I ZO 187/26

I ZO 187/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski Dnia 2 listopada 2026 r. w sprawie dotyczącej X. Y. – sędziego Sądu Rejonowego w [...], po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej 2 listopada 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku obrońcy sędziego X. Y. – adw. M.G. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 19/22, w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku obrońcy sędziego X. Y. – adw. M.G. o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 19/22. UZASADNIENIE Pismem z 28 października 2026 r. obrońca sędziego X. Y. na podstawie art. 41 § 1 i 2 w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., stosowanych odpowiednio w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 (EKPC), art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE oraz art. 47 akapit drugi KPP UE, wniósł o: 1. wyłączenie Marii Szczepaniec od udziału w sprawie z wniosku prokuratora o zezwolenie na pociągnięcie Obwinionego do odpowiedzialności karnej, prowadzonej przez Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt I ZI 19/22, z uwagi na istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogą one wywołać I ZO 187/26 2 uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w niniejszej sprawie, a to - z każdej z poniższych, odrębnych i samodzielnych przyczyn: - konfliktu Marii Szczepaniec z Krajową Radą Sądownictwa, której członkinią jest żona Obwinionego – X.1 Y.1 - wynikającego z bezpośredniej rywalizacji obu kandydatek w wyborach do KRS w 2026 r. oraz z publicznego sporu KRS z Izbą Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, którą kieruje Maria Szczepaniec; - publicznych, skrajnie ostrych wypowiedzi Marii Szczepaniec, dyskredytujących sędziów kwestionujących skutki zmian w wymiarze sprawiedliwości po 2017 r., do których należy Obwiniony jako członek Stowarzyszenia „[…]”; - zestawienia udziału Marii Szczepaniec w składzie orzekającym z wyjątkową, niespotykaną w sprawach niedotyczących sędziów aktywnością Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, w niniejszej sprawie, co mogłoby prowadzić do jaskrawego naruszenia zasady bezstronności; 2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu i w wykazie załączników, na okoliczności tam wskazane; 3. rozpoznanie niniejszego wniosku bez udziału Marii Szczepaniec, w tym bez jej udziału w czynnościach związanych z wyznaczeniem składu rozpoznającego wniosek oraz powstrzymanie się przez nią - do czasu rozstrzygnięcia wniosku - od wszelkich czynności w sprawie poza czynnościami niecierpiącymi zwłoki (art. 42 k.p.k.); 4. niezwłoczne poinformowanie obrońcy (w drodze pisemnej lub elektronicznej) o imionach i nazwiskach osób wyznaczonych do rozpoznania niniejszego wniosku, w celu umożliwienia ewentualnego złożenia wniosku o ich wyłączenie. W uzasadnieniu wniosku adw. M.G., wskazał, że: „wniosek jest oparty na trzech niezależnych od siebie podstawach, z których każda - również samodzielnie - uzasadnia jego uwzględnienie: - po pierwsze, Maria Szczepaniec kandydowała w 2026 r. do Krajowej Rady Sądownictwa, z poparciem stowarzyszenia „[…]” kierowanego przez Ł.P., i nie została wybrana; w tych samych wyborach do KRS wybrana została żona Obwinionego – X.1 Y.1, sędzia Sądu Okręgowego w [...], która zasiada obecnie w organie konstytucyjnym pozostającym w ostrym, publicznym sporze z Izbą Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego i z samą Marią Szczepaniec; I ZO 187/26 3 - po drugie, niezależnie od zasiadania żony Obwinionego w KRS, Maria Szczepaniec wielokrotnie i w sposób skrajnie ostry wypowiadała się publicznie na temat sędziów kwestionujących skutki zmian w wymiarze sprawiedliwości po 2017 r., do których należy Obwiniony - członek Stowarzyszenia „[…]” i sygnatariusz apelu o wykonanie orzeczeń trybunałów europejskich - co stawia ją na przeciwległym biegunie sporu o praworządność, w którym Obwiniony jest wyraźnie identyfikowalnym uczestnikiem; - po trzecie, udział Marii Szczepaniec w składzie orzekającym, w zestawieniu z wyjątkową aktywnością Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej w niniejszej sprawie, mógłby prowadzić do jaskrawego naruszenia zasady bezstronności; 4. Wniosek nie zawiera twierdzenia, że Maria Szczepaniec z pewnością nie byłaby w tej sprawie bezstronna. Instytucja z art. 41 § 1 k.p.k. nie wymaga wykazania rzeczywistej stronniczości sędziego. Wystarcza wykazanie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności - a więc okoliczności, które w odbiorze rozsądnego obserwatora podważają zaufanie do tego, że sprawa zostanie rozstrzygnięta wyłącznie na podstawie prawa i dowodów. W sprawie, której przedmiotem jest ewentualne uchylenie immunitetu sędziowskiego i zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, wymaganie to ma znaczenie szczególne.” Wnioskodawca uznał, że rozsądny, obiektywny i postronny obserwator nie mógłby uznać, że Maria Szczepaniec zachowuje wobec obwinionego wymagany dystans i neutralność. Ewentualna uchwała zezwalająca na pociągnięcie obwinionego do odpowiedzialności karnej, wydana z jej udziałem, byłaby nieuchronnie postrzegana jako element sporu, w którym Maria Szczepaniec jest stroną - sporu z KRS, z żoną obwinionego i z całym środowiskiem sędziów, do którego obwiniony należy. Nie dałoby się wówczas utrzymać, że sprawiedliwości stało się zadość w sposób widoczny dla społeczeństwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec nie jest zasadny. Wątpliwości co do bezstronności SSN Marii Szczepaniec, wyznaczonej do składu orzekającego w sprawie o sygn. akt I ZI 19/22, wnioskodawca upatrywał w okolicznościach: braku wyboru SSN Marii Szczepaniec do KRS, w sytuacji gdy wybory te wygrała żona sędziego X. Y.; wielokrotnego i skrajnie ostrego I ZO 187/26 4 wypowiadania się SSN Marii Szczepaniec na temat sędziów kwestionujących zmiany w wymiarze sprawiedliwości po 2017 r.; udziału SSN Marii Szczepaniec w rozpoznaniu sprawy I ZI 19/22, w zestawieniu z wyjątkową aktywnością Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej w niniejszej sprawie. Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego zachodzi wówczas, gdy sędzia swój pogląd ujawnia przed rozpoznaniem sprawy lub w trakcie jej rozpoznawania, wyraźnie zmierzając w kierunku potwierdzenia swojej pierwotnej oceny sprawy, lub wyraża swój stosunek do strony (zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 31 maja 1985 r., V KRN 333/85; 27 stycznia 1971 r., III KR 213/70; z 8 lutego 2011 r., V KK 227/10; postanowienie Sądu Najwyższego z 24 września 2008 r., III KK 73/08). Obrońca sędziego X. Y. nie wykazał, aby sędzia SN Maria Szczepaniec była uprzedzona w stosunku do niego, jak również nie wykazał, aby dokonała publicznej oceny sprawy o sygn. akt I ZI 19/22, która świadczyłaby o jej nastawieniu do sprawy lub osób w niej uczestniczących. Zauważyć trzeba, że okoliczności, na których oparty jest wniosek dotyczą ogólnych wypowiedzi SSN Marii Szczepaniec, które nie stanowiły personalnego ataku na sędziego X. Y. a także jego małżonkę. Wnioskodawca nadaje wypowiedziom medialnym oraz faktom znaczenie, którego nie mają. Okoliczności, na których oparty jest wniosek mają charakter ogólny i nie są bezpośrednio związane ze sprawą o sygn. akt I ZI 19/22, w której SSN Maria Szczepaniec jest sprawozdawcą. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [r.g.]