I PSK 225/26

I PSK 225/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 sierpnia 2026 r. SSN Renata Żywicka w sprawie z powództwa C.C. przeciwko Z. w Ś. o przywrócenie do pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 sierpnia 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 marca 2025 r., sygn. akt VI Pa 141/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od C.C. na rzecz Z. w Ś. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) wraz z odsetkami wynikającymi z art. 98 § 11 kpc tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powód C.C. pozwem skierowanym przeciwko Z. z siedzibą w Ś. (poprzednio: Ż. z siedzibą w Ś.) wniósł o uznanie wypowiedzenia umowy za pracę za bezskuteczne, a także o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania sądowego. I PSK 225/26 2 Sąd Rejonowy w Goleniowie, wyrokiem z 6 września 2024 r., oddalił powództwo (pkt 1), rozstrzygając o kosztach postępowania (pkt 2) Sąd Okręgowy w Szczecinie, po rozpoznaniu apelacji powoda, wyrokiem z 3 marca 2025 r., oddalił apelację (pkt 1), rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt 2). Powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest: 1) art. 38 § 1 i 5 k.p. przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że ponowna konsultacja ze związkiem zawodowym zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę powodowi nie była konieczna z uwagi na to, że pracodawca dokonał takiej konsultacji 12 miesięcy wcześniej, a przyczyna (likwidacja stanowiska pracy) pozostawała ta sama – gdy tymczasem upłynął już okres wypowiedzenia deklarowany przez pracodawcę (w treści informacji do związku zawodowego) na czas między 1 listopada 2022 r. do 31 stycznia 2023 r., a w międzyczasie pracodawca wszedł w procedurę zwolnień grupowych; 2) art. 38 § 5 k.p. przez błędną interpretację i błędne zastosowanie w odniesieniu do niniejszej sprawy z pominięciem okoliczności, że pracodawca nie wręczając powodowi oświadczania o wypowiedzeniu umowy o pracę po konsultacji związkowej z dnia 17 października 2022 r. (z deklarowanym okresem wypowiedzenia od 1 listopada 2022 r. do 31 stycznia 2023 r.), de facto podjął decyzję w sprawie wypowiedzenia - była to decyzja o niewręczeniu powodowi wypowiedzenia; 3) art. 38 § 1 k.p. przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że ustne powiadomienie związku zawodowego w dniu wręczenia powodowi oświadczenia o wypowiedzeniu było wystarczające w okolicznościach niniejszej sprawy; 4) art. 8 k.p. w zw. z art. 38 § 5 k.p. przez pominięcie i przyjęcie założenia, że upływ czasu między konsultacją związkową a wypowiedzeniem jest nieistotny, o ile nie zmienia się deklarowana przez pracodawcę podstawa wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony, co prowadzi do wniosku, że konsultacja związkowa rozwiązania umowy o pracę i likwidacji stanowiska powoda dokonana teoretycznie choćby w dniu zatrudnienia powoda w 1996 r. pozostanie „w mocy", o ile pracodawca zechce zlikwidować kiedykolwiek to stanowisko pracy; 5) art. 45 § 1 k.p. przez uznanie wypowiedzenia za zgodne z prawem, mimo że nie zostały zachowane wszystkie wymagane warunki formalne, w tym aktualna konsultacja z organizacją związkową. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. I PSK 225/26 3 38 § 5 k.p., a mianowicie, „czy wypowiedzenie umowy o pracę dokonane przez pracodawcę po upływie znacznego czasu (12 miesięcy) od zakończenia konsultacji ze związkiem zawodowym w trybie art. 38 § 1 k.p., w kontekście przeprowadzonej reorganizacji zakładu pracy i zawarcia porozumienia o zwolnieniach grupowych, można uznać za dokonane w zgodzie z wymogami wynikającymi z art. 38 § 5 k.p., czy też obowiązek ponownej konsultacji powinien być zrealizowany w razie upływu tak znacznego czasu między konsultacją a wypowiedzeniem?". Ponadto, skarżący wskazał, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisu prawnego, który budzi poważne wątpliwości i wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądowym, tj. art. 38 § 5 k.p. Zdaniem skarżącego, „brak jednolitego stanowiska co do dopuszczalnej długości okresu pomiędzy konsultacją ze związkiem zawodowym a dokonaniem wypowiedzenia powoduje niepewność prawną zarówno po stronie pracodawców, jak i pracowników. W szczególności, w praktyce pojawiają się rozbieżne poglądy co do tego, czy upływ dłuższego okresu między konsultacją a wypowiedzeniem powoduje konieczność ponownego przeprowadzenia konsultacji związkowej. Zakwestionowana przez skarżącego czynność wypowiedzenia umowy o pracę została dokonana po upływie roku od zakończenia konsultacji ze związkiem zawodowym, co rodzi uzasadnione wątpliwości, czy została spełniona przesłanka „uprzedniej konsultacji" w rozumieniu art. 38 k.p.”. Skarżący, w uzasadnienie wniosku, stwierdził, że dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego nie daje wprost odpowiedzi na powyżej postawione pytanie. Pozwany, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, a także zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania, z tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wyjaśniając, że w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. I PSK 225/26 4 Skarżący wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnił występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebą wykładni przepisu prawnego, który budzi poważne wątpliwości i wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Obie przesłanki powiązał z art. 38 § 5 k.p. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie już wyjaśniono, że zagadnieniem prawnym (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) jest zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia podobnych spraw. Przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga wskazania za pomocą wywodu prawnego, na kanwie jakich norm (przepisów) zagadnienie powstało, jakie są możliwe interpretacje problemu i jakie jego rozstrzygnięcie proponuje skarżący (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 maja 2009 r., II PK 66/09, LEX nr 553691; z 27 października 2015 r., II PK 61/15, LEX nr 1968444). Innymi słowy, ograniczenie się do pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli zostało przedstawione bez odniesienia się do problemów interpretacyjnych przepisów, na tle których wynika (postanowienie z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451). Z kolei odwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości (ze wskazaniem na czym te poważne wątpliwości polegają), nie doczekał się wykładni, bądź że jego niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (tak: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151; 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231). Należy podkreślić, że nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (postanowienia Sądu Najwyższego: z 3 marca 2020 r., II PK 36/19, LEX nr 3034647; z 12 maja 2020 r., I UK 128/19, LEX nr 3026475). Ponadto, rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego lub wątpliwości interpretacyjnych nie może sprowadzać się do odpowiedzi na zarzuty skarżącego I PSK 225/26 5 skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów (postanowienia Sądu Najwyższego: z 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP - wkładka 2003 Nr 13, poz. 5; z 19 marca 2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578; z 17 marca 2015 r., I PK 4/15, LEX nr 1661934). Skarżący nie spełnił powyższych wymagań. Zgodzić się należy z pozwanym, że w ramach wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz jego uzasadniania skarżący nie przedstawił pogłębionego wywodu prawnego, który uzasadniałby zgłaszane przez niego wątpliwości dotyczące wykładni art. 38 § 5 k.p. Redakcja przesłanki „występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego” ograniczyła się do postawienia przez skarżącego pytania. Zabrakło pogłębionego wywodu prawnego uzasadniającego istnienie wątpliwości co do wykładni art. 38 § 5 k.p. Ponadto, pytanie postawione przez skarżącego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zmierza do uzyskania odpowiedzi będącej rozstrzygnięciem konkretnego i indywidualnego problemu stanowiącego istotę sporu w tej sprawie. Nie ma zatem charakteru generalnego. Tym samym nie może być uznane za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Niezależenie od powyższego, wbrew temu co twierdzi skarżący, Sąd Najwyższy zajął już stanowisko co do wykładni art. 38 § 5 k.p. Na podstawie orzecznictwa Sądu Najwyższego można sformułować kierunek wykładni tego przepisu. W wyroku z 2 czerwca 1995 r., I PRN 25/95, OSNP 1996 Nr 4, poz. 60, Sąd Najwyższy stwierdził, że upływ 8 miesięcy między datą konsultacji w trybie art. 38 k.p. a chwilą wypowiedzenia stosunku pracy nie stwarza powinności ponowienia tej konsultacji, jeżeli powodem niezłożenia pracownikowi wypowiedzenia po jej przeprowadzeniu była choroba pracownika, a okoliczności faktyczne stanowiące uzasadnienie wypowiedzenia nie uległy w międzyczasie zmianie. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 20 czerwca 2012 r., I PK 212/11, LEX nr 1232520, stwierdzając, że w razie skorzystania przez powoda z długotrwałego zwolnienia lekarskiego, po uzyskaniu od reprezentującej go organizacji związkowej informacji o zamiarze wypowiedzenia mu umowy o pracę, pozwany pracodawca nie miał obowiązku ponowienia konsultacji zamiaru wypowiedzenia, które zostało oparte I PSK 225/26 6 na tych samych rodzajowo, nadal aktualnych i wcześniej skonsultowanych przyczynach wypowiedzenia, które nie uległy zmianie. Stanowisko to zostało potwierdzone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2020 r., II PK 114/19, LEX nr 3159571. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na wypowiedzi Sądu Najwyższego, która tylko z pozoru wydają się rozbieżne. I tak w wyroku z 5 października 2017 r., I PK 270/16, LEX nr 2365152, Sąd Najwyższy stwierdził, że upływ nadmiernie długiego okresu między przeprowadzeniem konsultacji zamiaru wypowiedzenia z organizacją związkową a datą wypowiedzenia umowy o pracę, który występuje w przypadku upływu jednego roku między tymi czynnościami, implikuje ocenę, że brak ponowienia konsultacji związkowej narusza tryb z art. 38 k.p. Stwierdzenia tego nie można jednak odczytywać w oderwaniu od okoliczności faktycznej tamtej sprawy. W sprawie ustalono, że wypowiedzenie nastąpiło 14 miesięcy po dniu konsultacji ze związkiem zawodowym, którego członkiem był pracownik w dniu tej konsultacji, ale bez konsultacji z zakładową organizacją związku zawodowego, której pracownik stał się członkiem po dokonaniu konsultacji, ale przed dniem złożenia mu wypowiedzenia. Tego rodzaju okoliczność nie miała miejsce w tej sprawie. Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z 22 lutego 2023 r., III PSKP 50/22, LEX nr 3521533, Sąd Najwyższy stwierdził, że upływ nadmiernie długiego okresu między przeprowadzeniem konsultacji zamiaru wypowiedzenia z organizacją związkową a datą wypowiedzenia umowy o pracę (w przedmiotowej sprawie 9 miesięcy) implikuje ocenę, że brak ponowienia konsultacji związkowej, narusza art. 38 k.p. Tezy tej ponownie nie można odczytywać w oderwaniu od okoliczności faktycznych sprawy. W tamtej sprawie, odmiennie niż w tej sprawie, wypowiedzenie złożone pracownikowi nie zostało oparte na rodzajowo tych samych, aktualnych i wcześniej skonsultowanych przyczynach wypowiedzenia, uległy one zmianie. Reasumując, Sąd Najwyższy zajął stanowisko w przedmiocie wykładni art. 38 § 5 k.p., a rozbieżności rozstrzygnięć Sądu Najwyższego uwarunkowane były odmiennymi okolicznościami faktycznymi w poszczególnych sprawach. Skarżący nie przedstawił argumentów uzasadniających odstąpienie od stanowiska przyjętego w orzecznictwie Sądu Najwyższego odnoście do wykładni art. 38 § 5 k.p. Nie wykazał też tezy o istnieniu rozbieżności w orzecznictwie. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. I PSK 225/26 7 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., 98 § 11 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. [az] [r.g.]