I ZW 20/26

I ZW 20/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki Dnia 20 lipca 2026 r. w sprawie sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] X. Y., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 20 lipca 2026 roku wniosku Prezesa Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...] z dnia 14 lipca 2026 r., sygn. akt [...], o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu sprawy w przedmiocie zastrzeżeń złożonych w trybie art. 37 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 poz. 334, dalej: u.s.p.) przez sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] X. Y. do uwag Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w zakresie sprawności postępowania na podstawie art. 43 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. postanowił: sprawę o sygn. akt [...] w przedmiocie zastrzeżeń złożonych w trybie art. 37 § 4 u.s.p. przez sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] X. Y. do uwag Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w zakresie sprawności postępowania przekazać Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w [...]1 UZASADNIENIE Prezes Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...] wnioskiem z dnia 14 lipca 2026 r. (data nadania pisma), sygn. akt [...], sformułowanym na podstawie art. 43 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. i art. 110 § 1 pkt 1a i § 2 u.s.p. w zw. z art. 131 u.s.p., zwrócił się o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu sprawy I ZW 20/26 2 w przedmiocie zastrzeżeń złożonych w trybie art. 37 § 4 u.s.p. przez sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] X. Y. do uwag Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w zakresie sprawności postępowania. W uzasadnieniu formułowanego postulatu wskazano, że w Sądzie Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym w [...] orzeka łącznie siedmiu sędziów. Postanowieniem powyższego sądu dyscyplinarnego z dnia 11 maja 2026 r. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. od rozpoznania przedmiotowej sprawy zostali wyłączeni sędziowie: A. P., K. S. i D. B. (k. 52-54). Następnie, postanowieniem tego samego sądu dyscyplinarnego z dnia 29 czerwca 2026 r., na tej samej podstawie, od rozpoznania sprawy wyłączeni zostali także sędziowie: T. M., D. L. i P. F. (k. 65-69). Z uwagi na niemożność utworzenia w Sądzie Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym w [...] trzyosobowego składu do wydania uchwały w przedmiocie zastrzeżeń złożonych przez sędziego X. Y. do uwag Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] (art. 37 § 5) wskazano, że zasadnym jest wystąpienie do Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej o przekazanie przedmiotowej sprawy na podstawie art. 43 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi dyscyplinarnemu. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Kwestia sądu właściwego do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego sądu powszechnego unormowana została w art. 110 u.s.p. Zgodnie z § 1 powołanej regulacji w sprawach dyscyplinarnych sędziów orzekają: 1) w pierwszej instancji: a) sądy dyscyplinarne przy sądach apelacyjnych w składzie trzech sędziów; b) Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i jednego ławnika Sądu Najwyższego w sprawach przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych, lub sprawach, w których Sąd Najwyższy zwrócił się z wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wraz z wytknięciem uchybienia, oraz sprawach, o których mowa w art. 107 § 1 pkt 3. W § 2 wskazano natomiast, że sądy dyscyplinarne są ponadto I ZW 20/26 3 właściwe do orzekania w sprawach, o których mowa w art. 37 § 5, art. 75 § 2 pkt 3, art. 80 i art. 106zd. Jak wynika z § 2a wskazanego przepisu do rozpoznawania spraw, o których mowa w art. 37 § 5 i art. 75 § 2 pkt 3, właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty postępowaniem. Z treści § 3 tego przepisu wynika natomiast, że do rozpoznania spraw wymienionych w § 1 pkt 1 lit. a właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty postępowaniem. Jeżeli jednak sprawa dotyczy sędziego sądu apelacyjnego albo sędziego sądu okręgowego, właściwy jest inny sąd dyscyplinarny wyznaczony, na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, przez Sąd Najwyższy - Izbę Odpowiedzialności Zawodowej spośród sądów dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji, w którym znajduje się sąd, w którym pełni służbę sędzia objęty postępowaniem. Zgodnie z art. 37 § 4 u.s.p. w przypadku stwierdzenia uchybienia w zakresie sprawności postępowania sądowego, prezes sądu niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia powzięcia wiadomości o uchybieniu, może zwrócić na nie uwagę na piśmie i żądać usunięcia skutków tego uchybienia. Sędzia lub asesor sądowy, którego dotyczy zwrócona uwaga, może w terminie siedmiu dni od dnia zwrócenia uwagi złożyć prezesowi sądu pisemne zastrzeżenie. Przepis art. 108 § 1 stosuje się odpowiednio. Natomiast, według § 5 powoływanego przepisu, w przypadku złożenia zastrzeżenia prezes sądu w terminie czternastu dni od dnia złożenia zastrzeżenia uchyla uwagę albo przekazuje sprawę do rozpoznania sądowi dyscyplinarnemu, zawiadamiając sędziego lub asesora sądowego o sposobie rozpatrzenia zastrzeżenia. Niniejsza sprawa dotyczy zastrzeżenia sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] X. Y. w przedmiocie wytknięcia uchybienia, a zatem czynności z zakresu wewnętrznego nadzoru administracyjnego - stwierdzenia uchybienia i zwrócenia uwagi, dla których to spraw właściwość miejscową ustawodawca wprost określił w uprzednio powołanym art. 110 § 2a u.s.p. Wobec tego, z mocy ustawy, właściwym miejscowo sądem dyscyplinarnym jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty postępowaniem. Jak wynika z informacji zawartych we wniosku, powyższa sprawa zawisła przed właściwym rzeczowo i miejscowo Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie I ZW 20/26 4 Apelacyjnym w [...] pod sygn. akt [...]. We wskazanym Sądzie orzeka łącznie siedmiu sędziów, przy czym postanowieniem powyższego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 11 maja 2026 r. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. od rozpoznania przedmiotowej sprawy zostali wyłączeni sędziowie: A. P., K. S. i D. B. (k. 52-54). Następnie postanowieniem tego samego sądu dyscyplinarnego z dnia 29 czerwca 2026 r. na tej samej podstawie od rozpoznania sprawy wyłączeni zostali także sędziowie: T. M., D. L. i P. F. (k. 65-69). W konsekwencji nie jest zatem możliwe rozpoznanie sprawy przez ten Sąd, gdyż z siedmiu sędziów Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...] wyłączonych zostało sześciu. Oznacza to, że nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w sądzie rzeczowo i miejscowo właściwym, bowiem sąd dyscyplinarny orzeka w składzie trzech sędziów (art. 110 § 1 pkt 1 lit. a u.s.p.). W tej sytuacji, stosownie do treści art. 43 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., Sąd Najwyższy, jako sąd wyższego rzędu, wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...]1, uwzględniając możliwości komunikacyjne związane z położeniem sądu dyscyplinarnego, któremu sprawę przekazano oraz miejscem pełnienia służby przez uczestników niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy, stosując, po myśli art. 128 u.s.p., unormowanie z art. 43 k.p.k., Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie. [M. T.] [r.g.]