II CSKP 977/22

II CSKP 977/22 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: 27 marca 2026 r. SSN Dawid Miąsik (przewodniczący) SSN Władysław Pawlak SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 marca 2026 r. w Warszawie skargi kasacyjnej W.P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 września 2020 r., I ACa 154/20, w sprawie z powództwa W.P. przeciwko B.M. o ustalenie ewentualnie ukształtowanie, 1. Stwierdza, że Sąd Najwyższy jest związany prawomocnym postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r. oraz że nie zostało ono wykonane przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego przez wyznaczenie SSN Dawida Miąsika za jego zgodą do rozpoznania sprawy II CSKP 977/22; 2. Przedstawia akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego celem wyznaczenia składu Sądu Najwyższego zgodnego z prawem do rozpoznania niniejszej sprawy. Władysław Pawlak Dawid Miąsik Roman Trzaskowski UZASADNIENIE II CSKP 977/22 2 Postanowieniem z 25 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy: 1. stwierdził, że w związku z upływem okresu, na który wyznaczono sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika do orzekania w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego bez jego zgody, skład tego Sądu wyznaczony do rozpoznania sprawy II CSKP 977/22 nie jest prawidłowy ze względu na niezgodność art 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 154 ze zm., dalej - „uSN”) - w zakresie wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody - z art 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust 2 oraz z art. 2 Konstytucji RP a także z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.); 2. przedstawił akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego celem wystąpienia do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika do rozpoznania sprawy II CSKP 977/22 za jego zgodą. Po wydaniu powyższego postanowienia, Prezes kierująca pracą Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, nawiązując do stanowiska Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wyrażonego w piśmie skierowanym do sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika z 30 grudnia 2025 r., w którym wskazano na brak potrzeby ponownego wyznaczenia tego sędziego do spraw uprzednio przydzielonych - wobec jasnego i niebudzącego wątpliwości znaczeniowych brzmienia art 35 § 3 in fine uSN, według którego po upływie okresu wyznaczenia sędziego do orzekania w innej Izbie, sędzia podejmuje czynności w sprawach przydzielonych mu w tej Izbie do ich zakończenia, zarządziła 9 stycznia 2026 r. przedstawienie akt sprawy II CSKP 977/22 sędziemu sprawozdawcy celem wyznaczenia terminu jej rozpoznania w pierwszym kwartale 2026 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Organami władzy publicznej w rozumieniu powołanego II CSKP 977/22 3 przepisu są nie tylko organy władzy wykonawczej, lecz także władzy sądowniczej, w tym Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego i Prezesi kierującymi pracami izb tego Sądu. Oznacza to, że organy te są związane stanowiskiem wyrażonym w sentencji wydanego w niniejszej sprawie postanowienia Sądu Najwyższego z 25 listopada 2025 r., według którego skład orzekający wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy jest nieprawidłowy ze względu na udział w nim sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika zajmującego stanowisko sędziowskie w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego w powiązaniu z niezgodnością art. 35 § 3 uSN – w zakresie wyznaczenia sędziego Sądu Najwyższego bez jego zgody do orzekania w innej izbie Sądu Najwyższego aniżeli izba, w której sędzia zajmuje stanowisko – z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPCz. Żaden z tych organów nie może uchylać się od skutków obowiązywania tej prawomocności przez podejmowanie jakichkolwiek działań administracyjnych względnie dyscyplinarnych względem sędziów, którzy jako Sąd Najwyższy wydali prawomocne postanowienie. Co więcej każdy z wymienionych organów ma prawny obowiązek przestrzegania i wykonywania prawomocnych postanowień Sądu Najwyższego, których mocą wiążącą jest objęty. Działania sprzeczne z takimi postanowieniami – i podżeganie do nich - stanowią rażące naruszenie prawa i przekroczenie uprawnień oraz uchybiają godności urzędu Sędziego Sądu Najwyższego, zarówno wtedy, gdy są podejmowane przez sądy, jak i wtedy, gdy podejmują je ww. organy. Ponadto zarządzenie z 9 stycznia 2026 r. narusza niezawisłość sędziowską sędziego sprawozdawcy, do którego wyłącznej kompetencji należy ocena, czy sprawa dojrzała do rozstrzygnięcia i tym samym wyznaczenie terminu jej załatwienia. Podstawą do jego wydania nie mogło być stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o braku potrzeby wyznaczenia sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika do rozpoznania niniejszej sprawy za jego zgodą, gdyż Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, pozostając również związany postanowieniem z 25 listopada 2025 r., nie był uprawniony do zajęcia takiego stanowiska. Kierowanie w drodze administracyjnej pism do członków składu orzekającego Sądu Najwyższego kwestionujących ocenę prawną dokonaną II CSKP 977/22 4 w prawomocnym orzeczeniu Sądu Najwyższego wydanym przez ten skład orzekający nie może w związku z tym stanowić podstawy do zmiany stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w prawomocnym orzeczeniu. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, że nie doszło do wyznaczenia sędziego Sądu Najwyższego Dawida Miąsika przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego za jego zgodą do rozpoznania niniejszej sprawy, należało przedstawić akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej celem wyznaczenia składu Sądu Najwyższego zgodnego z prawem do rozpoznania niniejszej sprawy. Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Władysław Pawlak Dawid Miąsik Roman Trzaskowski (K.L.) [r.g.]