I USK 1963/26

I USK 1963/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 25 sierpnia 2026 r. SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska w sprawie z odwołania S. L. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. o ustalenie stopnia niepełnosprawności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25 sierpnia 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 listopada 2025 r., sygn. akt III Ua 15/25, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 listopada 2025 r. III Ua 15/25 Sąd Okręgowy w O. oddalił apelację S. L. od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 22 lipca 2025 r. sygn. akt IV U 110/24 w sprawie przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Ubezpieczony zaskarżył ten wyrok w całości wyrok sądu drugiej instancji. Wniosek o przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniono tym, że w sprawie zachodzi konieczność rozważenia istotnego zagadnienia prawnego, to jest że istnieje konieczność rozpatrzenia naruszenia przepisów prawa procesowego zwłaszcza art. 378 § 1 oraz art. 385 i 382 k.p.c. polegającego na przyjęciu przez sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych sądu pierwszej I USK 1963/26 2 instancji bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii, gdy zarzuty apelacji obejmowały przede wszystkim sprzeczność ustaleń sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W uzasadnieniu, argumentując zasadność przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania podkreślono, że istnieje konieczność rozpatrzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 oraz 378 § 1 i 382 k.p.c. polegającego na przyjęciu przez sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii w sytuacji, gdy zarzuty apelacyjne obejmowały przede wszystkim sprzeczność ustaleń sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym co skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne nie zostały rozpatrzone. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna odwołującego się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie (1) występuje istotne zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, I USK 1963/26 3 dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne, przede wszystkim, powinno być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08) i pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą, co oznacza, że sformułowane zagadnienie prawne musi mieć wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy (postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07), a w końcu, dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Zagadnienia sformułowane przez skarżącego w niniejszej sprawie mają charakter pozorny, zaś uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w zakresie tej przesłanki nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji prawnej przekonującej, że w niniejszej sprawie rzeczywiście wyłoniło się nowe zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości interpretacyjne lub wywołujące potrzebę pogłębionej wykładni. Stwierdzenie czy i jaki jest zakres przyjmowania przez sąd drugiej instancji za własne ustaleń sądu pierwszej instancji ma charakter pozorny i zostało I USK 1963/26 4 sformułowane w celu zakwestionowania stanu faktycznego oraz dokonanej przez sądy powszechne oceny dowodów, mających wpływ na treść rozstrzygnięć. Opisując schorzenia skarżącego w skardze kasacyjnej, dokonano w rzeczywistości próby wykreowania alternatywnego stanu faktycznego sprawy. Skarżący zapomina jednak o treści art. 3983 § 3 k.p.c., zgodnie z którym podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Zakaz ten został wsparty dyspozycją art. 39813 § 2 k.p.c., w myśl którego w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Odnosząc się jednak skrótowo do wadliwie i nazbyt lakonicznie sformułowanego problemu (a nie zagadnienia) prawnego, dotyczącego możliwości przyjęcia ustaleń sądu pierwszej instancji za własne przez sąd drugiej instancji warto przypomnieć treść art. 387 § 21 k.p.c. Zgodnie z nim w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji: 1) wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia sądu pierwszej instancji, chyba że sąd drugiej instancji zmienił lub uzupełnił te ustalenia; jeżeli sąd drugiej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe lub odmiennie ocenił dowody przeprowadzone przed sądem pierwszej instancji, uzasadnienie powinno także zawierać ustalenie faktów, które sąd drugiej instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 2) wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa powinno objąć ocenę poszczególnych zarzutów apelacyjnych, a poza tym może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne oceny sądu pierwszej instancji. Podsumowując, ustawodawca akceptuje przyjmowanie za własne ustaleń sądu niższego rzędu, o ile spełnione są kryteria cytowanego wyżej przepisu. W sprawie niniejszej sąd drugiej instancji swoje stanowisko uzasadnił, w związku z czym miał prawo skorzystać z dyspozycji art. 387 § 21 k.p.c. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. I USK 1963/26 5 [KK] [r.g.]