I NSP 541/26

I NSP 541/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek Dnia 20 października 2026 r. w sprawie ze skargi E. B. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie o sygn. VIII K 64/17 oraz Sądem Apelacyjnym w Warszawie o sygn. II AKa 333/24, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 października 2026 r., przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Pismem z 7 października 2026 r. Pani E. B. osobiście wniosła do Sądu Najwyższego skargę na przewlekłość postępowania sądowego, domagając się jej stwierdzenia oraz wydania przez Sąd Najwyższy zaleceń Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie, przyznania od Skarbu Państwa kwoty 20.000 zł, a nadto przeprowadzenia dowodów z aktów różnych sądów, w tym z akt sprawy Sądu Okręgowego w Warszawie o sygn. VIII K 64/17. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. I NSP 541/26 2 Analiza skargi wskazuje, że skarżąca kwestionuje zarówno sprawność postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie, jak i postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (k. 3 – k. 4). Skarżąca podkreśla, że „niniejsza skarga dotyczy przede wszystkim etapu odwoławczego” (k. 5), ale związana jest ze zdarzeniami wcześniejszymi – przedmiot postępowania dotyczy zachowania z okresu od 19 grudnia 2000 r. do 2 marca 2001, a rozprawa przed Sądem Okręgowym w sprawie VIII K 64/17 rozpoczęła się w 2017 r. i zakończyła skazaniem dopiero 7 grudnia 2020 r. Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), „[j]eżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny”. Natomiast Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym (art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 24 października 2024 r., I NSP 333/24; z 18 grudnia 2024 r., I NSP 401/24; z 30 lipca 2025 r., I NSP 146/25). W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka utrwalił się wprawdzie pogląd, że rozpatrując skargę na przewlekłość należy wziąć pod uwagę całość postępowania w sprawie (zob. wyrok ETPC: z 7 lipca 2015 r., Rutkowski i inni przeciwko Polsce, skarga nr 72287/10z 6 czerwca 2024 r., skarga nr 45960/21,Terczyński i inni przeciwko Polsce; z 6 czerwca 2024 r., Pluciński i inni przeciwko Polsce, skarga nr 56092/22; z 11 kwietnia 2024 r., Stań i inni przeciwko Polsce, skarga nr 56287/22; z 11 kwietnia 2024 r., Paradowski i inni przeciwko Polsce, skarga nr 18706/22; z 11 kwietnia 2024 r., Paliccy i inni przeciwko Polsce, skarga nr 32837/20), ale polska ustawa o przewlekłości postępowania wyznacza właściwość sądów zobowiązanych do oceny skargi I NSP 541/26 3 na przewlekłość przez wyróżnienie poszczególnych faz postępowania. Wskazuje, że jeżeli przewlekłość dotyczy postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd apelacyjny (zob. przepis szczególny art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość). Z uwagi na fakt, że skarga dotyczy przewlekłości postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym i Sądem Apelacyjnym w Warszawie, właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Warszawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość orzekł, jak w sentencji. JW. [a.ł]