I USK 1053/26

I USK 1053/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka Dnia 29 września 2026 r. w sprawie z odwołania J.Z. i P.Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcach o podleganie ubezpieczeniom społecznym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 września 2026 r., na skutek wniosku pełnomocnika odwołującego i zainteresowanego o uzupełnienie postanowienia z 30 lipca 2026 r. Sądu Najwyższego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów pomocy prawnej, oddala wniosek. DS UZASADNIENIE Sąd Najwyższy postanowieniem z 30 lipca 2026 r., wydanym w sprawie skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku z 30 lipca 2025 r. (sygn. akt III AUa 803/22) Sądu Apelacyjnego w Krakowie odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie przyznał pełnomocnikowi udzielającemu pomocy prawnej odwołującemu i zainteresowanemu zwrotu kosztów udzielenia tej pomocy, ze względu na nie zawarcie przez pełnomocnika w skardze kasacyjnej takiego żądania – co do etapu rozpoznawania przedsądu. W odpowiedziach na skargę kasacyjną ograniczono się jedynie do I USK 1053/26 2 sformułowania żądania o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednakże we wnioskach odpowiedzi pełnomocnik wniósł jedynie o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako oczywiście bezzasadnej, co oznacza, że zwrot kosztów odnosił się jedynie do kolejnego etapu postępowania przez Sądem Najwyższym, tj. merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Brak było wniosku o zasądzenie kosztów także na etapie przedsądu – gdyby Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej organu rentowego do rozpoznania. Pismem z 18 września 2026 r. pełnomocnik odwołującego i zainteresowanego wniósł o uzupełnienie ww. postanowienia Sądu Najwyższego o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, z uwagi że wniosek taki znalazł się w odpowiedziach na skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Pismo pełnomocnika nie mogło zostać pozytywnie rozpatrzone. Wnioski odpowiedzi na skargę kasacyjną nie uwzględniały etapu postępowania przed Sądem Najwyższym, jakim jest badanie przesłanek przedsądu. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wymaga również przypomnienia, że w art. 3984 § 2 k.p.c. wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Oznacza to, że pierwszym z etapów procedowania przez Sąd Najwyższy jest sprawdzenie elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej oraz weryfikacja czy wywiedziona skarga kasacyjna kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. O przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy orzeka na posiedzeniu niejawnym (art. 3989 § 2 k.p.c.). W odpowiedziach na skargę kasacyjną organu rentowego pełnomocnik odwołującego i zainteresowanego zawarł jedynie wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, jako oczywiście uzasadnionej. I w związku z tym wnioskował o I USK 1053/26 3 zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego – tj. postępowania przy merytorycznym rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Zabrakło więc wniosku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów pomocy prawnej w sytuacji, w której Sąd Najwyższy odmówiłby przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli na etapie przedsądu. Ponadto, w odpowiedziach na skargę kasacyjną pełnomocnik odwołującego i zainteresowanego w ogóle nie odniósł się do kwestii związanych z przesłankami przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, co dodatkowo stanowi o prawidłowości odmowy przez Sąd Najwyższy zasadzenia kosztów dla wnioskodawcy. W związku z powyższym Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. DS. [r.g.]