I NSP 496/26

I NSP 496/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek Dnia 8 października 2026 r. w sprawie ze skargi M. M. K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Poznaniu o sygn. XIX GW 266/21 i Sądem Apelacyjnym w Poznaniu o sygn. I AGa 80/24, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 8 października 2026 r., przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu. UZASADNIENIE Pismem z 23 lipca 2026 r. pełnomocnik M. M. K. wniósł skargę na przewlekłość postępowania domagając się stwierdzenia przewlekłości postępowania, zobowiązania Sądu Apelacyjnego w Poznaniu do podjęcia czynności, przyznania skarżącemu zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 20.000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu. I NSP 496/26 2 Analiza skargi wskazuje, że skarżący kwestionuje zarówno sprawność postępowania przed Sądem Okręgowym w Poznaniu, długotrwałość postępowania międzyinstancyjnego, jak i postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu (k. 4 – k. 5). Skarżący podkreśla, że wydanie wyroku przez „Sąd Okręgowy I instancji” nastąpiło po 2 latach, 4 miesiącach i 10 dniach – 29 listopada 2023 r., apelacja została wniesiona 29 kwietnia 2025 r., a łączny czas postępowania na dzień sporządzenia skargi wynosi 5 lat i 4 dni. W uzupełnieniu stwierdza, że naruszenia będące przedmiotem niniejszego postępowania trwają nieprzerwanie co najmniej od 2019 r., a pozew został wniesiony 19 lipca 2021 r. Podkreśla przy tym, że istotą sprawy jest systemowe i wieloletnie tolerowanie naruszeń dóbr osobistych oraz autorskich praw majątkowych powoda, a przy ocenie sprawy uwzględnić należy „ponadprzeciętną długość postępowania w I i II instancji (ponad 5 lat).” Zgodnie z art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), „[j]eżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny”. Natomiast Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym (art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 24 października 2024 r., I NSP 333/24; z 18 grudnia 2024 r., I NSP 401/24; z 30 lipca 2025 r., I NSP 146/25). W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka utrwalił się wprawdzie pogląd, że rozpatrując skargę na przewlekłość należy wziąć pod uwagę całość postępowania w sprawie (zob. wyrok ETPC: z 7 lipca 2015 r., Rutkowski i inni przeciwko Polsce, skarga nr 72287/10z 6 czerwca 2024 r., skarga nr 45960/21,Terczyński i inni przeciwko Polsce; z 6 czerwca 2024 r., Pluciński i inni przeciwko Polsce, skarga nr 56092/22; z 11 kwietnia 2024 r., Stań i inni przeciwko I NSP 496/26 3 Polsce, skarga nr 56287/22; z 11 kwietnia 2024 r., Paradowski i inni przeciwko Polsce, skarga nr 18706/22; z 11 kwietnia 2024 r., Paliccy i inni przeciwko Polsce, skarga nr 32837/20), ale polska ustawa o przewlekłości postępowania dzieli postępowanie na fazy i stosownie do tego wyznacza właściwość sądów zobowiązanych do oceny skargi na przewlekłość. Wskazuje, że jeżeli przewlekłość dotyczy postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym, sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd apelacyjny (zob. przepis szczególny art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość). Z uwagi na fakt, że skarga dotyczy przewlekłości postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym i Sądem Apelacyjnym w Poznaniu, właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Poznaniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z art. 397 § 3 k.p.c. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość orzekł, jak w sentencji. JW [a.ł]