publicznej – nawet obiektywnie błędne – przekonanie, że sąd miejscowo właściwy nie jest w stanie rozpoznać sprawy bezstronnie. Właśnie taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Istotne są przy tym dwie okoliczności. Po pierwsze, sprawa zawisła przed Sądem w Tomaszowie Lubelskim dotyczy między innymi przestępstwa zgwałcenia, a więc przestępstwa cechującego się zarówno wysoką szkodliwością, jak i budzącego poruszenie w społeczności. W takiej sytuacji zapewnienie najwyższych standardów bezstronności, także w ujęciu subiektywnym, jest niezbędne dla zapewnienie zaufania do Sądu. Po drugie, matka oskarżonego jest radcą prawnym, prowadzącym swoją praktykę, w kancelarii znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie Sądu Rejonowego, co w oczach opinii publicznej stanowić może zagrożenie dla bezstronności Sądu, orzekającego w niniejszej sprawie. Wrażenie to potencjalnie potęguje fakt, że będąca jej własnością nieruchomość od lat jest wykorzystywana przez sędziów Sądu do parkowania samochodów. Choć utrzymywanie takiego stanu II KO 90/26 3 rzeczy nie powinno mieć miejsca, to stanowi to okoliczność, którą w realiach sprawy trudno byłoby go zignorować. Powyższe okoliczności zyskują dodatkowo na znaczeniu, jeśli wziąć pod uwagę, że T. jest stosunkowo małą miejscowością, w której praktykę prowadzi relatywie niewielu radców prawnych i adwokatów. W odbiorze społecznym może prowadzić do postrzegania osób zaangażowanych w sprawę jako przedstawicieli tego samego środowiska, powiązanego siecią wzajemnych relacji zawodowych i prywatnych. We wniosku nie zawarto sugestii dotyczącej Sądu, do którego przedmiotowa sprawa winna zostać przekazana. Biorąc jednak po uwagę, że najbliższym geograficznie Sądem równorzędnym jest Sąd Rejonowy w Zamościu, Sąd Najwyższy rozstrzygnął, jak w sentencji. [WB] [r.g.]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Karna Wydział II
- Sędziowie
- SSN Piotr Mirek
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy