I NSP 569/26

I NSP 569/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek Dnia 29 października 2026 r. w sprawie ze skargi W. Sp.z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie o sygn. VIII K 231/19 oraz Sądem Apelacyjnym w Warszawie o sygn. II AKa 335/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 października 2026 r., przekazuje skargę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Pismem z 19 października 2026 r. W. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. (skarżąca) wniosła do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania sądowego, domagając się jej stwierdzenia oraz zobowiązania Sądu Apelacyjnego w Warszawie do podjęcia określonych czynności, przyznania od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwoty 10.000 zł, a nadto zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśnia, że postępowanie sądowe w tej sprawie zostało zapoczątkowane w 2019 r. przed Sądem Okręgowym w Warszawie, pod sygn. VIII K 231/19. Sąd Okręgowy prowadził rozprawę w dziesięciu terminach (od 10 czerwca 2021 r. do 9 marca 2023 r.) i wyrokiem z 21 marca 2023 r. uznał I NSP 569/26 2 oskarżonego za winnego przywłaszczenia środków pieniężnych oraz orzekł obowiązek naprawienia szkody na rzecz skarżącej oraz W. Ltd. Podała, że Sąd Apelacyjny wyznaczył rozprawę, ale ze względu na stan zdrowia obrońcy oskarżonego rozprawa została odroczona. Podsumowując ocenił, że postępowanie odwoławcze nie zostało w istocie rozpoczęte (k. 4). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), przepisy ustawy stosuje się zgodnie ze standardami wynikającymi z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.). W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka utrwalił się pogląd, że rozpoznając skargę na przewlekłość sąd krajowy ma obowiązek całościowej (wszechstronnej) oceny postępowania w sprawie pod kątem jego sprawności (zob. wyrok ETPC: z 7 lipca 2015 r., Rutkowski i inni przeciwko Polsce, skarga nr 72287/10z 6 czerwca 2024 r., skarga nr 45960/21,Terczyński i inni przeciwko Polsce; z 6 czerwca 2024 r., Pluciński i inni przeciwko Polsce, skarga nr 56092/22; z 11 kwietnia 2024 r., Stań i inni przeciwko Polsce, skarga nr 56287/22; z 11 kwietnia 2024 r., Paradowski i inni przeciwko Polsce, skarga nr 18706/22; z 11 kwietnia 2024 r., Paliccy i inni przeciwko Polsce, skarga nr 32837/20). W orzecznictwie Sądu Najwyższego za utrwalony trzeba uznać pogląd, zgodnie z którym sąd rozpoznający skargę na przewlekłość nie ma obowiązku badania z urzędu sprawności postępowania w sprawie, a powinien ograniczyć się jedynie do okoliczności wskazanych przez stronę (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13; por. też postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2005 r., III SPP 95/05, postanowienie Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2008 r., III SPP 46/07; z 11 grudnia 2013 r., III SPP 256/13; z 10 czerwca 2020 r., I NSP 69/20; z 21 lipca 2020, I NSP 569/26 3 I NSP 93/20). Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania wyznacza właściwość sądów rozpoznających skargi na przewlekłość przez wyróżnienie poszczególnych jego faz. Wskazuje, że jeżeli przewlekłość dotyczy postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd apelacyjny (zob. przepis szczególny art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość). Artykuł 4 ust. 1b ustawy wprowadzono pomimo ogólnego, poprawnego prakseologicznie, rozstrzygnięcia ustawy, zgodnie z którym sprawność prowadzonego postępowania sądowego ocenia zasadniczo sąd nadrzędny nad sądem prowadzącym postępowanie w sprawie (art. 4 ust. 1 ustawy). Ponadto, art. 12 ust. 5 ustawy rozstrzyga, że w przypadku przyznania sumy pieniężnej od Skarbu Państwa, wypłaty dokonuje zasadniczo sąd prowadzący postępowanie, w którym nastąpiła przewlekłość postępowania – ze środków własnych tego sądu. Uregulowanie to uzupełniono o art. 12 ust. 6 ustawy – korespondujący ze zmodernizowanymi przepisami o właściwości, zgodnie z którym w sytuacji przyznania sumy pieniężnej w przypadku, o którym mowa w art. 4 ust. 1a, wypłaty dokonuje sąd okręgowy, a w przypadku, o którym mowa w art. 4 ust. 1b, wypłaty dokonuje sąd apelacyjny – ze środków własnych tego sądu. Odnosząc powyższe do niniejszej skargi na przewlekłość, należy stwierdzić, że okoliczności wskazane przez skarżącą wyznaczają zakres jej rozpoznania. Skarżąca wskazuje na okoliczności istotne dla oceny sprawności całego postępowania, tj. postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie (k. 4 i k. 6) oraz postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Większość żądań skarżącej koncentruje się wprawdzie na fazie odwoławczej postępowania, ale żądanie naprawienia „krzywdy moralnej” spółki w likwidacji dotyczy także postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie (k. 6 i 7). W tej sytuacji należało uznać, że sądem właściwym do rozpoznania skargi jest „w całości” Sąd Apelacyjny w Warszawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość orzekł, jak w sentencji. JW. [r.g.] I NSP 569/26 4