Sygnatura
I ZB 108/25
postanowienie SN I ZB 108/25
- Izba
- Izba Odpowiedzialności Zawodowej
- Data orzeczenia
- 3 września 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> I ZB 108/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 września 2026 r. SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] – X. Y. z udziałem oskarżyciela prywatnego P.K. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 3 września 2026 r., w przedmiocie wniosku oskarżyciela prywatnego o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie I ZI 94/23, na podstawie art. 29 § 10 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, postanawia: 1. odrzucić wniosek oskarżyciela prywatnego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu; 2. odrzucić wniosek. UZASADNIENIE Pismem z 11 grudnia 2025 r. P.K. (dalej: „wnioskodawca” lub oskarżyciel prywatny”) osobiście w sprawie I ZI 94/23 wniósł na podstawie art. 29 § 6 w zw. z art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „u.SN”) oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. P 8/07 oraz orzecznictwa TSUE o: I ZB 108/25 2 1. zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności Tomasza Demendeckiego; 2. stwierdzenie naruszenia wymogów, o których mowa w pkt. 1, oraz standardu niezawisłości i bezstronności, mających wpływ na wynik sprawy oraz jej przebieg, w szczególności, że przemawiają za tym okoliczności dotyczące uprawnionego oraz charakter sprawy; 3. wyłączenie Tomasza Demendeckiego z niniejszej sprawy w oparciu o niniejszą podstawę (oddzielnie na podstawie u.SN i osobno k.p.k.); 4. wyłączenie ze składu orzekającego w niniejszej sprawie i sprawach powiązanych pozostałych osób wskazywanych jako sędziowie SN IOZ; 5. przeprowadzenie postępowania w trybie jawnym postępowania i poinformowanie wnioskodawcy; 6. wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w przypadku wymogu; 7. przekazanie sprawy Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 26 § 2 u.SN art.441 k.p.c. i inne; 8. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów. Pismem z 24 lipca 2026 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia przedmiotowego wniosku, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w terminie tygodniowym, pod rygorem jego odrzucenia. W odpowiedzi, pismem z 19 sierpnia 2026 r., wnioskodawca nie przedłożył wniosku z 11 grudnia 2025 r. opatrzonego podpisem profesjonalnego pełnomocnika. Poinformował natomiast m.in., że „wniosek z dn. 11.12.2025 zawiera wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu”, podkreślając, że wnosi o nadanie biegu temu wnioskowi. Wskazał też, że „w treści aktu oskarżenia znajduje się wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, który do chwili obecnej nie został rozpoznany przez sąd powszechny”, i że nie ma na to wpływu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 29 § 8 zdanie czwarte u.SN do wystąpienia z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i postępowania po powołaniu zastosowanie znajduje art. 871 § 1 k.p.c. I ZB 108/25 3 W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Wniosek złożony przez stronę postępowania, która nie ma kwalifikacji określonych w art. 871 § 1 k.p.c., podlega odrzuceniu w myśl art. 29 § 9 u.SN. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca, pismem z dnia 11 grudnia 2025 r., opatrzonym własnoręcznym podpisem, zwrócił się o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. akt I ZI 94/23. Jednocześnie w piśmie tym zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w razie uznania, że jego udział w sprawie jest wymagany. Pomimo wezwania Sądu z 24 lipca 2026 r. do złożenia wskazanego wyżej wniosku zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia, wnioskodawca nie wykonał tego obowiązku. W odpowiedzi wskazał jedynie, że jego wniosek z dnia 11 grudnia 2025 r. obejmował również żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zawarty w piśmie wnioskodawcy z dnia 11 grudnia 2025 r. wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zdaniem Sądu Najwyższego wniosek ten podlega odrzuceniu z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę, że nie może on bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny ponieść kosztów ustanowienia z wyboru adwokata lub radcy prawnego do sporządzenia i podpisania wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego SN Tomasza Demendeckiego w sprawie I ZI 94/23, w którym oskarżycielem prywatnym jest wnioskodawca. Następnie należy rozpatrzyć wniosek dotyczący zbadania spełnienia przez sędziego SN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności. W ocenie Sądu Najwyższego, z uwagi na fakt, że procedowany wniosek w sprawie I ZI 94/23 został złożony osobiście przez wnioskodawcę nieposiadającego I ZB 108/25 4 kwalifikacji, o których mowa w art. 871 § 1 k.p.c., należy go uznać za pismo niespełniające wymogów formalnych. Z tego względu Sąd Najwyższy uznaje, że wniosek podlega odrzuceniu. W kontekście powyższego odnotowania wymaga, że Sąd Najwyższy dokonał analizy akt sprawy obecnie prowadzonej pod sygn. akt I ZI 94/23 (poprzednia DPI 2/21) i w związku z tym poczynił określone ustalenia. Dostrzegł mianowicie, że wnioskodawca 27 lipca 2020 r. wniósł podpisany własnoręcznie akt oskarżenia przeciwko prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] X. Y., zawierając w jego treści wniosek w przedmiocie wyrażania zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej ww. prokurator. Wobec tego Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej 17 grudnia 2020 r. wezwał wnioskodawcę do złożenia własnoręcznie podpisanego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i podpisania wniosku o wyrażenie zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej ww. prokurator oraz do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania celem wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Pouczył go przy tym, że powyższe czynności należy dokonać w terminie 7 dni od dnia otrzymania zarządzenie pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. W następstwie wykonania ww. wezwania, zarządzeniem z 15 lutego 2021 r., Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej wyznaczył dla wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A.B. w celu ewentualnego sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej ww. prokurator, albo poinformowania o niestwierdzeniu podstaw do sporządzenia przedmiotowego wniosku. O treści zarządzenia poinformował pełnomocnika oraz wnioskodawcę 13 marca 2021 r. Pismem z 6 czerwca 2022 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) pełnomocnik z urzędu wyznaczony dla wnioskodawcy poinformował, że nie dostrzegał i nadal nie dostrzega podstaw do sporządzenia wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej ww. prokurator (k. 32 akt I ZI 94/23). Powyższe daje podstawy Sądowi Najwyższemu do przyjęcia, że wniosek z 11 grudnia 2025 r. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego SN Tomasza Demendeckiego złożono w sprawie I ZI 94/23, w której wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie ww. prokuratora do I ZB 108/25 5 odpowiedzialności karnej został złożony z naruszeniem art. 135 § 3 Prawo o Prokuraturze. W opisanym stanie faktycznym i prawnym sprawy Sąd Najwyższy, mając na uwadze treść art. 29 § 10 u.SN, wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przedstawiony przez wnioskodawcę odrzuca. [J.J.] [r.g.]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Odpowiedzialności Zawodowej Wydział I
- Sędziowie
- SSN Grzegorz Pastuszko
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy